Berucht, maar ongrijpbaar: opnieuw grote zoektocht naar Siciliaanse maffiabaas, die al 30 jaar op de vlucht is 

In Sicilië zijn er opnieuw tientallen huiszoekingen uitgevoerd in de zoektocht naar de beruchte maffiabaas Matteo Messina Denaro (59). Gisteren werd er op de Italiaanse televisie het enige beeld getoond dat er van Denaro gemaakt kon worden, sinds hij in 1993 op de vlucht sloeg. Maar wie is die ongrijpbare maffiabaas eigenlijk? 

Sinds Matteo Messina Denaro in 1993 met de noorderzon verdwenen is (of lijkt te zijn), probeert de Italiaanse politie hem met man en macht te vinden. Hij is dan ook niet de minste. De "capo di tutti capi" (de baas van alle maffiabazen) wordt hij genoemd, of "een van de laatste godfathers". Hij wordt beschouwd als een van de leiders van de Cosa Nostra, de Siciliaanse maffia. 

De Cosa Nostra, het is een begrip als een klok. Het is een verzamelnaam voor verschillende Siciliaanse maffiafamilies - met als bekendste voorbeeld waarschijnlijk de Corleonesi. Drugshandel, moorden, ontvoeringen, politieke corruptie... hun lijst met misdaden is eindeloos. Verklikkers zijn er nauwelijks, dus het is voor justitie niet gemakkelijk om grip te krijgen op die misdaadorganisaties. En al zijn ze nu een pak onzichtbaarder dan pakweg in de jaren 90, de maffiafamilies zijn er wel nog altijd. 

"Ik vulde op mijn eentje een heel kerkhof", pochte Denaro ooit. Het is waarschijnlijk nauwelijks overdreven. Het Italiaanse gerecht zoekt hem al voor minstens 50 moorden, waaronder de moord op een rivaliserende maffiabaas en diens zwangere vriendin. 

Hij zou ook betrokken geweest zijn bij de moorden op de bekende Siciliaanse onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino in 1992 en bij een reeks daaropvolgende bomaanslagen in grote Italiaanse steden als Firenze of Milaan. Met die bomaanslagen wilde de maffia de Italiaanse overheid dwingen om te stoppen met hun klopjacht. Sinds die bomaanslagen leeft Denaro ondergedoken. In 2002 werd hij bij verstek veroordeeld tot een levenslange celstraf.

Giovanni Falcone en Paolo Borsellino gingen als onderzoeksrechters de strijd aan met de maffia. In een gigantisch proces brachten ze de maffia een zware slag toe, maar dat moesten ze uiteindelijk met hun leven bekopen. In de afwateringsbuizen onder de autosnelweg werd springstof aangebracht en toen de auto van Falcone daarover reed, deden de daders de auto ontploffen. Een gelijkaardig verhaal bij Borsellino, ook hij werd met een autobom gedood. De moorden schokten Italië en de twee werden hét symbool voor de strijd tegen de maffia. 

Maar al dertig jaar lang glipt Denaro tussen de mazen van het politienet. Zijn bijnaam is dan ook toepasselijk "Diabolik", naar een gelijknamige strip waar de hoofdfiguur ongrijpbaar is. Vandaag nog heeft de politie tientallen huiszoekingen uitgevoerd in Sicilië, op plaatsen die op een of andere manier gelinkt zijn aan de maffiabaas. 150 agenten namen deel aan de actie, maar niente. Al zei aanklager Federico Cafiero de Raho nadien wel op de radio: "De maffiabazen kunnen bij hun ontsnapping dan wel wegtrekken uit hun geboorteplaats, op een bepaald moment moeten ze wel terugkeren." In het geval van Denaro leverde dat voorlopig nog niet het gehoopte resultaat op.

Gisteren werd er op TG2, het nieuwsprogramma van de Italiaanse openbare omroep RAI, het enige beeld getoond dat er ooit van Denaro genomen werd sinds zijn leven op de vlucht. Het beeld dateert van 2009, toen een beveiligingscamera op straat hem wist vast te leggen op de passagierszetel van een donkere SUV in de streek rond Agrigento, in het zuiden van Sicilië. Daar in de buurt zou ook Pietro Campo wonen, een vertrouweling van Denaro. 

Bekijk hier het enige beeld dat er van Denaro bestaat, sinds hij ondergedoken leeft: 

Het onderzoek lijkt opnieuw onder hoogspanning te staan, want amper drie weken geleden viel de politie binnen in een restaurant in de Nederlandse stad Den Haag. Ze waren ervan overtuigd dat Denaro daar zat. Drie mannen werden meegenomen. Even leefde de politie op hoop dat ze de beruchte maffiabaas eindelijk te pakken hadden - hij werd zelfs in een zwaarbewaakte gevangenis gestoken - maar uiteindelijk bleek het een doodgewone Britse Formule 1-fan te zijn. 

Meest gelezen