AFP or licensors

Klimaatfinanciering verdubbelen en nieuw huiswerk voor slechte leerlingen: wat staat er in de ontwerptekst van Glasgow?

Rijke landen moeten veel meer financiële klimaathulp geven aan armere landen. En landen die hun huiswerk qua uitstoot niet goed hebben gemaakt, moeten volgend jaar al nieuwe, betere plannen voorleggen, want dit decennium wordt cruciaal voor de anderhalve graad. Dat staat in een basistekst voor verdere onderhandelingen op de klimaatconferentie in Glasgow (COP26). Gastheer Boris Johnson benadrukte dat "iedereen het onderste uit de kan moet halen" nu de conferentie stilaan haar beslissende fase ingaat. 

Het Britse voorzitterschap heeft een eerste tekst vrijgegeven. In het zeven bladzijden lange document wordt geschetst hoe de wereld de klimaatdoelen van Parijs alsnog kan bereiken, en hoe we moeten omgaan met de nieuwe klimaatrealiteit met meer weersextremen.

Armere landen, vaak de eerste slachtoffers van de klimaatverandering,  moeten meer geld krijgen. "De COP26 stelt met grote bezorgdheid vast dat de huidige klimaatfinanciering onvoldoende is (...) en roept de rijkere landen op hun inspanningen op te schalen," staat er te lezen. "We roepen rijkere landen op om hun inspanningen ten minste te verdubbelen"

In Parijs was afgesproken om jaarlijks 100 miljard dollar in een grote pot te stoppen om de armere landen beter te wapenen tegen klimaatverandering, maar dat bedrag werd intussen nog niet gehaald. En het moet dus nog veel beter, zegt de draft. Er wordt niet enkel gekeken naar de overheden, maar ook naar de privésector en de banken om die financiële uitdaging waar te maken.  

Veel meer doen vóór 2030

De tekst houdt vast aan de het klimaatakkoord van Parijs (de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden houden en inspanningen doen voor anderhalve graad).  "De COP26 erkent dat er een groot verschil is tussen een opwarming met anderhalve of twee graden Celsius (momenteel zit de wereld aan 1,1 graden extra tegenover de referentieperiode 1850-1900, red.)", staat nog te lezen. Het blijft dus belangrijk om zo dicht als mogelijk (of liefst op) die anderhalve graad te eindigen. 

De nadruk ligt op het belang van de korte termijn: alleen als we snel handelen tussen nu en 2030, is anderhalve graad nog (een beetje) realistisch, hadden wetenschappers eerder al berekend. De tekst roept op tot "versnelde actie" om de broeikasgassen te verminderen en noemt dit decennium "cruciaal". 

Landen die dit nog niet hebben gedaan moeten tegen de volgende COP met vernieuwde plannen komen voor 2030

"De COP26 erkent dat er, om de opwarming te beperken tot anderhalve graad tegen 2100, snelle, verregaande en blijvende verminderingen van de uitstoot van broeikasgassen nodig zijn, meerbepaald een reductie van 45 procent voor CO₂ tegen 2030 (vergeleken met 2010) en klimaatneutraliteit rond 2050." 

Landen die hun huiswerk nog niet of onvoldoende hebben gemaakt en achter liggen op de doelstellingen van Parijs, wordt dringend gevraagd om hun doelstellingen voor 2030 verder aan te scherpen, een duidelijke verwijzing naar landen als China, Rusland of India. Meer nog, volgend jaar zouden ze al met vernieuwde plannen moeten komen. Er zou ook een jaarlijkse ministeriële conferentie moeten komen om de doelstellingen voor 2030 op te volgen. 

De tekst erkent ook de grote kloof tussen beloftes en wat er echt nodig is: "Met de beloftes die na Parijs zijn gemaakt, zitten we met onze uitstoot voorlopig zelfs nog hoger in 2030, meerbepaald 13,7 procent extra tegenover het niveau van 2010." 

De COP26 "doet een oproep" om steenkool versneld uit te faseren en om subsidies voor de ontginning van fossiele brandstoffen stop te zetten. Hierover was al een politiek deelakkoord met bepaalde landen buiten de COP26 om, maar er wordt nu geprobeerd om dit ook mee te nemen in de brede slotverklaring.  

Hoe haalbaar is deze tekst?

Het gaat om een voorstel van tekst van de Britse organisatie. Alle deelnemende landen zullen de tekst nu verder moeten bespreken en een compromis moeten vinden. De vraag is in hoeverre deze tekst voor alle partijen aanvaardbaar is, want er is nu eenmaal unanimiteit vereist. 

Er staan wel wat dingen in die voor bepaalde landen moeilijk zullen liggen. Hoe zullen landen als China, Brazilië of India omgaan met de vraag om tegen volgend jaar nieuwe, scherpere doelen voor 2030 neer te leggen? Ook het steenkoolverhaal kan moeilijk liggen, al is de formulering niet heel erg bindend. Zo wordt "een oproep" gedaan, en er staat geen bindende termijn in. 

Jennifer Morgan van Greenpeace International is alvast niet onder de indruk en noemt het een "beleefd verzoek om landen misschien, mogelijk meer te laten doen tegen de volgende klimaatconferentie." Ze noemt de deal geen echt plan en zegt dat het onvoldoende is.  

De klimaatconferentie eindigt in principe vrijdag, maar zal mogelijk nog tot (diep) in het weekend uitlopen. 

Meest gelezen