AFP or licensors

Winnaar Duitse verkiezingen Olaf Scholz (SPD): "Tijd voor CDU/CSU om in oppositie te gaan"

De Duitse sociaaldemocraat Olaf Scholz wil een regering vormen met de groenen en de liberalen. "De kiezers hebben drie partijen sterker gemaakt, zij moeten de volgende regering vormen." Voor de christendemocraten van de CDU/CSU - de partij van huidig bondskanselier Merkel - is het tijd om in de oppositie te gaan, vindt Scholz. Maar CDU-leider Armin Laschet geeft zich niet zomaar gewonnen.

Een dag na de Duitse parlementsverkiezingen is het klaar en duidelijk voor Olaf Scholz, wiens sociaaldemocratische partij SPD de verkiezingen heeft gewonnen: hij moet de nieuwe regering leiden en die regering moet uit sociaaldemocraten, groenen en liberalen bestaan. 

"De kiezers hebben duidelijk gesproken, ze hebben gezegd wie de volgende regering moet vormen. Ze hebben drie partijen sterker gemaakt: de (sociaaldemocratische) SPD, de Groenen en de (liberale) FDP. Dat is het duidelijke mandaat dat de burgers van dit land hebben gegeven, deze drie zouden de volgende regering moeten vormen.

Bekijk een fragment uit de toespraak van Olaf Scholz op het partijhoofdkwartier:

Videospeler inladen...

De SPD haalde gisteren 25,7 procent van de stemmen, de Groenen 14,8 en de FDP 11,5 procent. Door het ingewikkelde verdeelsysteem in Duitsland is de zetelverdeling in het Duitse parlement nog niet helemaal volledig, maar een coalitie van SPD, Groenen en FDP (in Duitsland de "verkeerslichtcoalitie" genoemd) is zeker een van de mogelijkheden. Momenteel staat de SPD op 206 van de 736 zetels, de Groenen hebben er 118 en de FDP heeft er 92.

De christendemocratische CDU/CSU strandde met 24,1 procent op de tweede plaats, na de SPD. (Goed voor 196 zetels op dit moment.) Voor Scholz het teken dat het tijd is voor de CDU/CSU om in de oppositie te gaan.

Of Scholz zijn wens in vervulling kan doen gaan, moet nog blijken. In elk geval laten groenen en liberalen niet meteen in hun kaarten kijken. Beide partijen lieten gisteravond al verstaan dat ze eerst met elkaar willen praten om overeenkomsten en een compromis te zoeken, vooraleer ze met de SPD óf de CDU/CSU willen praten.

Een boodschap die FDP-leider Christian Lindner vandaag herhaalde. "De grootste verschillen in beleid liggen tussen de FDP en de Groenen en daarom houdt het wegens de polarisering steek om punten van overeenkomst te vinden. Tegelijkertijd zijn de Groenen en de FDP de partijen die zich het meest verzetten tegen de status quo van de grote coalitie (SPD en CDU/CSU, red.) Noch de conservatieven, noch de SPD staan voor een nieuwe aanpak."

Dat de groenen en liberalen het over SPD óf CDU hebben, komt omdat CDU/CSU-kanselierskandidaat Armin Laschet zich niet zomaar gewonnen geeft. Ondanks de klap die zijn partij kreeg en het feit dat ze niet meer de grootste partij zijn, wil Laschet zelf ook een regering met groenen en liberalen vormen (in Duitsland een "Jamaïcacoalitie" genoemd).

Volgens Laschet heeft namelijk geen enkele partij, ook niet de SPD, een duidelijk mandaat gekregen "om te regeren". En uiteindelijk zal wie bondskanselier wordt, degene zijn die een meerderheid kan vormen, voegde hij eraan toe. De groenen en liberalen zijn dus wat men in de politiek kingmakers noemt: zij zullen allicht bepalen wie bondskanselier wordt. 

Bekijk een fragment uit de persconferentie van Armin Laschet (CDU):

Videospeler inladen...

Wordt het Laschet, dan blijft de CDU/CSU ondanks verlies toch aan de macht en levert ze opnieuw - na 16 jaar Merkel - de kanselier. Wordt het Scholz, dan zou hij pas de 4e sociaaldemocratische bondskanselier zijn na de Tweede Wereldoorlog. En de eerste sinds 2005, toen Gerhard Schröder plaats maakte voor Angela Merkel.

Ook een Grote Coalitie, tussen SPD en CDU/CSU - zoals nu het geval is - zou overigens weer mogelijk zijn, maar beide partijen staan daar naar verluidt niet meer voor te springen.

VRT NWS-journalist Roel Pennemans legt uit wat de mogelijkheden zijn na de verkiezingen van gisteren:

Videospeler inladen...

Meest gelezen