Archiefbeeld ter illustratie.
Abel Mitjà Varela

De telewerkplicht in 10 vragen: wie bepaalt dat? Hoe verloopt de controle? En wat bij een overtreding?

We hebben het allemaal al eens eerder meegemaakt, maar vanaf vandaag is de telewerkverplichting back in business. Maar hoe moet dat nu praktisch verlopen? Geert De Poorter, voorzitter van het directiecomité van de FOD Werkgelegenheid, beantwoordde in "De ochtend" op Radio 1 een hele waslijst vragen.

1. Vier dagen per week verplicht telewerk "voor al wie dat kan". Maar wie bepaalt wie dat kan?

"De bedrijfsleider beslist zelf wie in staat is om te telewerken", zegt Geert De Poorter, voorzitter van het directiecomité van de FOD Werkgelegenheid. "Hij moet dat vanaf 24 november melden op een applicatie van de RSZ. Daarin moet hij het aantal werknemers ingeven per vestigingseenheid en het aantal dat kan telewerken."

De applicatie is ook voorzien op bedrijven waar met vroege en late shiften wordt gewerkt. "Je moet dat als bedrijf maar een keer per maand ingeven. Als het de maand nadien identiek is, moet je ook niks veranderen. Dus de kritiek dat dat een grote administratieve last is, is toch wat overdreven."

2. Moet je weer een attest hebben als je op het werk aanwezig bent?

"Ja, dat attest is weer in voege voor wie niet kan telewerken. Een eenvoudig model is daarvoor aanwezig op onze website. Dat document is de verantwoordelijkheid van het bedrijf. Het is wel goed dat de werknemer een kopie van dat papier bij zich heeft.

3. Zijn de bedrijven hier wel klaar voor?

"Ja, normaal gezien wel, want ze hebben al een generale repetitie gehad. Vanaf 2 november 2020 tot en met 27 juni van dit jaar was telewerk ook verplicht. We werken met dezelfde procedures als toen."

Dat bevestigt trouwens ook Hans Maertens van werkgeversorganisatie Voka, die stelt dat de bedrijven "die praktische rompslomp er met lange tanden bijnemen". "Maar bedrijven hebben de voorbije maanden bewezen dat ze deze coronacrisis verantwoordelijk aanpakken. We doen dat uit een groot maatschappelijk besef."

Archiefbeeld ter illustratie.

4. Wie controleert dat allemaal?

"De inspectiediensten van de sociale zekerheid. Dat zijn een duizendtal inspecteurs die gecoördineerd worden door het orgaan SIOD, de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst."

5. Wat als bedrijven zeggen dat werknemers niet in aanmerking komen om te telewerken terwijl zij dat eigenlijk wel kunnen?

"Vóór wij naar de bedrijven gaan, controleren wij eerst wat het percentage is van werknemers die absoluut niet kunnen telewerken. Wij gaan dan ter plaatse evalueren of dat terecht is of niet."

Beluister hier het volledige gesprek met Geert De Poorter in "De ochtend" op Radio 1:

Het gezond verstand moet daar primeren, vindt De Poorter. "Iemand die administratief werk doet of boekhouding: het is evident dat die dat thuis kan doen. Maar pakweg een operator van machine, al wie in het onderwijs staat of politieagenten zijn uitgesloten van die verplichting."

6. Er zijn maar vier telewerkdagen verplicht. Hoe moet die vijfde dag, die terugkomdag, geregeld worden?

"Dat moet in onderling overleg gebeuren met de werkgever. Beiden moeten akkoord zijn." 

Het zou volgens De Poorter trouwens geen probleem moeten zijn om die terugkomdag op te splitsen in twee halve dagen. "Iedere werkdag mag maximaal 20 procent van het totale aantal werknemers op de werkvloer aanwezig zijn. Als er dus een akkoord is tussen werkgever en werknemer om dat te doen met twee halve dagen, als dat te organiseren valt en dat is overlegd met de vakbonden en de externe dienst voor preventie op het werk, gaan wij daar niks op tegen hebben."

7. Ik kan thuiswerken, maar mijn werkgever verplicht mij om te komen: kan ik dat als werknemer melden?

"Wij hebben geen specifieke 'kliklijn' hiervoor. Werknemers kunnen wel altijd klacht indienen bij de verschillende inspectieorganisaties en dan zullen wij extra controleren."

Archiefbeeld ter illustratie.
NVE

8. Mogen bedrijven die vorige keer tegen de lamp zijn gelopen nu eerder bezoek verwachten?

"In de vorige periode hebben wij meer dan 43.000 bedrijven gecontroleerd op dat telewerk. Een kleine 3.200 bedrijven waren toen in overtreding. Dergelijke bedrijven lopen effectief het risico op bijkomende controles van onze inspecteurs van de arbeidsinspectie, RSZ en RVA. Onze inspecteurs nemen bij een normale controle ook altijd de telewerkcontrole mee."

9. Welke sancties hangen er vast aan overtredingen?

"Dat kan gaan van eenvoudige waarschuwingen over boetes tot zelfs het stilleggen van het bedrijf. Bij de vorige campagne hebben we 6 bedrijven effectief gesloten, omdat men systematisch weigerde gevolg te geven aan die verplichting tot telewerk. De boetes voor inbreuken kunnen oplopen tot meer dan 4.000 euro."

10. Wat met mensen die in een nieuwe job starten? Moeten die zich inwerken via Teams?

"Het zal tijdelijk wel moeten", vreest De Poorter. "We moeten deze maatregelen volhouden zolang het nodig is. Het is misschien niet ideaal, want we moeten die infectiedruk echt naar beneden krijgen. Doen we dat niet, dan riskeren we veel zwaardere maatregelen. En dat willen we toch allemaal vermijden."

"Tot op heden hebben wij ongeveer 43.000 bedrijven gecontroleerd en er waren 7,5 procent inbreuken”, zegt Geert De Poorter in “Het journaal”:

Videospeler inladen...

Meest gelezen