Waterzuiveraar Aquafin stelt biomethaaninstallatie voor: groen gas uit slib voor het eerst op het gasnet

Vandaag huldigt minister van Omgeving en Energie Zuhal Demir (N-VA) een biomethaaninstallatie in bij het waterzuiveringsbedrijf Aquafin. Dankzij die installatie kan het bedrijf biogas uit slib gebruiksklaar maken voor het gasnet. Aquafin hoopt met dit pilootproject de vrijgekomen energie beter te benutten.

Aquafin injecteert voor het eerst groen gas, geproduceerd uit waterzuiveringsafval, in het gasnet. Dat doet het met een nieuwe biomethaaninstallatie op de site aan het Kielsbroek in Zuid-Antwerpen, die vandaag ingehuldigd wordt door Zuhal Demir, minister van Omgeving en Energie. In waterzuiveringsinstallaties wordt slib al jaren omgezet in biogas, dat in een warmtekrachtkoppeling (WKK) gebruikt wordt om groene elektriciteit op te wekken. De warmte die vrijkomt, wordt waar mogelijk gebruikt voor productieprocessen in het bedrijf zelf of in nabijgelegen sites.

Nu zal Aquafin het biogas niet meer verbranden, maar injecteren in het gasnet. Daarvoor moet het eerst ‘opgewaardeerd’ worden. Biogas bevat namelijk minder methaan en meer CO₂ dan aardgas. Daardoor kan je er minder energie mee opwekken, want het is het methaan dat de energie oplevert bij verbranding. Bovendien moet de samenstelling vergelijkbaar zijn met aardgas om veilig op het net te kunnen. De nieuwe installatie zuivert het biogas met behulp van membranen totdat er in verhouding meer biomethaan in zit.

Aquafin is niet de eerste in ons land die biomethaangas (ook wel 'groen gas') invoert in het gasnet. In Beerse heeft de Intercommunale van de Ontwikkeling van de Kempen (IOK) al een biomethaaninstallatie, maar daar wordt GFT-afval gebruikt als grondstof. De nieuwe installatie van Aquafin is de eerste die met slib werkt.

Videospeler inladen...

Waarom is dit interessant?

Volgens Christel Van Moer, projectmanager innovatie bij Aquafin, zijn er twee voordelen aan deze verandering. Ten eerste wordt er bij verbranding in een gasmotor maar  35 procent van de energie omgezet in groene elektriciteit. Ten tweede kan elektriciteit soms niet meer toegevoegd worden aan het net als er schommelingen zijn (bijvoorbeeld bij hoge wind- en zonneproductie), terwijl het gasnet altijd gasinjectie aankan en de energie niet verloren gaat. 

Hoeveel levert dit op?

De bestaande installatie van de IOK levert sinds 2018 per jaar 500.000 kubieke meter biomethaan voor het gasnet op, ofwel nog geen 0,003 procent van het totale gasverbruik in België. De installatie van Aquafin zou voor een vergelijkbare jaarproductie dienen. Een valabel alternatief voor het totale aardgasverbruik is het dus zeker niet, zegt Sam Tessens, algemeen coördinator van de vzw Biogas-E:  “Groen gas kan op termijn ongeveer 10 procent van het huidige gasverbruik voorzien. Maar daar waar je aardgas moelijk kan vervangen door groene stroom, kan het nuttig zijn”.

De transportsector is zo’n mogelijke toepassing. Biomethaangas wordt omgezet naar biobrandstoffen CNG en LNG, waarmee Aquafin zijn eigen wagenpark wil vergroenen. Het geproduceerde biomethaangas  zorgt volgens Christel Van Moer voor 80 procent minder CO₂-uitstoot dan fossiele brandstof in de transportsector. 

Is het echt duurzamer?

Ronnie Belmans, energiespecialist bij de KU Leuven, is kritisch. “Het gevaar van de injectie van groen gas, is dat het gasnet misschien langer opengehouden zou worden. Het zou veel nuttiger zijn om dit biomethaan in plaats van aardgas te verkopen als grondstof aan de chemie-industrie voor de productie van verschillende materialen". Dat is ook volgens Sam Tessens een interessante toepassing. Aquafin verkende die optie, maar de productie is te klein voor die toepassing. Daarnaast waarschuwt Belmans ook nog dat er zeker geen biomethaan mag lekken, omdat het op zich een veel sterker broeikasgas is dan bijvoorbeeld CO₂.

Bovendien werd het ongezuiverde biogas uit het slib sowieso al gebruikt voor het opwekken van groene stroom. De concrete besparing die dit soort installatie kan opleveren, hangt dan ook vooral af van de locatie. Sam Tessens zegt dat een bedrijf dat biogas produceert moet bekijken of er voldoende warmtevraag op de site is om baat te hebben bij een warmtekrachtcentrale. Zo niet, kan biomethaangas zinvol zijn omdat het makkelijk transporteerbaar en daardoor efficiënter is.

Met dit pilootproject wil Aquafin de techniek uittesten om eventueel grotere installaties te plaatsen in andere waterzuiveringsstations. Als het succesvol blijkt, zou Aquafin het in nog vijf andere centrales van de driehonderd die het beheert, willen toepassen.

Meest gelezen