AFP or licensors

Nieuw rapport: "Honderden Europese financiële instellingen ondersteunen bedrijven in Palestijns bezet gebied"

In een nieuw rapport klagen 11.11.11 en FairFin samen met 24 partnerorganisaties aan dat honderden Europese banken en financiële instellingen investeren in bedrijven die actief zijn in Israëlische nederzettingen in Palestijns gebied. Het gaat onder andere om grootbanken BNP Paribas, ING en KBC Groep.

Sinds de oorlog van 1967 bezet Israël de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. De Palestijnen leven er met een kleine drie miljoen inwoners en willen in het gebied een onafhankelijke staat oprichten. Ook zo’n 600.000 Israëlische kolonisten wonen in deze bezette gebieden. 

De Europese Unie noemt die Israëlische nederzettingen illegaal en waarschuwt bedrijven die er willen investeren dat ze rekening moeten houden met mogelijke mensenrechtenschendingen.

Toch zijn een twintigtal grote Europese bedrijven in de regio actief, volgens een rapport van 11.11.11, de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging, samen met 25 partnerorganisaties. Zo zou de Zweedse industriereus Atlas Copco materiaal hebben geleverd voor het Israëlische leger en voor een treinverbinding tussen Tel Aviv en Jeruzalem, een verbinding die een zestal kilometer door bezet gebied loopt. Het Duitse Siemens zou treinen leveren voor die verbinding. En het Nederlandse Booking.com maakt dan weer winst door bijvoorbeeld appartementen en hotels op z’n platform aan te bieden in de Israëlische nederzettingen.

Solvay

Ook het Belgische chemiebedrijf Solvay komt voor in het rapport. In 2019 zou Solvay betrokken zijn bij een project waarbij ze Palestijnse waterbronnen via een pijpleiding afleiden naar Israëlische nederzettingen en het water daardoor ontoegankelijk maken voor de Palestijnen zelf. 

Op een foto van die werf zijn inderdaad producten met de naam "Solvay" op te zien. Maar het bedrijf reageert dat na intern onderzoek "ze geen spoor hebben gevonden van de verkoop van Solvay-producten in het kader van een dergelijk project in de regio".

Producten van Belgisch chemiebedrijf Solvay op de werf van een waterproject voor Israëlische nederzettingen - Copyright WhoProfits

In het rapport wordt ook gekeken welke Europese financiële instellingen investeren in deze bedrijven. De organisaties die het rapport samenstelden vinden dat de instellingen hierdoor mogelijk bijdragen aan mensenrechtenschendingen, want in 2018 zei het VN-mensenrechtenbureau: "Het is moeilijk om een scenario voor te stellen waarin een bedrijf activiteiten in de nederzettingen zou kunnen ontplooien op een een manier die in overeenstemming is met de VN-richtlijnen en met het internationaal recht."

BNP Paribas

Volgens het rapport is BNP Paribas, de grootste Europese kredietverlener van Europese, Amerikaanse en Israëlische bedrijven, actief in de nederzettingen. Nochtans schrijft de bank in haar gedragscode "niet medeplichtig te willen zijn aan een mogelijke schending van de mensenrechten door middel van haar financierings- en investeringsactiviteiten".  Het hoofdkantoor in Parijs wou niet op het rapport reageren.

België is met 7,7 procent de grootste aandeelhouder van de bank. Daarom vraagt Els Hertogen, algemeen directeur van 11.11.11, de federale regering om actie: “Wij vragen dat ze haar invloed aanwendt om erop toe te zien dat BNP Paribas in de praktijk de mensenrechten respecteert en dat ze op internationaal niveau ook blijft inzetten op de regelgeving rond mensenrechten”.

KBC Groep

Naast onder andere ING, Ackermans & van Haaren en Bank Degroof Petercam, komt ook de Belgische KBC Groep verschillende keren voor in het rapport. Zo zou de bank kredieten verlenen aan onder andere Solvay en Caterpillar. Die laatste multinational levert bulldozers die Israëli’s inzetten om Palestijnse huizen te vernietigen. 

Maar kan je zo’n bank verwijten dat ze niet op de hoogte is van alle activiteiten waarop een multinational inzet? Hertogen vindt alvast van wel: “Uiteraard is dat een heel complexe oefening, maar we zien sinds 2010 verschillende positieve voorbeelden opduiken en die maken duidelijk dat een mensenrechtentoets een haalbare kaart is". 

KBC Groep wil het rapport eerst grondig bekijken voor het op details ingaat, al geeft de bank wel al mee dat de data waarmee het rapport werkt, niet de meest recente zijn. Bovendien wil KBC Groep niet ingaan op individuele klanten omdat ze gebonden is door discretieplicht. 

Wij vragen banken om geen nieuwe engagementen meer aan te gaan met betrokken bedrijven en huidige engagementen stop te zetten
Els Hertogen, algemeen directeur 11.11.11

De organisaties achter het rapport hopen dat de banken het voorbeeld volgen van enkele Europese instellingen die hun investeringen en leningen wel hebben stopgezet voor betrokken bedrijven. Zo zette KLP, het grootste Noorse pensioenfonds, in juni maar liefst zestien bedrijven op een zwarte lijst omdat er volgens hen een “risico op mensenrechtenschendingen is dat niet te verantwoorden is”. 

De Nederlandse pensioenuitvoeringsorganisatie zette dan weer de samenwerking met vijf Israëlische banken stop. Els Hertogen: “Elke activiteit in bezet Palestijns gebied moet alarmbellen doen afgaan omdat de nederzettingen illegaal zijn. Wij vragen banken dan ook geen engagementen meer aan te gaan met betrokken bedrijven en huidige engagementen stop te zetten.”

Meest gelezen