Tony Blair, Elton John en 1.217 Belgen: Pandora Papers leggen nieuwe affaire belastingontwijking bloot

Minstens 35 huidige en voormalige wereldleiders, onder wie de Britse oud-premier Tony Blair, maken gebruik van zogenoemde offshoreconstructies om belastingen te ontwijken. Dat blijkt uit de Pandora Papers, waarin documenten zijn gelekt van 14 kantoren die zulke constructies opzetten in belastingparadijzen zoals de Britse Maagdeneilanden. Ook de namen van wereldsterren als Elton John, Ringo Starr en Julio Iglesias komen erin voor, naast die van 1.217 landgenoten.

Herinnert u zich de Panama Papers nog? Die verzameling vertrouwelijke documenten van de Panamese juridische en zakelijke dienstverlener Mossack Fonseca werden in 2015 naar de internationale pers gelekt en onderzocht in een groots internationaal journalistiek onderzoeksproject. Wie gedacht had dat hiermee een eind was gesteld aan dubieuze financiële constructies, blijkt het mis te hebben. 

Samen met het consortium van onderzoeksjournalisten ICIJ en ruim 600 journalisten van 150 media over de hele wereld hebben De Tijd, Knack en Le Soir maandenlang de documenten van de zogenoemde Pandora Papers onderzocht. Het gaat hier om de grootste samenwerking in de journalistieke geschiedenis. 

"Deze keer hebben we informatie uit 14 kantoren kunnen verzamelen", zegt Kristof Clerix, journalist van "Knack":

Videospeler inladen...

14 verschillende kantoren

Uit die Pandora Papers blijkt dat nog altijd dubieuze offshoreconstructies in belastingparadijzen worden gebruikt. Het doel is nog altijd hetzelfde: belastingen ontwijken. De gelekte documenten - een ware doos van Pandora met meer dan 11,9 miljoen bestanden - slaan op de periode 1966-2020 en gaan over meer dan 29.000 begunstigden van postbusconstructies - papieren firma's die alleen een postbus hebben - uit meer dan 200 landen, onder wie ook 1.217 Belgen.

Die offshoreconstructies moeten allerlei dingen verbergen, zoals bankrekeningen, luxejachten, villa's of kunstwerken. Soms gaat het ook over zwart geld of gestolen antiekstukken.

De documenten van de Pandora Papers zijn gelekt van bij 14 verschillende kantoren uit de Caraïben, de Perzische Golf of de Zuid-Chinese Zee. Bij de Panama Papers ging het nog om 1 kantoor. Meer dan 90 adviseurs in Zwitserland wezen hun klanten de weg naar die kantoren. Amerikaanse staten als Delaware, Alaska en South Dakota blijken ook een rol te spelen als toevluchtsoord voor schermconstructies. 

Bekijk het gesprek met onderzoeksjournalist Lars Bové (De Tijd) en professor fiscaal recht Michel Maus uit "Terzake" hier:

Videospeler inladen...

Zeker 35 huidige en voormalige toppolitici

De Tijd noemt ook namen. Zo heeft de Britse oud-premier Tony Blair samen met zijn vrouw Cherie via de aandelen van een postbusvennootschap op de Britse Maagdeneilanden een Victoriaans gebouw in Londen gekocht. Daarbij zou zo'n 312.000 Britse pond aan belastingen zijn ontweken.

De Tsjechische premier Andrej Babis zou via postbusvennootschappen een kasteel aan de Franse Rivièra hebben gekocht. Waarde: een slordige 19 miljoen euro. De Jordaanse koning Abdullah zou op een gelijkaardige manier luxewoningen hebben verworven in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Ook de namen van de presidenten van Kenia, Ecuador en Oekraïne en die van de Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra duiken op in de Pandora Papers.

Naast de namen van politici zijn ook enkele wereldsterren betrokken: ex-model Claudia Schiffer, poplegende Elton John, oud-Beatle Ringo Starr, zanger Julio Iglesias en popdiva Shakira. Daarnaast zijn er nog 133 miljardairs uit 45 landen, wapenhandelaars, maffiosi en een vermeende minnares van de Russische president Vladimir Poetin.

1.217 landgenoten, nog geen namen

Ondanks alle inspanningen om belastingontwijking via belastingparadijzen tegen te gaan, blijken ook 1.217 Belgen betrokken. Zij lieten in totaal 1.215 postbusvennootschappen en trusts oprichten in belastingparadijzen zoals de Britse Maagdeneilanden, de Seychellen en het Centraal-Amerikaanse land Belize.

30 landgenoten die al in de Panama Papers voorkwamen, duiken ook nu weer op. De Tijd noemt nog geen namen, maar heeft het onder meer over de rijkste families van ons land, een misdaadauteur, een chirurg, een professor, de eigenaar van een beleggingsgids, een Brusselse rapper, een radiopresentator, IT-specialisten en een prins. Er duiken ook namen van drugscriminelen op.

Die gebruiken hun schimmige constructies niet alleen om criminele opbrengsten wit te wassen of zwart geld te verbergen, maar bijvoorbeeld ook om belastingen op bedrijfswinsten of privéopbrengsten te ontwijken, erfbelastingen te ontlopen of om goedkoper een luxejacht te verwerven.

Lars Bové van "De Tijd" was te gast in de studio van "Het journaal" om het grootschalige onderzoek verder toe te lichten. Bekijk het hieronder:

Videospeler inladen...

Meest gelezen