Weergave van het nieuwe middel bij de pancreas, waar insuline aangemaakt wordt.
Yale School of Engineering and Applied Science

Geneesmiddel ontwikkeld dat mogelijk diabetes type 1 op twee fronten aanpakt

Onderzoekers van de Amerikaanse Yale University hebben een oraal geneesmiddel ontwikkeld om diabetes type 1 te behandelen dat bij muizen de insulineniveaus controleert en tegelijkertijd de ontstekingseffecten van de ziekte omkeert. Het middel bestaat uit een lichaamseigen 'nanocarrier' die insuline naar de pancreas brengt. De pancreas of alvleesklier is de klier die insuline aanmaakt. 

Het middel werd ontwikkeld door Tarek Fahmy, hoogleraar biomedische ingenieurswetenschappen aan Yale. Het nieuwe middel heeft twee belangrijke voordelen op de standaardbehandeling voor diabetes type 1, een auto-immuunziekte, aldus Fahmy. 

Omdat het middel oraal kan ingenomen worden, is het voor patiënten veel eenvoudiger om zich te houden aan hun behandeling. Ook pakt het drie grote problemen van diabetes tegelijkertijd aan: het helpt direct de glucoseniveaus in het bloed te controleren, het herstelt de functie van de pancreas en het herstelt de normale immuniteit in de omgeving van de pancreas. 

"Wat ik hier opwindend aan vind, is dat het een tweeledige benadering is", zei Fahmy. "Het bevordert de normale stofwisseling en het corrigeert ook immuunstoornissen op lange termijn." 

Fahmy merkt op dat alles gedaan wordt in een nanocarrier - een zeer kleine drager -, die bestaat uit materialen die ons eigen lichaam produceert - galzuren namelijk. Dat betekent dat de carrier zelf therapeutische effecten heeft die samenwerken met de lading die hij draagt om op korte termijn de normale stofwisseling te herstellen en op langere termijn de immuniteit te herstellen. 

"Die gecombineerde aanpak is wat van dit systeem een veelbelovende nieuwe therapie maakt voor auto-immuunziekten in het algemeen", zei hij. 

Een eilandje van Langerhans, waarin insuline wordt aangemaakt, in de alvleesklier van een muis.
Jakob Suckale/Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Nanocarrier beschermt insuline

Een van de grote obstakels bij het creëren van een succesvol oraal middel voor diabetes is dat de insuline afgebroken wordt in het gastro-intestinaal systeem van de patiënt. De nanocarrier beschermt de insuline echter terwijl het die naar de pancreas brengt, waar het geneesmiddel afgezet wordt.  

Het nanodeeltje is evenwel meer dan een transportmiddel, aldus de onderzoekers. Het is gemaakt uit een gepolymeriseerd galzuur, ursodeoxycholzuur. In zijn meer natuurlijke vorm als een monomeer wordt dat gebruikt om middelen te maken om gal- en leverstenen op te lossen. 

Als behandeling voor diabetes is het niet erg effectief gebleken. Het onderzoeksteam van Fahmy heeft nu evenwel het galzuur gepolymeriseerd, wat het vermogen ervan vergroot om zich te binden aan receptoren die essentieel zijn voor de stofwisseling en het veel effectiever maakt als behandeling voor diabetes.  Een monomeer is een tamelijk eenvoudige organische molecule die kan dienen als bouwsteen voor grotere moleculen, bijvoorbeeld polymeren, die bestaan uit een reeks aan elkaar gekoppelde identieke of gelijkaardige monomeren.  

In de proeven op muizen van het team keerden de nanocarriers de ontsteking om, herstelden ze de stofwisselingsfuncties en verlengden ze de levensduur van de dieren, terwijl de lading van de carriers de insulineniveaus herstelden. 

"Je geneest dus daadwerkelijk de ziekte terwijl je de insulineniveaus tegelijkertijd op peil houdt", zei Fahmy. 

"Het potentieel hiervan is enorm groot voor diabetes en ook andere ziekten", zei hij. "Ik hoop dat deze technische ontwikkeling ten volle benut zal worden voor de ontwikkeling van dringend nodige oplossingen voor wat momenteel moeilijke uitdagingen zijn in auto-immuniteit, kanker, allergieën en infecties." 

De studie van het onderzoeksteam van Yale en enkel collega's van Toralgen Inc, de Novartis Institutes foor Biomedical Research in Basel en de University of Southern California is gepubliceerd in Nature Biomedical Engineering. Dit artikel is gebaseerd op een persmededeling van Yale University. 

Meest gelezen