VN-Top over voedselsystemen zet agro-industrie en kleine boeren tegenover elkaar

De wereldvoedselproductie loopt mank en ongelijk. Terwijl een derde van de wereldbevolking honger lijdt, kampen miljoenen anderen met overgewicht. Kleine landbouwers zien hun oogst mislukken door droogte en overstromingen, die net veroorzaakt worden door grootschalige ontbossing voor plantages en mijnen. De VN-Top over voedselsystemen wil de voedselproductie grondig aanpakken. Landen en privé-donoren beloven miljarden euro's steun. Maar middenveldorganisaties hebben felle kritiek. 

Toen in 2015 de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen werden vooropgesteld om tegen 2030 de honger uit de wereld te helpen, waren de perspectieven nog veelbelovend. Tussen 2005 en 2015 was het aantal ondervoede mensen gedaald van 15 naar 8,4 procent. Toch nog altijd 615 miljoen mensen. Maar door de klimaatrampen en de stijgende voedselprijzen tijdens de coronacrisis, werd de dalende curve omgebogen en zijn de cijfers opnieuw aan het stijgen tot op het niveau van 2005. Een goede denkoefening en nieuwe maatregelen waren dus meer dan noodzakelijk.  Want er is meer dan genoeg voedsel om de hele wereldbevolking te voeden. 

Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved

Innovatie

"We moeten meer bedrijven betrekken bij de transformatie van onze voedselsystemen, maar ook de mensen zelf: herders, landbouwers, vrouwen, inheemse volken ", zei VN-Secretaris-Generaal Guterres tijdens zijn toespraak tot de VN-Top, die hij zelf historisch noemde.  De Top met 85 staatshoofden en regeringsleiders legt de nadruk op innovatie, digitalisering, financiering en technologie als belangrijkste hefbomen voor die verandering. 

Meteen kondigden grote geldschieters als Bill en Melinda Gates, George Soros en Jeff Bezos aan dat ze klaarstonden met vele miljoenen dollars. Ook de Amerikaanse president Biden beloofde 10 miljard dollar over vijf jaar tijd "om honger uit de wereld te helpen" en de Wereldbank kondigde samen met andere samenwerkingsverbanden een "road map" aan die "tegen 2030 maar liefst 4.500 miljard dollar aan nieuwe bedrijfsmogelijkheden zou kunnen creëren en een duurzamer voedselsysteem."

De Top van de multinationals

Verschillende middenveldsorganisaties klagen erover dat de grote bedrijven in het middelpunt van de belangstelling staan op de conferentie. "Van deel van het probleem zijn ze uitgeroepen tot deel van de oplossing", zegt Suzy Serneels van Broederlijk Delen.  Samen met een groeiende beweging van middenveldsorganisaties, wetenschappers en boerenorganisaties heeft de Belgische Coalitie tegen de Honger VN-Secretaris-Generaal Guterres al maanden bevraagd over de invloed van de agro-industrie op de beslissingen van de Top. "Maar onze stem is niet genoeg gehoord", zegt Suzy Serneels.  

De grote bedrijven worden voorgesteld als deel van de oplossing, terwijl ze een deel zijn van het probleem.

Suzy Serneels, beleidsmedewerker Broederlijk Delen

Waar zijn de "kleine boeren" en "inheemse volkeren"?

De organisatoren van de Top zeggen dat ze de voorbije twee jaar in werkgroepen hebben overlegd met alle betrokkenen, ook met middenveldsorganisaties en kleine boeren. Het was de bedoeling om in bijna 150 landen paden uit te stippelen om de voedselsystemen duurzamer, efficiënter en milieuvriendelijker te maken. Zo'n 80 landen hebben zich geëngageerd tot een nationaal actieplan. Maar de middenveldorganisaties noemen de voorbereiding vaag en ondermaats. Ze betwisten ook de rol van de Speciale Gezant van de Top, de Rwandese oud-minister Agnes Kalibata, die voorzitter is van AGRA, de Alliantie voor een Groene Revolutie in Afrika, een organisatie die veel geld krijgt van de Stichtingen Bill&Melinda Gates en Rockefeller en die inzet op dure en grootschalige landbouwinitiatieven. 

De boeren en inheemse bevolking, die het meest de gevolgen van de klimaatopwarming ondervinden, krijgen in verhouding weinig inspraak, zeggen de critici. "De structurele oorzaken van honger en de ongelijkheden en machtsonevenwichten die in voedselsystemen zitten, worden niet in vraag gesteld", zegt Suzy Serneels. "Daardoor wordt de macht van de agro-industrie niet betwist. Die bedrijven moeten in tegenstelling tot overheden ook geen rekenschap afleggen. De overheden, die wél het recht op voedsel moeten realiseren, moeten dat wel."  (foto onder: sprinkhanenplaag Ethiopië) 

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Meest gelezen