Elbow - Lotto Arena (archieffoto)
©CPU - Ymke Dirikx

Onzekerheid door brexit, corona en  ticketverkoop: daarom toeren Britse artiesten dit najaar amper in Europa

Naar concerten gaan, het kan sinds midden augustus weer, maar als je dit najaar een Britse artiest live aan het werk wilt zien, dan is de keuze eerder beperkt. Grotere namen zoals Elbow en Róisín Murphy stonden al in de agenda van menig muziekliefhebber, maar stelden hun tournee opnieuw uit. Voor Britse artiesten is het dit najaar nog moeilijk om in Europa op te treden en dat is het gevolg van de brexit, in combinatie met de coronamaatregelen en een moeizame ticketverkoop. 

Róisín Murphy en Elbow, het waren enkele van de moedige Britse artiesten die voor dit najaar al concertdata in ons land en in andere Europese landen hadden aangekondigd. Maar naarmate de data van hun shows dichterbij kwamen, zagen zij zich genoodzaakt die toch opnieuw uit te stellen. "Due to ongoing restrictions" (als gevolg van de voortdurende beperkingen), klinkt het. 

De coronamaatregelen zijn uiteraard nog altijd een deel van die voortdurende beperkingen. Maar wat de Britse artiesten minstens evenveel parten speelt, is de nasleep van de brexit. Daardoor moeten ze plots aan veel meer administratieve formaliteiten voldoen, die hen bovendien ook nog eens een pak geld kosten. Op dat vlak is het onduidelijkheid en onzekerheid troef en het is nog maar de vraag wanneer alle praktische problemen weggewerkt zullen zijn. 

Coronacrisis is nog niet voorbij

De coronacrisis is, zeker in de muziekwereld en de eventsector, nog niet voorbij. Een tournee waarin er kort na elkaar in verschillende Europese landen opgetreden wordt, is sowieso erg moeilijk omdat de coronaregels verschillen van land tot land. Zo zijn de regels in Duitsland op dit moment nog strenger dan bij ons (beperkter en -vaak- zittend publiek, mondmasker nog nodig). 

Daarnaast veranderen de coronaregels nog steeds. "Zo wordt het erg moeilijk om binnen een budget te werken, als de capaciteit van de zaal ook nog kan veranderen", zegt Steven Thomassen van boekingskantoor Toutpartout, dat Britse artiesten als King Hannah en John Parish vertegenwoordigt, maar ook Belgische bands als Amenra en Brutus. "Toeren dit najaar is te onduidelijk en te risicovol. Ik heb daarom beslist om met mijn artiesten dit najaar geen grote Europese tournees te doen." 

Uitgebreid toeren is dit najaar te onduidelijk en te risicovol 

Steven Thomassen van boekingskantoor Toutpartout

Voor de Britse artiesten komt daar nog bovenop dat er strenge regels zijn rond testing en quarantaine bij de terugkeer naar hun eigen land, zelfs voor wie dubbel gevaccineerd is. Al worden die vanaf 4 oktober wel versoepeld. 

"We krijgen van Britse bands die komen optreden veel vragen over de corona-aanpak hier en testing", zegt Stijn De Mulder, coördinator Podium van concertzaal Trix in Antwerpen. "Maar de coronasituatie lijkt wel duidelijker te worden. Ik heb de indruk dat de problemen als gevolg van de brexit voor Britse bands nog langer gaan doorwerken." 

Administratieve rompslomp én onduidelijkheid na brexit

De grootste problemen waar de Britse bands momenteel mee geconfronteerd worden, zijn inderdaad het gevolg van de brexit. Vooral voor beginnende bands, die vaak al amper financiële middelen hebben en sowieso moeten investeren bij eerste internationale tournees, maakt dit het opstarten en uitbouwen van een succesvolle internationale carrière erg moeilijk tot bijna onmogelijk. 

Ondanks herhaalde aanklachten van gevestigde Britse artiesten zoals Ed Sheeran, Radiohead en Elton John heeft de Britse overheid de zaken voor de artiesten nog niet op orde gekregen. Terwijl het voor Elton John nochtans duidelijk is (zie ook zijn Instagrampost hieronder): "Het gaat erom of een van de meest succesvolle industrieën van het Verenigd Koninkrijk, met een waarde van 111 miljard pond (128,5 miljard euro) per jaar, tot bloei kan komen en een grote bijdrage kan leveren aan onze culturele en economische rijkdom, of dat die ten onder zal gaan."

Op de website "Let the music move" maken de Britse artiesten hun 4 belangrijkste eisen voor de regering duidelijk.  Zo wil de sector tijdens deze moeilijke overgangsperiode een pakket aan financiële steunmaatregelen.

Want waar Britse artiesten vroeger zonder visum konden komen werken in Europa, ligt dat nu helemaal anders. Het Verenigd Koninkrijk heeft intussen met 19 van de 27 EU-lidstaten wel al de afspraak dat een visum of een werkvergunning voor een kortstondige tournee voor Britse artiesten niet meer nodig is.

België behoort tot die landen, maar met een groot land als Spanje is zo'n afspraak er bijvoorbeeld nog niet, terwijl dat land in de top 5 staat van EU-landen waar Britse artiesten tijdens een tournee halt houden. Ook het begrip "kortstondig" is volgens de artiesten nog niet duidelijk genoeg. Visa aanvragen kost tijd en geld. Grote acts hebben daar het budget en een entourage voor, beginnende artiesten niet. Artiesten zijn dan ook vragende partij voor een regeling die geldt voor de volledige Europese Unie.

