Foto via de House of Mysteries

Lichtfestivals bestaan al eeuwenlang: House of Mysteries in Gent toont geschiedenis die in 18e eeuw begon

Tijdens het Lichtfestival in Gent is een unieke tentoonstelling te zien in het theaterhuis House of Mysteries die een meer wetenschappelijke benadering geeft aan licht. De expo toont hoe al in de 18e eeuw een kiem gelegd is voor lichtfestivals, zoals hetgene dat vanavond in Gent start. 

De Antwerpse universiteit werkt voor de tentoonstelling "Lichtsporen" samen met  House of Mysteries in Gent. Dat is een theaterhuis dat rond illusies werkt. Voor het Lichtfestival concentreren ze zich tijdens de expo op licht door de eeuwen heen. Docent aan de Universiteit Antwerpen Kurt Vanhoutte: "We volgen letterlijk het spoor dat het licht heeft afgelegd sinds de 18e eeuw. Je zou kunnen zeggen dat lichtfestivals sinds dan al bestaan."

Alexander Dumarey

Eerst vuurwerk buiten, dan licht naar binnen

In de tentoonstelling "Lichtsporen" zijn objecten, installaties en performances te zien die getuige zijn van de oorsprong van lichtfestivals. Vóór de 18e eeuw was er wel al sprake van vuurwerk buiten, vertelt Vanhoutte: "Dat was spectaculair voor de mensen toen. Maar vanaf de 18e eeuw kwam er een nieuwe sociale klasse die niet meer buiten in de kou op een weide wilde staan. De geur van zwavel vond ze niet aangenaam, en ze vond het een beetje vuil allemaal."

De nieuwe sociale klasse wilde niet meer buiten naar vuurwerk kijken, dus moest het licht naar binnen gebracht worden
Docent Kurt Vanhoutte

De oplossing was om het licht binnen te halen, vertelt de docent: "In de salons, in de huizen en in de paleizen werden kijkkasten gebouwd. Het effect van bliksem en vuurwerk werd nagebootst. Dat was entertainment voor die nieuwe sociale klasse."

Optisch speelgoed, kijkkast
Foto via de House of Mysteries

Er staat bijvoorbeeld een originele kijkkast die werelberoemd is, legt Vanhoutte uit: "Dat is een authentieke kast met geschilderde panelen die 200 jaar oud zijn. Die is nog volledig in orde en werkt nog. Je kan ervoor zitten en kijken hoe het licht via de geschilderde panelen tot jou komt."

Nikola Tesla: uitvinder wisselstroom

Naast de unieke kijkkast is er een tentoonstelling met optische instrumenten, "magische" lantaarns en optisch speelgoed. En het House of Mysteries heeft verschillende verdiepingen waar telkens iets anders te zien zal zijn. "Op de zolder kunnen mensen gaan kijken naar een performance over Nikola Tesla. Dan denkt iedereen onmiddellijk aan de auto en aan Elon Musk, maar Tesla is degene die de wisselstroom heeft uitgevonden."

Nikola Tesla was de eerste die probeerde de bliksem te vangen met een bliksemafleider, heel gevaarlijk
Docent Kurt Vanhoutte

Nikola Tesla was uitvinder, elektrotechnicus en natuurkundige, maar vooral ook heel erg gefascineerd door het licht: "Hij was de eerste die de bliksem probeerde te pakken met een bliksemafleider. Hij begon ermee te experimenteren, en dat was soms gevaarlijk." Maar Tesla bleek nog ambitieuzer dan dat, legt Vanhoutte uit: "Hij wilde een netwerk over de wereld spannen van elektriciteit en alle steden met elkaar verbinden."

"Na het overlijden van zijn moeder probeerde hij zelfs te communiceren met de doden via elektriciteit. Daarvoor bouwde hij een Tesla-radio en wij hebben die nagebouwd. Goochelaar Nikolaas Martens gaat daarmee aan het werk tijdens de expo."

Spiegeltent en projectlichtstraal

In House of Mysteries is op het gelijkvloers een spiegeltent geïnstalleerd in kabinetten uit de 18e en 19e eeuw. Tussen de zolder en de benedenverdieping is ook een filmische installatie te bekijken uit 1973. "Het gaat om een lichtkegel, een avant garde werk waarbij de projectielichtstraal wordt gebruikt. In de jaren 70 werd er heel wat afgerookt op tentoonstellingen, en die lichtkegel boorde zich een weg door de rook. Nu wordt dat niet meer gedaan, maar hebben we een andere manier gevonden om die lichtkegel tot zijn recht te laten komen."

Het filmpje hieronder toont een "Feux Pyriques".

Videospeler inladen...

De "Feux Pyrifiques" is een unieke installatie die ontdekt werd in de paardenstallen van een oud Frans kasteel. De kijkdoos is waarschijnlijk meer dan tweehonderd jaar oud. Oorspronkelijk ontbrandden er niet minder dan 22 olievuurtjes achter de geschilderde panelen. Het apparaat transformeert cirkelvormige schilderijen tot een indoor vuurwerk.

De tentoonstelling "Lichtsporen" in House of Mysteries is te bekijken vanaf deze avond tot het einde van het Lichtfestival zondag 14 november. 

De expo "Lichtsporen" is een initiatief van Mystery Lab vzw en het B-magic team van UAntwerpen. Met de steun van Universiteit Antwerpen en Stad Gent. In samenwerking met Fyxxi en Ditmar Bollaert.

kasto80

Meest gelezen