Fotocollecte Hervé Van Parijs

Aarsele herdenkt op één na ergste Belgische vliegtuigramp van 50 jaar geleden: "Zagen overal delen van mensen liggen"

Met onder meer een standbeeld en een rouwstoet herdenkt Tielt dit weekend de 63 doden van de vliegtuigramp van een halve eeuw geleden, de op één na ergste in de Belgische geschiedenis. Op 2 oktober 1971 stortte een passagiersvliegtuig van British European Airways neer in een weide in Aarsele. Hannes Van Hauwaert, archivaris ging op zoek in de archieven naar meer informatie over deze ramp en stootte ook op wat mogelijks de oorzaak was van de hele crash. 

Het vliegtuig was een half uur eerder opgestegen op Londen-Heathrow en was onderweg naar Salzburg. Een minuut voor de crash hadden de piloten nog een noodbericht uitgestuurd. Aan boord van het vliegtuig zaten 40 Britten, 10 Oostenrijkers, 9 Amerikanen en een Japans gezin met 2 jonge kinderen. Niemand overleefde de crash. Maar 30 slachtoffers konden geïdentificeerd worden. Volgens de wetdokters waren veel van de 63 slachtoffers al overleden door een hartstilstand nog voor het vliegtuig de grond raakte. Onderzoek wees uit dat het vliegtuig al ernstige gebreken toonde voor het was opgestegen.

Bekijk hier de beelden van 50 jaar geleden waarop goed de enorme ravage te zien is die de crash veroorzaakte:

Videospeler inladen...

De mensen uit Aarsele hoorden vlak voor de crash een vreemd geluid en zagen een enorme vuurbal. Heel wat nieuwsgierigen gingen kijken op de plaats van de ramp. Ook de dagen erna kwamen ramptoeristen uit het hele land een kijkje nemen in de buurt van de Deinsesteenweg in Aarsele. 

Fotocollecte Hervé Van Parijs

Ook al kon niemand meer gered worden, toch stroomden de hulpdiensten massaal toe. De 5 brandweerkorpsen hadden het niet makkelijk om de kerosinebranden te blussen. Etienne Arickx (77 jaar) was in die tijd een van de brandweermannen die te hulp schoten. "In het begin was de ravage me niet helemaal duidelijk. Als brandweerman heb je eerst alleen maar oog voor het vuur en om dat geblust te krijgen. Hoe erg de situatie was, wisten we toen nog niet. We hoorden pas later hoeveel slachtoffers er gevallen waren."

De beelden die Etienne toen zag, staan nog altijd op zijn netvlies gebrand. "We zagen vreselijke dingen. Delen van mensen. Armen, benen, rompen. Ik had toen nog nooit gevlogen en heb het later ook nooit meer gedaan", getuigde hij in "Start je dag" op Radio 2:

Fotocollecte Hervé Van Parijs

Lag een lekkend toilet aan de basis van de crash?

De ramp was na 50 jaar wat uit het collectief geheugen van de Tieltenaars verdwenen. Daar wou archivaris Hannes Vanhauwaert wat aan doen. Hij spitte in het archief om meer te weten te komen over de verschrikkelijke vliegtuigcrash. Hij stootte daar op enkele verrassende feiten, zoals de oorzaak van de ramp. 

"Volgens het officiële rapport was er corrosie aan het vliegtuig, een soort natuurlijk chemisch proces, waarbij metaal aangetast wordt, zoals bij roest", vertelt archivaris Hannes. "Maar het technisch onderzoeksdossier is dit jaar toevallig openbaar geworden. Eén van de zaken die heel frappant is, is dat de experten ook hebben gezocht naar wat de oorzaak kon zijn van die corrosie. In het onderzoeksdossier kijken ze hiervoor heel vaak terug naar een lekkend toilet, dat met het zuur van de toiletten waarschijnlijk een chemische reactie in gang heeft gezet. Wat er dan uiteindelijk voor gezorgd heeft dat er corrosie in het achterste stuk van het vliegtuig kon ontstaan."

Fotocollecte Hervé Van Parijs

Veel herdenkingsactiviteiten

Om de doden van die ramp te eren, organiseert Tielt een heel herdenkingsprogramma. Vandaag wordt om 10.45 uur een optocht gehouden vanuit de brandweerkazerne in de Molenweg tot de begraafplaats van Aarsele. Daar is een massagraf voor 34 slachtoffers. 30 lichamen konden niet geïdentificeerd worden, bij 4 andere slachtoffers koos de familie ervoor om hen samen met de niet-geïdentificeerden te begraven en het lichaam niet te repatriëren. De namen van alle 63 slachtoffers worden voorgelezen en er worden bloemenkransen neergelegd. 

Dit weekend zal de burgemeester van Tielt ook het herdenkingsmonument "De Vallende Vlieger" onthullen. Dat monument is gemaakt door Boudewijn Callewaert, een kunstenaar uit Aarsele en verwijst naar de staart van het vliegtuig. 

Voorts is er een tentoonstelling in het Oud Gemeentehuis in Aarsele waar foto's en archiefdocumenten over de ramp te zien. Ook voorwerpen uit het vliegtuig die bewaard zijn gebleven, worden getoond.

Fotocollecte Hervé Van Parijs
Lokaal Bestuur Tielt

Meest gelezen