Videospeler inladen...

BEKIJK - James Webb met succes gelanceerd: grootste ruimtetelescoop ooit op weg naar baan rond de zon

In Frans-Guyana is de James Webb-telescoop - de grootste en krachtigste ruimtetelescoop ooit - met succes naar de ruimte gelanceerd. Dat gebeurde aan boord van een Europese Ariane 5-draagraket. James Webb moet de diepste geheimen van ons universum verder ontrafelen. Hoe gaat hij dat precies doen en waar kan het nog fout lopen? Wetenschapswatcher Hetty Helsmoortel legt het helder uit.

BEKIJK - De lancering van James Webb, om 13.20 uur onze tijd:

Videospeler inladen...

De James Webbtelescoop werd rond 13.20 uur Belgische tijd gelanceerd van op de Europese ruimtevaartbasis bij Kourou (Frans-Guyana). De telescoop begeeft zich nu naar een punt op anderhalf miljoen kilometer van de aarde . Met de lancering is een goede start genomen, maar het blijft nog even nagelbijten, onder meer wanneer de telescoop zijn zonnescherm en zijn grote spiegel - met zowat 6,5 meter diameter - moet ontvouwen. 

In totaal moeten er zowat 350 aparte bewegingen worden uitgevoerd en bij elk daarvan kan er in theorie iets misgaan. Over een dertiental dagen zou naast het zonnescherm ook de spiegel helemaal opengevouwen moeten zijn en kunnen wetenschappers weer wat rustiger ademhalen. 

De James Webb komt los van de Arianedraagraket in de ruimte.
AFP or licensors

Het blijft nog zeker 13 dagen nagelbijten 

Het zal nog ongeveer een maand duren vooraleer de James Webb zijn observatiepositie bereikt, de Lagrange 2-positie in een baan om de zon. Daar is de aantrekkingskracht van de aarde en de zon ongeveer dezelfde. Daarna zal het nog eens vijf maanden duren vooraleer hij echt aan het werk kan om de kosmos te scannen. Over een halfjaar kan de telescoop dus echt beginnen te werken. 

De telescoop weegt ongeveer 7 ton. Sinds de jaren 90 hebben er duizenden mensen uit een dertigtal landen aan gewerkt. Het hele project kost zo'n 10 miljard dollar (8,8 miljard euro). Mocht er tijdens de missie nog iets foutgaan, dan kan de mens dat niet meer corrigeren. 

Wat de James Webb-telescoop precies gaat doen en waarom dat belangrijk is, legt wetenschapswatcher Hetty Helsmoortel kort en helder uit in deze video:

Videospeler inladen...

De lancering van de James Webb-ruimtetelescoop is een aantal keer uitgesteld, maar nu is het dan toch zover. De telescoop werd ontwikkeld door de Verenigde Staten, Canada en Europa. De lancering zelf is helemaal Europees getint, want de grootste ruimtetelescoop ooit wordt met een Ariane 5-raket van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA gelanceerd.

De James Webb-telescoop wordt gezien als dé opvolger van de kleinere Hubbletelescoop die intussen al sinds begin jaren 90 meegaat. Al zal James Webb rond de zon draaien, en niet rond de aarde, zoals de Hubble. James Webb zal onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal.

(NASA/Chris Gunn)For copyright and restrictions refer to - http://www.nasa.gov/multimedia/guidelines/index.html

De James Webb-telescoop heeft ook een Belgisch tintje. Een van de drie hoofdinstrumenten is deels ontwikkeld in ons land. "De KU Leuven heeft meegewerkt aan het MIRI-instrument", legt professor sterrenkunde Leen Decin (KU Leuven) uit aan VRT NWS. "De collega’s hier hebben getest hoe ze het instrument zo optimaal mogelijk kunnen krijgen vooraleer het in de ruimte gaat."

Concreet moet dat MIRI-instrument onder meer kijken naar de chemische samenstelling van exoplaneten, dat zijn planeten in een baan rond een andere ster dan onze zon. "Stapje voor stapje willen we zo de samenstelling bekijken van de atmosferen van aardeachtige planeten", zegt Decin. "Zien we daar biosignaturen die kunnen wijzen op de mogelijkheid van biologisch leven?"

Bekijk hier de uitleg van Decin:

Videospeler inladen...

Zoals gezegd is James Webb de opvolger van de Hubbletelescoop. Dankzij Hubble hebben we heel wat bijgeleerd over de kosmos. Wij lichten er enkele doorbraken uit die we aan de ruimtetelescoop hebben te danken.

Wetenschapswatcher Hetty Helsmoortel legt de doorbraken van Hubble kort en helder uit in deze video:

Videospeler inladen...

Meest gelezen