Britse bands komen nog tot hier, maar hun planning wordt veel moeilijker

Stijn De Mulder van concertzaal Trix in Antwerpen

Daarnaast is er ook geen vrij verkeer van goederen meer. Elke groep heeft nu constant zijn "carnet" nodig. Dat is een document waarop al het materiaal dat je tijdelijk invoert (zoals muziekinstrumenten en technisch materiaal) en weer meeneemt genoteerd staat. Eigen instrumenten vervoeren van en naar Europa wordt zo omslachtiger. Als je iets bij hebt wat niet op het document staat, kan je beboet worden. Controles gebeuren zowel in het Verenigd Koninkrijk als in Europa. Ook op merchandising (T-shirts, tasjes, e.d.) wordt taks gerekend, waardoor beginnende bands er eerder geld aan zouden verliezen dan winst mee maken. "Dit alles is een echte administratieve rompslomp en de regels zijn nog altijd onduidelijk", zegt Kurt Overbergh, artistiek directeur van de AB in Brussel.

Stijn De Mulder van Trix geeft een concreet voorbeeld. "Wij hadden vorige week Los Bitchos (foto in tekst), een beginnende band uit Londen, bij ons. Normaal zouden zij met hun eigen muziekmateriaal komen, maar op het laatste moment hebben zij toch gevraagd of ze met ons technisch materiaal konden werken. Jonge bands moeten toeren om hun potentieel waar te maken. Britse bands komen nog tot hier, maar hun planning wordt veel moeilijker, alles wordt erg laat beslist en soms in extremis nog verplaatst naar een later moment."

© CPU - Mathias Verschueren

Ook de regels rond vervoer (de zogenoemde cabotage-regels, het vervoer van goederen en personen binnen een land door een bedrijf uit een ander land) zijn erg lastig om op te volgen.

Zo zou de Brits-Georgische Katie Melua (bekend van de wereldhit "Nine million bicycles") normaal gezien deze zomer toeren door Duitsland, maar annuleerde ze die optredens omdat de regels zo complex zijn en ook veel bijkomende kosten creëren. Vroeger kon je met een truck gewoon van het Verenigd Koninkrijk naar Duitsland rijden. Nu zou de truck naar het vasteland verscheept moeten worden en zou er daar een Europese chauffeur en een Europees bedrijf het vervoer op zich hebben moeten nemen. Daar bovenop mogen trucks met goederen ook slechts 3 stops maken in Europa in een tijdspanne van 7 dagen, om dan terug te keren naar het Verenigd Koninkrijk, wat toeren per definitie onmogelijk maakt. En dit heeft uiteraard een impact op de zichtbaarheid van de artiest en als gevolg daarvan ook op de streaming- en verkoopscijfers. 

BBC News volgde afgelopen zomer een band die voor het eerst sinds de Brexit en de coronacrisis opnieuw een kleine tournee in Frankrijk had opgezet.  Je kan hier bekijken en lezen met welke problemen de groep geconfronteerd werd. 

Moeizame ticketverkoop

Een derde reden waarom artiesten, zowel Britse als andere, een tournee eerder in het voorjaar van 2022 plannen dan nog dit najaar, is de ticketverkoop die als gevolg van de coronacrisis moeilijk op gang kwam. Daarom nam ook Hooverphonic die beslissing, zei Alex Callier al in aflevering 3 van de Knaldrang-reeks van VRT NWS. "Onze Europese tournee is uitgesteld naar het voorjaar van 2022 omdat in Europa de ticketverkoop niet op punt staat en iedereen zegt: zolang we 75% minder tickets verkopen, is het een heel groot risico." 

Kurt Overbergh, artistiek directeur van de AB, bevestigt dat. "Er is koudwatervrees bij een deel van het publiek. En we zien ook een terugval van 20% bij de mensen die tickets hebben, maar op de avond van het concert toch niet komen opdagen."

Overbergh is wel hoopvol richting voorjaar 2022. "De voorverkoop voor concerten van grote namen in ons land zoals Ed Sheeran volgend jaar en Nick Cave dit najaar al liep wel als een sneltrein. Zo'n boost is nodig. Maar dat vertrouwen bij het publiek moet ook weer gecreëerd worden. Wachten tot het laatste moment om een ticket voor grote namen te kopen, is er niet bij. En hierdoor zal ook de verkoop van andere concerten volgen."

Het vertrouwen bij het publiek moet weer gecreëerd worden

Kurt Overbergh van concertzaal AB in Brussel

De sector rekent erop dat de coronasituatie volgend voorjaar hopelijk veel duidelijker zal zijn en dat de dan geplande tournees zullen kunnen doorgaan. En ook wat de Britse bands betreft, is Overbergh hoopvol. "We moeten een zekere naïviteit bewaren en hopen dat ook die post-Brexit-problemen tegen dan stilaan opgelost zullen geraken." Volgend voorjaar staan er in de Belgische zalen in ieder geval wel opnieuw optredens van grote Britse acts zoals onder anderen James Blunt, Skunk Anansie, Elbow, Róisín Murphy en Joe Jackson gepland. 

Meest gelezen