AP2011

Ook 10 jaar geleden verging de wereld niet: "En ik heb geen enkel bewijs dat het alsnog zal gebeuren"

Het was niet de eerste keer dat Harold Camping, stichter van de Amerikaanse conservatieve christelijke radiozender Family Radio, het einde van de wereld voorspeld had. Maar nadat het in 1994 niet gebeurd was, zette hij, na preciezer rekenwerk van gegevens uit de Bijbel, zijn zinnen op 2011, eerst op 21 mei. Toen die dag alsnog voorbijging zonder allesomvattende ramp, zou het gaan gebeuren op 21 oktober. Maar er gebeurde 10 jaar geleden weer niets van die aard. Tot grote teleurstelling van Camping, die dankzij een gigantische promotiecampagne en de mediabelangstelling die daardoor volgde, een deel van de wereld wel even naar adem had doen happen.

Het was vooral 21 mei 2011 waar met veel belangstelling naar uitgekeken werd. Camping had via zijn radiozender Family Radio, waarmee hij zelf in 1958 gestart was en die intussen van muziekzender met vooral gospelmuziek uitgegroeid was tot een conservatieve spreekbuis voor miljoenen christenen, alvast de grote middelen ingezet. Een indrukwekkende promotiecampagne moest de onheilsboodschap kracht bijzetten. Zo werden onder meer duizenden billboards afgehuurd, niet alleen in de VS maar ook in Canada. 'Believers' reden maandenlang het land door om flyers uit te delen. Volgens een medewerker van Family Radio werden zelfs uitzendgebouwen verkocht, om toch maar het nodige geld in het laatje te krijgen.

Maar een belangrijk deel van de inkomsten kwam van giften van mensen die soms hun volledige spaarcenten doneerden, omdat ze zo overtuigd waren van het gelijk van Camping ("Waarom zou ik me nog om mijn geld bekommeren, wetende dat de wereld definitief ten einde komt?"). De volledige promotiecampagne in 2011 - 21 mei en 21 oktober - zou volgens sommige bronnen “bijna 100 miljoen dollar” gekost hebben.

Harold Camping over zijn voorspelling van 21 mei: "Er gaat een enorme aardbeving plaatsvinden, waarbij de laatste aardbeving in Japan niets is vergeleken met deze. Dat zal het teken zijn om mensen duidelijk te maken dat ‘de dag des oordeels’ begonnen is. De volgende 24 uur zal de wereldbevolking op hetzelfde tijdstip, overeenkomstig met de positie van de zon, het ergste ondervinden. Het afschuwelijke wat ons dan te wachten staat zal door inwoners uit landen die later volgen met eigen ogen kunnen aanschouwd worden. Zij zullen, net als ik, gewoon wachten tot het hun beurt is. Het enige wat zal overblijven is chaos en eindeloze ellende." (New York Magazine, mei 2011)

Als God spreekt, zal het ook gebeuren

"God heeft zoveel informatie gegeven in de bijbel hierover, zoveel bewijzen, zoveel aanduidingen, dat we zeker kunnen zijn dat het zonder enige twijfel zal plaatsvinden. De Apocalyps zal gebeuren! Want om spelletjes te spelen heeft God geen tijd. Als God spreekt, zal het ook gebeuren. Eerdere voorspellingen van God in de Bijbel zijn intussen ook al uitgekomen." (New York Magazine)

"Het heeft geen zin om te denken over het feit dat ‘de dag des oordeels’ niet zal plaatsvinden. Om de eenvoudige reden dat hij zal plaatsvinden." (New York Magazine)

AP2011

Maar 'de dag des oordeels' vond dus niet plaats. De ontgoocheling bij de volgers was groot, zeker omdat velen hun job hadden opgezegd of al hun spaarcenten al dan niet verkwanseld hadden. Ook Camping zelf reageerde erg ontgoocheld, maar hij kwam snel met een nieuwe datum: "Ik geef toe dat ik het zeer moeilijk heb gehad toen het definitief einde niet kwam. Ik heb constant gebeden om toch maar een antwoord van God te krijgen wat er fout gelopen was. Ik vermoed dat hij die dag eerder zag als een onzichtbare ‘dag des oordeels’, op een spirituele manier. Wat er nu volgt is een aaneenschakeling van rampen, die zal uitmonden in een gigantische ramp op 21 oktober. Ik garandeer dat het zo zal gebeuren." (The New York Times, mei 2011)

De publiciteitsmolen draaide minder dan in mei, want "wie gaat me nog geloven?", aldus Camping, die bovendien minder opvallend aanwezig was dan tijdens de 21 mei-voorspelling. Dat had zeker ook te maken met een beroerte van Camping in de tussentijd. Toch bleef de media-aandacht en werd 21 oktober in menig kalender aangestipt.

Documentairemaker Brandon Tauszik: "Enkele dagen voor 21 oktober begon Camping te twijfelen of zijn voorspelling van 21 oktober wel zou uitkomen. Hij zei toen zelfs dat God niemand de macht gegeven heeft om precies te weten wanneer de Apocalyps zal plaatsvinden. Hij was in ieder geval nog erg teleurgesteld dat er op 21 mei niets gebeurd was." (The Christian Post, oktober 2011)

Maar ook op 21 oktober vond er geen globale rampspoed plaats. De ontgoocheling bij Camping was enorm en "de onheilsprofeet hing zijn glazen bol dan ook aan de wilgen". In maart 2012 gaf Camping in een schriftelijke mededeling immers toe dat hij "geen enkel bewijs heeft dat de wereld op een ramp afstevent en dat hij niet langer geïnteresseerd is om zich aan toekomstige data vast te pinnen. We beseffen dat veel mensen willen dat er een vaste datum geprikt wordt. Maar we kunnen alleen maar concluderen dat we fout waren wat de vorige data betreft. En ik heb geen enkel bewijs dat een andere datum aanwijst. Het heeft dan ook geen zin een andere datum aan te wijzen."

In een audioboodschap liet Camping, die eind 2011 'zijn' radiozender verliet, zijn volgers wel nog weten dat "ze zich niet in de steek moesten gelaten voelen door God".

Voor Family Radio bleek het vertrek van Camping een grote opluchting. Tom Evans, CEO van Family Radio: "Camping stond helemaal niet open voor andere ideeën dan de zijne. Hij werkte alleen, controleerde alles en iedereen, waardoor andere medewerkers zelfs bang waren hun job te verliezen, mochten ze andere ideeën hebben. Op die manier isoleerde hij dan ook de radiozender. Pas na zijn dood hebben we afstand kunnen nemen van zijn starre ideeën." (Family Radio Network, juli 2019) De radiozender zou zich dan ook openlijk excuseren voor de rol die hij gespeeld heeft in de voorspellingen. Volgens Evans had de radiozender er "een zootje" van gemaakt.

Camping stierf in december 2013 op 92-jarige leeftijd. Sociologieprofessor aan de Holy Names University in Oakland, Charles Sarno: "In tegenstelling tot anderen die het einde van de wereld voorspellen, geloofde Camping écht wat hij zei. Bij hem was er geen enkele twijfel dat de wereld niet zou vergaan." (Religion Unplugged, mei 2021)

Meest gelezen