AFP or Licensors

Europese Commissie start juridische procedure tegen Polen omdat het eigen wetten boven EU-wetgeving zet

De EU heeft Polen in gebreke gesteld omdat het Grondwettelijk Hof van dat land de eigen wetgeving boven de Europese heeft geplaatst. Het is een eerste stap die uiteindelijk kan leiden tot een zaak voor het Europese Hof van Justitie en financiële en andere sancties. Het gaat om de zoveelste krachtmeting tussen de EU en de conservatief-nationalistische regering in Polen.

Aanleiding is de beslissing van het Poolse Grondwettelijke Hof enkele maanden geleden dat een aantal Europese bepalingen in strijd zouden zijn met de Poolse grondwet. Het hof in Warschau oordeelde toen dat de Europese wetgeving niet boven de Poolse wetten kon staan. 

Volgens de Europese Commissie vormt dat een aantasting van de uniformiteit van de Europese regelgeving. De voorbije maanden is druk overlegd tussen de EU en Polen, maar zonder resultaat. De EU-Commissie start nu een procedure tegen Polen. De Poolse overheid krijgt nu twee maanden de tijd om een bevredigend antwoord te geven, zoniet kan de procedure voortgezet worden bij het Europese Hof van Justitie in Luxemburg en kan dat leiden tot financiële sancties tegen Polen.

Zonder die onafhankelijkheid (van rechters) staan de rechten van de mensen in Polen op het spel

EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen

Meer nog: de EU heeft vragen bij de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het Poolse Grondwettelijk Hof waarvan de samenstelling zwaar bepaald wordt door de conservatief-nationalistische regering in Warschau. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zegt openlijk dat de rechtsstaat in Polen in het gedrang komt

De voorbije jaren is het al meer dan eens tot een conflict gekomen tussen de Poolse regeringspartij PiS ("Recht en Rechtvaardigheid") en de EU inzake de aantasting van de onafhankelijkheid van rechters en van de media. In 2017 startte de Commissie al een gelijkaardige procedure op op basis van artikel 7 van het Europese Verdrag. Volgens die procedure kan Polen op die manier stemrecht verliezen in de Europese instellingen, maar zo ver is het nog niet gekomen. 

Eerder dit jaar legde het Europese Hof van Justitie in Luxemburg Polen wel een boete van een miljoen euro per dag op omdat Warschau andere bepalingen die de rechtsstaat ondermijnen, niet zou terugschroeven. Dat is intussen nog altijd niet gebeurd. 

De Poolse premier Mateusz Morawiecki lijkt ook nu niet onder de indruk. Volgens hem maakt de EU zich schuldig aan "bureaucratisch centralisme". Het ziet er dan ook naar dat er een nieuwe confrontatie dreigt tussen de EU en Polen. Dat laatste is met 38 miljoen inwoners en een vrij stevige economie wel het grootste en belangrijkste EU-land in Oost-Europa en is het ook een lidstaat van de NAVO. Tegelijk grenst Polen ook strategisch aan Wit-Rusland, Oekraïne en de Russische enclave Kaliningrad en had het recent te maken met een vluchtelingencrisis. Polen is dus een sterk land, maar heeft tegelijk ook Europa en de NAVO nodig.

Meest gelezen