Aantal studenten in lerarenopleidingen blijft maar dalen

Het aantal studenten in de lerarenopleidingen aan de hogescholen daalt opnieuw, een tendens die al zowat tien jaar aan de gang is. Alle Vlaamse hogescholen meegeteld, zijn er 5,5 procent minder studenten dan vorig academiejaar.

Het is al aan de gang sinds 2011, tien jaar lang dus, het aantal studenten in de lerarenopleidingen dendert achteruit: "Stelselmatig, keer op keer, al was er vorig jaar wel een lichte heropleving", zegt Joeri Deryckere van de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA). "Maar we kunnen niet ontkennen dat op dat decennium tijd het aantal studenten bijna met de helft is afgenomen." Op dit moment vullen 21.037 studenten de lerarenopleidingen aan diverse Vlaamse hogescholen.

Problematisch natuurlijk, zeker wanneer er nu al een tekort aan leerkrachten is en het er voor de toekomst dus niet echt beter uitziet. Al is de toestand niet overal even ernstig: het zijn vooral de opleidingen lager onderwijs die een verval zien in het aantal studenten, een daling met 9,8 procent. In de opleiding kleuteronderwijs daalde het aantal studenten met 6,9 procent,  het secundair liet zelfs een lichte stijging optekenen van 1,6 procent.  De inschrijvingen bij de educatieve masters - de lerarenopleidingen op universitair niveau - blijven min of meer gelijk. Maar algemeen moet het gezegd: er zijn steeds minder jongeren die leerkracht willen worden.

Vooral de opleidingen kleuter- en lager onderwijs trekken steeds minder mensen aan:

Videospeler inladen...

Negatieve perceptie rond het beroep van leerkracht

Joeri Deryckere, (VLOHRA)

Verklaringen? "Meerdere eigenlijk. Ten eerste is er een krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn veel jobs en mensen kiezen dan vaker iets anders dan het onderwijs. Ook corona speelt. Veel mensen hebben maar uitgesteld stage kunnen lopen, en dan misschien maar laat ook vastgesteld dat het eigenlijk geen job is voor hen. En de opleiding is sowieso al niet gemakkelijk door een hoge uitval in de loop van de studiejaren. En dan is er nog de negatieve perceptie rond het beroep van leerkracht", vult Deryckere aan.

"We staan niet alleen. Ook in onze buurlanden heerst hetzelfde probleem, ook daar zijn er minder en minder kandidaat-leerkrachten. Het is een Europees, misschien zelfs een globaal probleem. Maar we werken aan mogelijke oplossingen om het hier in Vlaanderen goed te krijgen, al kan dat wel even duren." 

Perceptie is (bijna) alles

Het beeld over het beroep van leerkracht is aangetast. En zo'n negatieve perceptie doet veel, zelfs bijna alles. "Het is belangrijk te blijven zeggen hoe mooi het beroep van leerkracht wel is. Iedereen heeft wel een leraar die hem of haar de juiste weg toonde, dat zegt veel.  We moeten veel meer mikken op de waardering van het beroep, dat maatschappelijk ontzettend belangrijk is."

Maatschappelijke druk: ouders en leerlingen zijn veel mondiger geworden

Kan een hoger loon een hefboom vormen? "Wel, eigenlijk is het dat niet wat leerkrachten vragen. Het loon is mogelijk een argument om ermee te stoppen, maar mensen lokken zal je er niet echt mee doen. Maar we moeten de moeilijke context begrijpen en aanpakken. Het is leuk, het is een passie, maar de enorme administratieve last die erbij komt kijken, maakt het vaak onaangenaam."

"Er is ook een maatschappelijke druk: ouders en leerlingen zijn veel mondiger geworden. Als je dan alleen voor de klas staat, wordt de druk soms wel heel hoog. We moeten de kwaliteit van het beroep verhogen."

Toch een positieve noot: "Het aantal 'zijstromers' stijgt. Dat zijn mensen ouder dan 25 jaar, die al elders ervaring opdeden, zij kiezen nu meer en meer voor het onderwijs. En we zien ook een stijging bij 40-plussers die naar het onderwijs trekken."

Meest gelezen