AFP or licensors

Kinderen in België zijn blootgesteld aan meerdere giftige stoffen, blijkt uit haarscreening van Test Aankoop

Kinderen worden blootgesteld aan verschillende toxische stoffen, zoals pesticiden en diergeneesmiddelen. Dat blijkt uit een screening van de haren van 101 kinderen door Test Aankoop. Er zijn ook substanties gevonden die verboden zijn in de Europese Unie. De consumentenorganisatie eist meer onderzoek naar de mogelijke gezondheidsgevaren, en ook strengere regels en meer controles.

In een verkennende studie liet Test Aankoop onderzoeken welke vervuilende stoffen er aanwezig zijn in de haren van kinderen. Het gaat om organische stoffen uit producten als pesticiden, vlamvertragers en medicijnen, niet om zware metalen of asbest. Via de afname en analyse van haarstalen van drie centimeter konden onderzoekers opsporen welke stoffen er in het lichaam aanwezig zijn, in dit geval tot drie maand terug - één centimeter per maand.

De 101 kinderen die deelnamen aan het onderzoek waren drie tot vijftien jaar oud en woonden in Brussel, Wallonië en vooral Vlaanderen. Bij alle kinderen werd minstens één stof gevonden, wat in dit geval wil zeggen dat er chronische blootstelling aan die stof is, en gemiddeld werden er vijfenhalf gevonden per kind. Dat is nog een eind onder de ‘alarmgrens’ van twintig stoffen, maar bij die alarmgrens horen ook andere toxische stoffen die hier niet gemeten werden. 

Uit dit onderzoek kunnen we geen acuut gevaar afleiden, maar we moeten onderzoeken hoe schadelijk de combinatie van die stoffen is

Simon November, Test Aankoop

Het cocktaileffect

In welke mate zulke toxische stoffen een gezondheidsrisico inhouden, is niet duidelijk, want het effect kan bij de ene persoon anders zijn dan bij de andere, en het hangt af van de hoeveelheid waaraan iemand blootgesteld wordt. Maar de hoeveelheid van de stoffen kan niet gemeten worden met deze techniek. “Het is geen kwantitatieve meting van aanwezige stoffen, maar een screening als deze geeft wel een interessante indicatie van wat er aanwezig is en verder onderzocht kan worden”, zegt Gudrun Koppen van de VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek).

Simon November, woordvoerder van Test Aankoop, wijst erop dat we niet weten hoe die stoffen interageren en samen invloed hebben op onze gezondheid, ook wel het ‘cocktaileffect’ genoemd.  Daar wil hij meer onderzoek naar zien gebeuren. Ook Elly De Hond van het PIH (Provinciaal Instituut Hygiëne uit Antwerpen) vindt dat nodig. "Er zijn al concrete metingen van bijvoorbeeld lood of andere stoffen, maar er is nog weinig geweten over het gevaar van combinaties", zegt De Hond.  Ook de VITO adviseerde in het verleden al meer onderzoek.

"Uit dit onderzoek kunnen we geen acuut gezondheidsrisico afleiden, maar het toont wel dat we allemaal chronisch blootgesteld worden aan dat soort stoffen", vat Simon November van Test Aankoop samen. "Blijkbaar kunnen we er niet aan ontsnappen".

Het is in Europa verboden om die stoffen toe te passen, maar door in- en uitvoer belanden ze hier blijkbaar toch

Simon November, Test Aankoop

Verboden stoffen

Opvallend is dat er onder de vervuilende stoffen drieëntwintig substanties werden gevonden die verboden zijn in de Europese Unie. Bij de helft van de kinderen is minstens één van die stoffen opgespoord. De verboden stoffen kunnen tot wel tientallen jaren aanwezig blijven in het leefmilieu, waardoor sporen van vóór het verbod nog in ons lichaam terecht kunnen komen. Het insecticide DNOC, dat al sinds 1999 verboden is, werd ook gevonden. 

Maar ingevoerde voeding kan ook een bron zijn, wanneer bijvoorbeeld rijst in het buitenland, vóór die ingevoerd werd, behandeld werd met een pesticide die hier verboden is. "Het is in Europa verboden om die stoffen toe te passen, maar door in- en uitvoer belanden ze hier dan blijkbaar toch", zegt November. Test Aankoop eist daarom strenger toezicht van Europa om te voorkomen dat de stoffen in onze voeding en ons milieu belanden.

Wat je zelf kan doen

Naast de eisen tegenover de overheid, geeft Test Aankoop ook advies aan de consument: was fruit en groenten en spoel ook granen en peulvruchten af. Daarnaast is zelf koken beter dan bereide gerechten kopen, waarvan je de herkomst van de ingrediënten niet kent, en ook lokale, biologische en seizoensgebonden producten krijgen de voorkeur.

Meest gelezen