Nieuwe Europese sancties tegen Wit-Rusland, Polen sluit grensovergang om migranten vanuit Wit-Rusland tegen te houden

De Europese Commissie voert nieuwe sancties in tegen Wit-Rusland vanwege de migrantencrisis aan de Poolse grens. Volgens de Commissie stimuleert Wit-Rusland duizenden migranten om illegaal de grens over te steken. Om dat te voorkomen heeft Polen een van zijn grensposten nu gesloten. Intussen gaan binnen de Europese Unie meer stemmen op om te investeren in grensinfrastructuur, al wil niet iedereen van een "grensmuur" spreken.

Al enkele maanden proberen grote groepen migranten de 400 kilometer lange, dichtbeboste grens tussen Wit-Rusland en Polen over te steken. Wit-Rusland laat ze oversteken, maar de Poolse grenswacht stuurt ze terug, waardoor velen in een onherbergzaam gebied vast komen te zitten. De migranten brengen de nachten door in erg moeilijke omstandigheden - en intussen ook - bij vriestemperaturen.

"Het is geen weer om hier lang buiten te blijven. Polen doet aan "push-backs", maar heeft zelf wetgeving goedgekeurd zodat het volgens de Poolse wet kan. Hoe dan ook, er is geen toezicht, media zijn niet toegelaten aan de grens", zei correspondent Ekke Overbeek in "De ochtend" op Radio 1.

BelTA

Het merendeel van de migranten zijn Koerden uit Irak en Syrië. Ze hebben niet over land de lange tocht afgelegd van hun thuisland naar Wit-Rusland, maar vlogen vaak rechtstreeks naar de Wit-Russische hoofdstad Minsk, met toeristenvisa uitgevaardigd door de Wit-Russische autoriteiten. De meeste vluchten kwamen uit Erbil, in Irak. Het Wit-Russische consultaat is er nu gesloten, zodat mensen er geen visum meer kunnen krijgen. Ook het consulaat in Bagdad is intussen gesloten.

Volgens de Europese Unie worden ze vanuit de hoofdstad door Wit-Russische militairen naar de grens met Polen begeleid en misbruikt het regime van de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko die migranten dus als speelbal om de Europese Unie te verzwakken, uit wraak voor eerdere Europese sancties tegen Loekasjenko en zijn entourage na de omstreden presidentsverkiezingen vorig jaar en de onderdrukking van de oppositie in Wit-Rusland. Loekasjenko ontkent dat.

Bekijk hier de reportage uit "Het Journaal" over de crisis aan de Poolse grens:

Videospeler inladen...

De migranten hebben aan dat geopolitieke spel echter geen boodschap en dromen er van om, nu ze al zo ver zijn geraakt, via Polen nog verder in de Europese Unie te kunnen raken, bijvoorbeeld tot in Duitsland.

De voorbije dagen leek de situatie aan de grens te escaleren. Volgens de Poolse regering zijn er nu zo'n 3.000 à 4.000 migranten aan de Wit-Russische kant van de grens die de grens met Polen willen oversteken. De Europese Commissie spreekt vandaag over zo'n 2.000 migranten.

Vooral aan het grensstadje Kuznica is het enorm druk, er zouden zo'n 800 migranten samengekomen zijn. Gisteren probeerden migranten daar de grensafscheiding - prikkeldraad en afrastering - te doorbreken. De Poolse regering heeft vandaag beslist om de grenspost daar te sluiten. Al is het er vandaag volgens de Poolse grenspolitie relatief rustig.

Dat zei ook de Poolse president Andrzej Duda: "De situatie is ondertussen onder controle door de grote aanwezigheid van soldaten, grenswachten en politiemensen."

Eerder dit jaar deed het probleem zich vooral voor aan de Litouwse grens, ook een EU-lidstaat die aan Wit-Rusland grenst. Dat uit Wit-Rusland gevluchte oppositieleden in Litouwen onderdak kregen, heeft daar wellicht mee te maken. Later stuurde Wit-Rusland de migranten vooral naar de Poolse grens, maar er zijn berichten dat er nu opnieuw migranten naar de Litouwse grens worden afgeleid. Het Litouwse parlement heeft daarom de noodtoestand afgekondigd aan de grens met Wit-Rusland en in de kampen waar migranten die de grens al overstaken, worden opgevangen. Polen had dat eerder al gedaan.

BelTA

Sancties tegen regime, maar wat aan de grens zelf?

De Europese Commissie reageert op de grenscrisis met nieuwe sancties tegen Wit-Rusland. Het uitkeren van visa voor toplui van de Wit-Russische overheid wordt nog moeilijker gemaakt. De Commissie noemt de houding van Wit-Rusland "illegaal en inhumaan". De Commissie denkt er ook aan om een zwarte lijst op te stellen met luchtvaartmaatschappijen die migranten naar de Wit-Russische hoofdstad overvliegen.

Tegelijk gaan er binnen de Europese Unie steeds meer stemmen op om met Europees geld te investeren in grensinfrastructuur aan de Pools-Wit-Russische grens (en eventueel ook in Litouwen en Letland). Sommige lidstaten, zoals Duitsland, spreken daarbij openlijk over het bouwen van een grensmuur.

Beluister het gesprek met correspondent Ekke Overbeek in "De ochtend":

"Polen of Duitsland kan dit niet alleen aan", zei de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer in Duitse media. Hij roept de EU op om een blok te vormen. "We moeten de Poolse overheid helpen om haar buitengrens te beveiligen. Dat zou de taak van de Europese Unie moeten zijn. Ik roep haar nu op om maatregelen te nemen."

Seehofer zegt de beslissing van Polen te steunen om dan ook een muur te bouwen aan de grens met Wit-Rusland. "We mogen geen kritiek hebben dat het land de buitengrenzen van de EU beschermt", zegt hij. "Uiteraard niet met wapens, maar met andere middelen."

Duitsland, buurland van Polen, ziet het aantal migranten vanuit Wit-Rusland overigens ook zelf sterk stijgen. In oktober alleen waren dat er bijna 5.000. De Duitse regering reageerde door extra controles uit te voeren aan de grens en extra politieagenten te sturen.

Onze reporter Jan Balliauw was enkele weken geleden nog in de grensstreek tussen Polen en Wit-Rusland. Hoe schat hij in wat daar nu gebeurt?

Videospeler inladen...

Ook de Belgische premier Alexander De Croo (Open VLD) pleit vandaag voor investeringen in "grensinfrastructuur". Volgens De Croo moet die verder gaan dan enkel technologie (denk aan camerabewaking), maar hij spreekt zich anders dan Seehofer niet uit over de bouw van een grensmuur. Eerder hadden 12 Europese lidstaten naar aanleiding van de meest recente Europese top in een brief aan de Commissie gevraagd om met Europees geld in een fysieke barrière te investeren. Maar de Commissie wees dat toen af.

"Wit-Rusland zal niet knielen voor Europa"

De Wit-Russische president Loekasjenko had vandaag een telefoongesprek met zijn Russische collega Vladimir Poetin over de situatie aan de Poolse grens. Rusland houdt het Westen zelf verantwoordelijk voor de migratiecrisis aan zijn grenzen.

Loekasjenko zei achteraf dan weer dat de mobilisering van Poolse strijdkrachten aan de grens "ons zorgen baart". Maar "Wit-Rusland zal niet knielen voor Europa, verzekerde hij. Volgens Loekasjenko is er een dreiging van een militaire invasie van de NAVO, iets wat de NAVO zelf ten stelligste ontkent.

De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko.

Meest gelezen