Reuters

Jarenlange twijfel lijkt van de baan: massale vissterfte in Spanje waarschijnlijk veroorzaakt door varkensboerderijen

De rol van de varkensindustrie in de vervuiling van de Mar Menor, een lagune in de regio Murcia, lijkt groter dan gedacht. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek naar de oorzaak van de massale vissterfte in het meer. Hoewel lokale varkensboeren beweren dat ze het afval op een correcte manier verwerken, beschikken de onderzoekers nu over bewijzen die het omgekeerde stellen.

De ecologische ramp die zich in en rond het grootste zeewatermeer in Europa voltrekt, is al jaren aan de gang. In 2016 klaagden verschillende milieuorganisaties voor het eerst over de “groene soep” waarin het meer was veranderd. Toen werd er al in de richting van de landbouw gekeken. Via de boerderijen zouden er immers schadelijke stoffen zoals nitraat en fosfaat in het water belanden. Die leiden tot  waterverontreiniging en erg veel algen waardoor er minder zuurstof in het water is. 

De politiek gaf maar weinig gehoor aan de ongeruste organisaties, tot er in oktober 2019 voor het eerst grote hoeveelheden dode vis aanspoelden op het strand van Villananitos, dat grenst aan de Mar Menor. Een gebrek aan zuurstof in het water lag aan de basis van de massasterfte. 

Duizenden dode vissen spoelden aan op verschillende stranden rond de Mar Menor.
Reuters

Veel druk maar weinig actie

De beelden van de dode vissen gingen de wereld rond en leidden tot opschudding in Spanje. Mensen kwamen op straat om politici tot actie aan te manen, niet zonder resultaat: in juli 2020 kwam er een verbod op het gebruik van chemische meststoffen in een straal van 1.500 meter rond het meer. 

Maar ondanks de nieuwe wet werden verschillende stranden rond het meer in augustus dit jaar opnieuw overspoeld met dode vissen. Verschillende instanties speelden elkaar de zwartepiet toe, maar opnieuw werd er niet veel ondernomen. Lokale actievoerder Francisco Cortés plaatste beelden van de dode vissen op Twitter waarmee hij wou tonen dat het probleem nog steeds niet opgelost is:

Varkensboerderijen bleven buiten schot

Een groep onderzoekers van de Spaanse onlinekranten El Diario en La Marea en het internationale journalistencollectief Lighthouse Reports bleven niet bij de pakken zitten en onderzochten vier maanden lang de invloed van varkensboerderijen op de massasterfte. Dat kondigden ze vandaag ook aan via Twitter:

Want in de zoektocht naar de verantwoordelijke voor de ecologische ramp waren de honderden varkensboerderijen rond de Mar Menor steeds buiten schot gebleven. Volgens experten is de verklaring hiervoor niet zo ver te zoeken: de export van Spaanse varkensproducten groeide de afgelopen jaren fors, met China als belangrijke afnemer. Maar het economische succes heeft dus ook een keerzijde: een enorme ecologische schade. 

Onderzoekers leveren nieuw bewijs

In hun nieuwe rapport stellen de onderzoekers dat de varkensboerderijen verantwoordelijk zijn voor 17 procent van het stikstof in de aquifer, een laag in de grond waarlangs het water naar het meer stroomt. 

Bovendien beschikken de onderzoekers over dronebeelden waaruit blijkt dat boeren het varkensafval op een schadelijke manier verwerken. Normaal gezien moet het afval in afgesloten en waterbestendige putten worden opgeslagen. Maar dat is niet het geval. Het varkensafval zou daarentegen uit de mestputten spuiten, waardoor het rechtstreeks in de grond komt en zo de aquifer vervuilt. 

Interporc Spanje, een organisatie die de varkenssector vertegenwoordigt, beklemtoont dat de industrie zware inspanningen levert om te werken zonder het milieu te schaden en betreurt de veralgemeningen die gemaakt worden over de varkensindustrie. 

"Regio Murcia mag niet toilet van Europa worden"

Actievoerders vinden echter dat die inspanningen niet volstaan en trokken afgelopen week de straat op in verschillende Spaanse steden (foto onderaan). 

María Giménez Casalduero, een politica van het links-ecologische Más País, deelt die vrees en waarschuwt dat de situatie in de Mar Menor een wake-upcall is: “We moeten beslissen tot op welk niveau we onze natuurlijke grondstoffen kunnen blijven gebruiken om de internationale markten tevreden te houden. De regio Murcia mag niet het toilet van Europa worden.”

Manifestanten trokken vorige week naar de Puerta del Sol in Madrid om aandacht te vragen voor de Mar Menor.
Europa Press 2021

Meest gelezen