Videospeler inladen...

Proces tegen hulpverleners bootvluchtelingen gestart in Griekenland: "Ze willen humanitaire hulp criminaliseren"

In de Griekse stad Mytilini, op het eiland Lesbos, is het proces gestart tegen 24 hulpverleners die reddingsoperaties uitvoerden en hulp boden aan migranten die over zee naar Griekenland kwamen. De vrijwilligers worden beschuldigd van onder meer spionage en mensenhandel en riskeren celstraffen tot 25 jaar. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch zeggen dat het proces bedoeld is om hulpverleners af te schrikken. Het Europees Parlement noemde deze zaak eerder al "de grootste zaak van criminalisering van solidariteit in Europa".

Om negen uur vanochtend verzamelden enkele van de beklaagden aan de rechtbank van Mytilini op Lesbos. Ook de internationale pers was aanwezig. Deze zaak is ophefmakend want los van de zware beschuldigingen en de zware straffen die de vrijwilligers riskeren, is dit volgens mensenrechtenorganisaties een politiek proces.

Overal aan de Europese grenzen voldoen we niet aan de verplichting die hebben genomen bij het ondertekenen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Pieter Wittenberg, Nederlandse hulpverlener en beklaagde

Enkele van de beklaagden zijn Sean Binder, een Duitse hulpverlener uit Ierland, en Pieter Wittenberg, een Nederlandse oud-bankier en zeezeiler. Zij waren in de periode 2016 – 2018 gelinkt aan de kleine Griekse organisatie Emergency Response Center International (ERCI).

"Ik koos voor deze organisatie", vertelt Sean Binder, "omdat er contacten waren met de autoriteiten. Ik vond het belangrijk om bij een organisatie te werken die de nood aan overzicht over wie (de EU) binnenkwam, niet zou ondermijnen."

Ook Pieter Wittenberg vindt het belangrijk om te benadrukken dat hij vooral vindt dat mensen op zee gered moeten worden. "Ik zeg niet dat ze allemaal naar Europa moeten komen. Ik vind wel dat we gebonden zijn aan de verdragen die we getekend hebben, dat iedereen de kans moet krijgen om asiel aan te vragen. Daarna ga je per persoon uitzoeken of ze ook recht hebben op asiel. We voldoen met z'n allen niet aan de verplichting die we op ons hebben genomen bij de ondertekening van de Europese Verklaring van de Rechten van de Mens."

Bekijk hier de reportage van Terzake en lees verder onder de video.

Videospeler inladen...

Vooral in 2018 voelde organisaties en vrijwilligers de sfeer tegenover hen veranderen. De aanzet daartoe werd gegeven in maart 2016 toen de Europese Unie een akkoord sloot met Turkije om te verhinderen dat migranten nog de oversteek zouden maken. De Europese reddingsoperatie Mare Nostrum was stopgezet en vervangen door Triton, uitgevoerd door het Europese Grens- en Kustwachtagentschap Frontex. "20.000 mensen zijn omgekomen in de Middellandse Zee", zegt Binder, "we hadden er veel meer kunnen redden. Triton zag de crisis niet als een reddingsoperatie, maar als een anti-smokkeloperatie, als beveiliging. Het werd een probleem van illegaliteit, niet van leven en dood."

Het maakt niet uit of ik achter de tralies kom. Het kwaad is geschied. Vrijwilligers zijn bang.
Pieter Wittenberg, Nederlandse hulpverlener en beklaagde

Sean Binder en collega Sarah Mardini werden in de zomer van 2018 opgepakt en 3 maanden opgesloten in de cel. Sean Binder woont het proces vandaag bij, net als Pieter Wittenberg. Sarah Mardini, een Syrische die samen met haar zus Yusra in 2015 in Griekenland aankwam met een bootje, kan er niet bij zijn. Zij krijgt van Griekenland de toestemming niet om het land binnen te komen. Dat is volgens Ammesty International een schending van de rechten van de verdediging.

De vrijwilligers riskeren 25 jaar cel. Of ze schuldig worden bevonden of niet, daar zullen ze nog wat op moeten wachten. De rechtbank in Mytilini vindt dat ze deze zaak niet kan behandelen en verwijst door naar een hogere rechtbank in Griekenland. Daarmee zal het nog zeker tot het voorjaar van 2022 duren voor de zaak opnieuw voorkomt. Teleurstelling bij de beklaagden, maar veel maakt het volgens Wittenberg niet uit want het proces heeft hoe dan ook al een enorm afschrikeffect op de hulpverlening. "Het kwaad is al geschied. Het maakt niet uit of ik achter de tralies kom. Vrijwilligers zijn bang. Dat is het erge. De dreiging van processen hangt nu altijd boven je hoofd."

Videospeler inladen...

Meest gelezen