Kersverse premier van Zweden en eerste vrouw in die functie neemt al na enkele uren ontslag

In Zweden heeft Magdalena Andersson, de leider van de sociaaldemocratische partij, ontslag genomen als premier. Ze was de eerste vrouw ooit op die post die ze pas sinds vandaag in handen had. Andersson werd echter meteen met een regeringscrisis geconfronteerd. De groene partij stapte uit de minderheidsregering nadat de begrotingswet van de regering was weggestemd door het parlement. Daarop zag ze geen andere oplossing dan zelf ontslag te nemen.

Zweden verkeert al geruime tijd in een politieke crisis en die is er vandaag niet minder op geworden. Na weken van onduidelijkheid over wie de nieuwe premier zou worden, benoemde het parlement vanmorgen Magdalena Andersson, de leider van de sociaaldemocratische partij, tot nieuwe regeringsleider. Maar amper enkele uren later nam Andersson alweer ontslag.

Andersson moest haar partijgenoot Stefan Löfven opvolgen, die eerder dit jaar ontslag nam nadat hij een vertrouwensstemming in het parlement had verloren. Het was de eerste keer in de Zweedse politiek dat een premier zo'n stemming verloor. Dat gebeurde na onenigheid over hervormingen van de huurmarkt. Onder meer de Linkse Partij trok haar steun voor de minderheidsregering van sociaaldemocraten en groenen van Löfven toen in. Löfven bleef nadien wel aan de macht als ontslagnemend premier.

Anderssons voorganger Stefan Löfven verloor in juni een vertrouwensstemming in het parlement.

Coalitie meteen ingestort

Ook Andersson was van plan om een minderheidsregering van sociaaldemocraten en groenen te vormen, maar de stemming over de begrotingswet van de regering in het parlement gooide roet in het eten. Want meteen op haar eerste dag werd die begrotingswet weggestemd. Begrotingsvoorstellen van drie oppositiepartijen, waaronder de radicaal-rechtse partij Zweedse Democraten, werden wel goedgekeurd.

Andersson had voor de stemming gezegd dat ze hoe dan ook de regering zou leiden, ook als het voorstel van de oppositie het zou halen, waarmee ze naar eigen zeggen "kan leven". Maar de groenen kondigden na de stemming aan dat ze uit de minderheidsregering stappen. "We wilden macht hebben om groen beleid te kunnen voeren. Het is niet onze taak om een begroting uit te voeren die mede onderhandeld is door de Zweedse Democraten", klonk het. Even later zag Andersson geen andere oplossing dan zelf ook ontslag te nemen.

Toch kan het zijn dat Andersson alsnog - voor een langere periode dan 1 dag - premier wordt. Ze heeft aan de voorzitter van het parlement voorgesteld om premier te worden van een minderheidsregering die alleen uit haar partij zou bestaan.

Met de hakken over de sloot

Echt overtuigend was de benoeming van Magdalena Andersson vanmorgen al niet te noemen. 117 parlementsleden stemden voor, 57 onthielden zich en 174 stemden tegen. Maar de Zweedse grondwet bepaalt dat een premier aangesteld kan worden zonder een meerderheid, zolang de meerderheid van de parlementsleden niet tegen stemt. Dat zouden er dan 175 moeten zijn, slechts 1 tegenstem meer dan vanmorgen het geval was. Met de hakken over de sloot dus.

Hoe kort ze ook premier was, Andersson was de eerste vrouw in die functie in Zweden. Dat dat nu pas gebeurt, is opvallend: Zweden geldt als een van de meest progressieve landen in Europa wat betreft de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en gender in het algemeen. Maar de top van de politiek bleef altijd een mannenzaak.

Welke regering de komende dagen of weken ook op de been zal worden gebracht, heel lang zal ze hoe dan ook niet aan de macht zijn: in september volgend jaar vinden parlementsverkiezingen plaats.

Meest gelezen