AFP or licensors

Sjiitische geestelijke wint verkiezingen in Irak, door Iran gesteunde groepen verliezen

De voormalige krijgsheer en sjiitische geestelijke Moqtada al-Sadr is de grote winnaar van de parlementsverkiezingen in Irak. Andere sjiitische partijen, die gesteund worden door Iran, hebben dan weer veel terrein verloren, en spreken van fraude. De vervroegde verkiezingen volgden op massaal volksprotest in 2019, maar veel illusieloze Irakezen zijn niet gaan stemmen. De opkomst lag historisch laag. 

De beweging van de invloedrijke sjiitische leider Moqtada al-Sadr claimde gisteravond  al dat ze de grootste is geworden in het nieuwe parlement. Met zo'n 94 procent van de stemmen geteld zou de alliantie van 54 naar meer dan 70 zetels in het parlement zijn geklommen. Dat betekent dat ze de grootste formatie blijft, en nog meer kan wegen op de vorming van de toekomstige regering en de benoeming van de premier. "Het volk moet deze overwinning van het grootste blok vieren", reageerde Al-Sadr.

Videospeler inladen...

Moqtada al-Sadr, die ook al de verrassende winnaar was van de verkiezingen van 2018, is een voormalige krijgsheer die na de Amerikaanse invasie in 2003 een opstand leidde tegen de troepen van de VS. Hij kant zich niet alleen tegen de Amerikaanse, maar ook tegen de Iraanse inmenging in Irak. Dat neemt niet weg dat hij als sjiitische geestelijke zelf ook banden heeft met Iran.

"Fraude", zegt door Iran gesteunde alliantie

De door Iran gesteunde sjiitische Fatah-alliantie verloor dan weer veel terrein. De alliantie bestaat uit verschillende paramilitaire groeperingen die gevochten hebben tegen de soennitische terreurgroep IS. In 2018 leverde hen dat nog veel winst op in het parlement: de Fatah-alliantie behaalde toen  48 zetels, wat van haar de tweede fractie maakte. 

Nu ziet het er echter naar uit dat ze niet veel meer dan een tiental zetels zou overhouden. De alliantie spreekt van fraude en manipulatie, en zegt dat ze verzet zal aantekenen tegen de kiesresultaten.  

Videospeler inladen...

Ongezien lage opkomst

De parlementsverkiezingen, de vijfde sinds de val van Saddam Hoessein in 2003, waren gekenmerkt door een ongezien lage opkomst. Slechts 41 procent van de stemgerechtigden heeft zijn of haar stem uitgebracht. 

Veel vooral jonge Irakezen, die twee jaar geleden hadden deelgenomen aan het massale volksprotest, hadden opgeroepen om deze verkiezingen te boycotten. De vervroegde parlementsverkiezingen waren een tegemoetkoming van premier Mustafa al-Kadhimi aan het volksprotest. Maar dat ze wezenlijke veranderingen zullen teweegbrengen, geloven veel Irakezen niet. 

Verschillende hervormingsgezinde kandidaten die naar boven waren gekomen na het volksprotest raakten wel degelijk verkozen in het parlement. Maar toch zal de verkiezingsuitslag de machtsbalans in Irak of de regio ingrijpend niet veranderen, verwachten analisten. 

 Ze verwachten een versplinterd parlement, waarbij de verschillende facties bij gebrek aan meerderheid zullen moeten onderhandelen over allianties. 

De dictatuur van Saddam Hoessein, de Amerikaanse invasie, de terreur van IS: de Iraakse bevolking heeft het al decennialang zwaar te verduren. Voor "De eeuwige oorlog" trok Rudi Vranckx naar het getraumatiseerde Irak. U kunt de reportage hier (en op VRT NU) bekijken:   

Videospeler inladen...

Meest gelezen