Overbevolking gevangenis Antwerpen leidt tot wantoestanden: "Muizen, schimmel en slapen op matras op de grond"

De Commissie van Toezicht, een onafhankelijk orgaan dat toezicht houdt op de gevangenissen in ons land, heeft een open brief geschreven aan de provinciegouverneur en de burgemeester van Antwerpen met de oproep om in te grijpen. De gevangenis van Antwerpen is zwaar overbevolkt en dat leidt tot allerlei wantoestanden. “De situatie is onmenselijk”, vertelt Frederik Janssens, de voorzitter van de Antwerpse Commissie van Toezicht, op Radio 2 Antwerpen.

De Commissie van Toezicht luidt aan de alarmbel over de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen. Dat doen de leden van de commissie in een open brief waarin ze provinciegouverneur Cathy Berxk of burgemeester van Antwerpen Bart De Wever (N-VA) vragen om in te grijpen. 

In de gevangenis van Antwerpen zitten 770 gedetineerden, terwijl er eigenlijk maar plaats is voor zo'n 440. Dat is een bezetting van 175 procent, wat de leefbaarheid in de gevangenis enorm moeilijk maakt. “De overbevolking is al een tijdje een probleem, maar nu moet er echt dringend iets gebeuren. We hopen snel reactie te krijgen van de gouverneur omdat de situatie onmenselijk is”, vertelt Frederik Janssens, voorzitter van de Antwerpse Commissie van Toezicht.

Luister hier naar het gesprek met Frederik Janssens op Radio 2 Antwerpen en lees onder het fragment verder: 

Met 4 in een cel voor 2 personen, schimmel, muizen en matrassen op de grond: dat is de realiteit in de Antwerpse gevangenis.

Frederik Janssens, voorzitter van de Antwerpse Commissie van Toezicht

Zo zitten er gedetineerden met vier in een cel waar normaal maar plek is voor twee. Als de cipiers staken, moeten de gedetineerden ook een hele dag in hun cel blijven. Wandelingen en douchen is dan niet mogelijk. Janssens noemt de toestand dramatisch. “Er zijn problemen met muizen, die lopen gewoon in de cellen. Er zijn ook heel veel cellen met matrassen op de grond. Deze omstandigheden maken het heel moeilijk om zo te leven. Als je ’s nachts naar het toilet moet, dan moet je over de andere celgenoten kruipen die op de grond slapen. Dat kan toch niet. Ook is er in veel cellen schimmel tegen de muren. Dat is giftig en kan mensen ziek maken.”

Drugsbendeleden worden vaak samen opgepakt, zo kwamen er op een dag 26 gedetineerden samen bij

Frederik Janssens, voorzitter van de Antwerpse Commissie van Toezicht

De overbevolking in de gevangenis heeft verschillende oorzaken, vertelt Janssens. "Het is heel druk in de gevangenis omdat er zowel mensen zitten die wachten op hun vonnis, als veroordeelden die wachten op een transfer naar een andere gevangenis. Ook de maatschappelijke context van drugscriminaliteit draagt bij aan een overbevolking. Zo worden veel bendeleden samen opgepakt. Waardoor er soms in één klap 26 gedetineerden bijkomen in de gevangenis van Antwerpen. En dat geeft problemen.”

Beklaagden in hotels laten verblijven?

Tegen 2025 komt er een nieuwe gevangenis in Antwerpen, maar er moet een tijdelijke oplossing komen. Zo zouden mensen die hun vonnis zitten af te wachten ergens anders kunnen ondergebracht worden dan in de gevangenis. “Mensen die nog niet veroordeeld zijn, beklaagden dus, zouden we in een hotel kunnen onderbrengen. Net zoals we een tijd met asielzoekers gedaan hebben. Nu met corona is het toch niet zo druk in de hotels, dus misschien zijn hotels een optie", aldus Janssens. 

Reactie gouverneur Cathy Berx

Antwerps provinciegouverneur Cathy Berx wil zo snel mogelijk overleg met minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld) om de overbevolking in de Antwerpse gevangenis te bespreken. Ze neemt de problematiek ter harte, zegt ze. "Ik heb die brief met heel veel zorg gelezen en ik begrijp het dan ook dat men opkomt voor het welzijn van gevangenen en de omstandigheden waarin ze moeten leven door de overbevolking. Ik denk dat het nu vooral belangrijk is om alles zo snel mogelijk te bespreken met de minister van Justitie.”

We zijn op zoek naar plaatsen voor detentiehuizen waar mensen een korte straf kunnen uitzitten

Cathy Berx, Antwerps provinciegouverneur

“Als gouverneur heb ik mee de verantwoordelijkheid voor de gevangenissen en wil ik samen naar een duurzame oplossing zoeken. In 2025 komt er dan wel de nieuwe gevangenis in Antwerpen, maar dat geeft nog geen perspectief aan de gevangenen die nu in de Begijnenstraat zitten. Ook zijn we met verschillende burgemeesters van onze provincie in overleg om plaatsen te zoeken waar we detentiehuizen kunnen organiseren. Daar kunnen mensen een korte straf uitzitten. Zo zal de druk op de Antwerpse gevangenis verminderen”, aldus Berx.

Meest gelezen