Archeologen maken voorzichtig de stenen vrij In Usakli Hoyuk.
AFP or licensors

"Voorouder" van mediterrane mozaïeken ontdekt in Hettitische tempel in Turkije

In Turkije is een 3.500 jaar oude bestrating ontdekt, die beschreven wordt als de 'voorouder' van de mediterrane mozaïeken. Het stuk wegdek bestaat uit meer dan 3.000 beige, zwarte en rode steentjes die in driehoeken en gebogen lijnen zijn gelegd. De bestrating werd gevonden in een Hettitische tempel uit de 15e eeuw v.C. en is daarmee 700 jaar ouder dan de oudste bekende mozaïeken uit het oude Griekenland. Mogelijk is ook de ligging van de verloren Hettitische stad Zippalanda ontdekt.  

"Het is de voorouder van de klassieke periode van de mozaïeken, die uiteraard meer gesofisticeerd zijn. Dit is een soort van eerste poging", zei archeoloog Anacleto D'Agostino, een van de leiders van de opgravingen in Uşaklı Höyük, in centraal Anatolië. 

De site op zo'n 3 uur rijden van de Turkse hoofdstad Ankara werd in 2018 ontdekt, en sindsdien verrichten Turkse en Italiaanse archeologen er opgravingen om meer te weten te komen over de Hettieten, die ooit in Anatolië een machtig koninkrijk hadden. 

"Voor de eerste keer vonden mensen het nodig om geometrische patronen te produceren met verschillende kleuren en iets anders aan te leggen dan een eenvoudige bestrating", zei D'Agostino. "Misschien hebben we te maken met een genie? Of misschien heeft men hem bevolen een wegdek te maken en heeft hij besloten iets ongewoons te doen."  

(Lees voort onder de foto's)   

AFP or licensors
De bestrating is gemaakt uit onregelmatige zwarte, beige en rode stenen die in de vorm van driehoeken en gebogen lijnen zijn gelegd.
AFP or licensors

De berg Kerkenes

De tempel waarin de eerste poging tot een mozaïek ontdekt is, was gewijd aan Teshub, oorspronkelijk de stormgod van de Hurrieten die later ook door de Hettieten werd aanbeden. Hij was het equivalent van Zeus bij de Grieken. 

De tempel ligt tegenover de berg Kerkenes, een 1.500 meter hoge granieten berg. 

"Waarschijnlijk voerden de Hettitische priesters hier hun rituelen uit terwijl ze naar de top van de Kerkenes keken", zei D'Agostino. 

De tempel ligt tegenover de Kerkenes-berg.
AFP or licensors

De verloren stad Zippalanda?

De archeologen hebben verleden week ook aardewerk ontdekt dat afkomstig is uit een paleis, waarvan ze ook overblijfselen hebben gevonden. Dat ondersteunt de theorie dat Uşaklı Höyük de verloren stad Zippalanda zou kunnen zijn. 

Zippalanda was een belangrijke cultusplaats voor de stormgod en het wordt vaak vermeld in Hettitische kleitabletten, maar de preciese locatie ervan is niet bekend. 

"Onderzoekers zijn het er over eens dat Uşaklı Höyük een van de twee meest waarschijnlijke sites is. Met de ontdekking van de overblijfselen van het paleis en het luxueuze aardewerk en glaswerk, is dat waarschijnlijker geworden", zei D'Agostino. "We hebben alleen nog het ultieme bewijs nodig: een tablet waarop de naam van de stad staat."

De schatten van Uşaklı Höyük, waarvoor de inwoners kostbare cederbomen uit Libanon haalden om hun tempels en paleizen te bouwen, werden zoals de rest van het rijk van de Hettieten tegen het einde van de Bronstijd opgeslokt door de aardbodem. 

De oorzaak daarvan is nog niet bekend. Eén hypothese is een verandering van het klimaat samen met sociale onrust. 

De archeologen hebben op de site ook overblijfselen van een paleis en luxueus aarde- en glaswerk gevonden.
AFP or licensors

Een spirituele verbinding

Bijna 3.000 jaar na hun ondergang spreken de Hettieten nog altijd tot de verbeelding van de Turken. 

Het symbool van de hoofdstad Ankara is een Hettitische afbeelding die de zon voorstelt en in de jaren 30 stelde de stichter van de moderne Turkse republiek, Mustafa Kemal Ataturk, de Turken voor als de directe afstammelingen van de Hettieten.

"Ik weet niet of we een verbinding kunnen vinden tussen de oude Hettieten en de mensen die hier nu leven. Duizenden jaren zijn voorbijgegaan en mensen zijn van de ene plaats naar de andere getrokken", zei D'Agostino. "Maar ik beeld me graag in dat er een soort van spirituele verbinding is blijven bestaan." 

In een poging om die verbinding te eren, heeft het opgravingsteam Hettitische culinaire tradities  doen herleven. De onderzoekers probeerden oude recepten uit op aardewerk dat ze gemaakt hadden zoals men dat in de tijd van de Hettieten zou gedaan hebben, met dezelfde technieken en dezelfde klei. 

"We reproduceerden het Hettitische aardewerk met klei die we gevonden hebben in het dorp waar de site ligt. We hebben er dadels en brood mee gebakken, iets wat de Hettieten plachten te eten", zei hoogleraar archeologie Valentina Orsi, die mee de opgravingen leidt. "Het was erg lekker."    

De archeologische site werd in 2018 ontdekt.
AFP or licensors
Met de stenen werden geometrische patronen gemaakt.
AFP or licensors
AFP or licensors

Meest gelezen