Archieffoto augustus: eerdere gesprekken in Doha
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved

VS en taliban kijken elkaar in de ogen: eerste overlegronde "openhartig en professioneel" verlopen

Voor het eerst sinds de machtsovername van de taliban in Afghanistan heeft een Amerikaanse delegatie rond de tafel gezeten met hooggeplaatste vertegenwoordigers van de radicaal-islamistische beweging. Die eerste overlegronde verliep "openhartig en professioneel", meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar een erkenning van de taliban zit er niet meteen in.

Het eerste fysieke overleg vond plaats in de Qatarese hoofdstad Doha, waar de taliban al enkele jaren een kantoor hebben, in functie van (vredes)onderhandelingen met de Verenigde Staten en de internationale gemeenschap. 

De Amerikaanse delegatie focuste zich bij de gesprekken vooral op thema's als veiligheid en terreurdreiging, laat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten. Ook de noodzaak tot een veilige doorgang voor Amerikaanse burgers, andere buitenlanders en Afghanen kwam aan bod. De mensenrechtensituatie was eveneens een agendapunt, onder meer de positie van vrouwen in het land. 

De twee partijen spraken ook over de verstrekking van Amerikaanse humanitaire hulp, inclusief covidvaccins, rechtstreeks aan het Afghaanse volk. Volgens de taliban ging de VS akkoord om die hulp te verstrekken, de Amerikaanse regering wil dat niet bevestigen en houdt het erbij dat er overleg over is gepleegd. Eerder kwam via Afghaanse media naar buiten dat de taliban hadden gevraagd om de vrijgave van Afghaanse financiële tegoeden.

We zijn in staat om IS zelf aan te pakken

Woordvoerder taliban

De VS en de taliban kwamen overeen om het akkoord dat ze in 2020 in Doha tekenden, te blijven uitvoeren, zo zei de door de taliban benoemde minister van Buitenlandse Zaken Amir Khan Muttaqi. In dat akkoord verbinden de taliban zich er onder meer toe om stappen te ondernemen om te voorkomen dat terreurgroepen die in Afghanistan opereren, de veiligheid van de Verenigde Staten en hun bondgenoten bedreigen. Maar een samenwerking met de VS op dit vlak zien de taliban niet zitten. "We zijn in staat om IS zelf aan te pakken", klinkt het.

Volgens de Amerikaanse delegatie verliep de eerste overlegronde "openhartig en professioneel". Maar de VS herhaalt dat de taliban op hun daden beoordeeld zullen worden en niet alleen op wat ze zeggen. De VS blijft ook aandringen op een inclusieve regering waarin niet alleen talibanleden zitten. Deze overlegronde betekent dan ook niet dat de Amerikaanse regering de taliban officeel erkent als de wettige machthebbers in Afghanistan, werd door de VS benadrukt.

Morgen zullen leiders van de taliban ook EU-verantwoordelijk ontmoeten. Dat heeft de Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken Amir Khan Muttaqi gezegd. Welke functies de EU-vertegenwoordigers bekleden en met hoeveel ze zullen zijn, verduidelijkte hij niet.

De taliban versterkten de voorbije jaren langzaamaan hun positie sinds ze in 2001 van de macht waren verdreven na de Amerikaanse invasie. Die kwam er na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS, uitgevoerd door Al Qaeda. De terreurgroep vond in de jaren voordien onderdak in Afghanistan. Volgens de Amerikanen met goedkeuring van de taliban, al zijn er ook die beweren dat de taliban Al Qaeda en hun leider Osama bin Laden liever kwijt dan rijk waren.

Nadat de Amerikaanse en internationale troepen zich na een oorlog van 20 jaar in augustus uit Afghanistan teruggetrokken hadden, veroverden de taliban in ijltempo de macht in hun land, vaak zonder al te veel bloedvergieten. Midden augustus viel de hoofdstad Kaboel in hun handen.

Hoewel ze beloofden een andere taliban te zijn dan eind jaren 90, voerden ze snel opnieuw de sharia in in Afghanistan, islamitische wetgeving gebaseerd op de Koran. Vooral vrouwen zagen hun (bewegings)vrijheid al vrij snel weer ingeperkt. Van een inclusieve regering van nationale eenheid is ook geen sprake, de nieuwe regering bestaat enkel uit talibanleden en uit mannen.

Moet de internationale gemeenschap de taliban erkennen? Bekijk een reportage over de humanitaire crisis in Afghanistan ("Terzake" 8/10/21):

Videospeler inladen...

"Samenwerken met taliban staat los van erkenning", bekijk de analyse van voormalig VN-diplomaat en econoom Jan Vandemoortele ("Terzake" 8/10/21):

Videospeler inladen...

Meest gelezen