Professor Johan Ackaert overschouwt 35 jaar gemeentepolitiek op drempel van zijn afscheid van de UHasselt

Professor Johan Ackaert van de UHasselt is misschien wel de grootste autoriteit als het gaat over onderzoek naar lokale besturen en gemeentepolitiek. Tijdens zijn 35-jarige academische carrière heeft hij de politiek, maar zeker ook de media sterk zien veranderen.

De fascinatie voor het lokale bestuursniveau begon nochtans in de media. Voor De Morgen begon hij de Leuvense gemeenteraad intensief te volgen. Die interesse legde de basis voor zijn academische loopbaan en het onderzoek naar het reilen en zeilen van het lokale bestuursniveau. Zovele jaren later is de gemeenteraad niet meer de plek waar het allemaal gebeurt, zegt Ackaert: “Je merkt heel goed dat de aandacht verschoven is naar de burgemeester. Die bepaalt wat er in een gemeente al of niet gebeurt. In die zin is het ook wel logisch dat lokale media niet meer elke gemeenteraad overal volgen, behalve als er ergens een soort schandaal is, zoals bijvoorbeeld in Sint-Truiden onlangs. Dan zitten de journalisten natuurlijk wel in de raadszaal.”

Radio 2

Nog een grote verandering is de snelheid, ook voor hem als academicus. “Ik herinner me een interview voor VTM in de begindagen. Toen zei de journalist dat ik anderhalve minuut kreeg om iets uit te leggen. Onlangs kreeg ik een quote van 10 seconden. Probeer dan maar eens een genuanceerd verhaal te brengen.”

Fusiemissers

Een heikel actueel thema in zijn onderzoeksdomein zijn de gemeentefusies. De vele nieuwsberichten over de spelletjes die er in Haspengouw gespeeld worden om tot grotere gemeentes te komen bewijzen zijn gelijk: een situatie waarin fusies worden overgelaten aan de vrijwillige keuze van lokale burgemeesters leidt tot chaos en weinig optimale oplossingen. “Je ziet dat gemeentes fuseren om zich te verdedigen tegen de stad, of dat ze enkel maar fuseren als de politieke families gelijkgezind zijn of je ziet gemeentes die gewoonweg achterblijven. Als je dat bekijkt vanuit het standpunt van bestuurskracht is dat allemaal niet goed. Ik voorspel dat er nog wat gewijzigd zal worden aan het decreet als ze merken dat het niet werkt.”

Nog een punt waar academische kennis het heeft moeten afleggen tegen de politieke realiteit is de beslissing om de opkomstplicht voor de lokale verkiezingen af te schaffen. “Helaas hebben ze niet geluisterd, daar moet ik mee leren leven. Maar uit onderzoek blijkt duidelijk dat mensen geleidelijk zullen afhaken, en dat het meestal ook de meest kwetsbare mensen zijn die uiteindelijk niet meer vertegenwoordigd zullen worden. Dat proces zal geleidelijk gaan maar dat hebben we ook al kunnen vaststellen in andere landen.”

Sociale wetenschappen in Hasselt

De professor gaat dan wel met emeritaat, toch zal hij de lokale politiek nog intensief blijven volgen. “Dat is de aard van het beestje, ik kan dat niet loslaten. En ik ga toch ook nog wat werken voor de UHasselt want volgend jaar hopen we te kunnen starten met de nieuwe opleiding sociale wetenschappen. Ik ga geen les geven maar ondersteunend werk doen. Zo kan ik nog iets terugdoen voor de universiteit die me heel veel kansen heeft gegeven. Ik vrees dat mijn agenda na deze week ook al vol staat tot december.”

Meest gelezen