Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Afghaanse ex-president Ashraf Ghani over zijn vlucht toen taliban oprukten: "Ik had twee minuten om te beslissen"

De voormalige president van Afghanistan Ashraf Ghani verdedigt zijn beslissing om het land te ontvluchten deze zomer, toen de taliban oprukten in het land. Dat zegt hij in een interview met de Britse zender BBC. Hij ontkent wel dat hij geld meegenomen heeft. 

Voormalig president Ghani is op 15 augustus samen met een deel van zijn regering gevlucht uit de Afghaanse hoofdstad Kaboel net toen de rebellen van de islamistische talibanmilitie de stad binnentrokken. Hij heeft daar veel kritiek voor gekregen, maar pareert die nu in een interview met de BBC. Opvallend: het interview werd afgenomen door generaal Nick Carter, de voormalige stafchef van het Britse leger.

Volgens Ghani was hij die ochtend van 15 augustus niet van plan om te vluchten en besefte hij pas dat hij uit Afghanistan zou vertrekken toen het vliegtuig opsteeg van de luchthaven van Kaboel. "De taliban hadden beloofd om Kaboel niet binnen te trekken, maar twee uur later deden ze dat toch", aldus Ghani. 

"Twee facties van de taliban trokken de stad toch binnen", zei Ghani, "en het risico bestond dat het tot een enorm conflict zou komen met ons waardoor de stad van vijf miljoen mensen verwoest zou worden". Ghani gaf daarop de toestemming aan een aantal nauwe medewerkers -onder hen ook zijn vrouw- om te vertrekken uit Kaboel. Hij wachtte op een auto om hem naar het ministerie van Defensie te brengen, maar die is nooit gekomen. Wel doken zijn veiligheidsadviseurs in paniek op die hem vertelden dat ze "allen gedood zouden worden". "Ik kreeg twee minuten om te beslissen wat te doen", zei Ghani.

Het risico bestond dat de stad met vijf miljoen mensen verwoest zou worden

Het eerste plan was om te vertrekken naar de steden Khost en Jalalabad nabij de grens met Pakistan, maar die bleken al te zijn ingenomen door de taliban. Tenslotte restte enkel de luchthaven van Kaboel. Pas toen het vliegtuig van de grond kwam, besefte ik dat ik Afghanistan ging verlaten", aldus de ex-president.

Ghani wijst ex-VS-president Trump met de vinger

Ashraf Ghani ontkent beschuldigingen dat hij heel veel geld van de staatskas heeft meegenomen zoals sommigen hem verwijten. "Iedereen kent mijn levensstijl", heet het. Ook ontkent hij dat hij met zijn vlucht een ordelijke machtsoverdracht heeft verhinderd, zoals sommige voormalige regeringsleden hem aanwrijven. Ghani leeft nu in de Verenigde Arabische Emiraten.

"We hebben allemaal fouten gemaakt", geeft hij toe. Een daarvan is volgens hem dat "we ervan uitgingen dat het geduld van de internationale gemeenschap met ons eindeloos was". 

In plaats van een vredesproces, kregen we (in Doha) een terugtrekkingsproces

Toch wijst hij ook met een beschuldigende vinger naar de voormalige Amerikaanse president Donald Trump. Het akkoord van Doha (in Qatar) dat Trump begin vorig jaar gesloten heeft met de taliban heeft de weg vrijgemaakt voor de val van de Afghaanse regering deze zomer, aldus Ghani. "In de plaats van een vredesproces, kregen we een terugtrekkingsproces", klonk het. In ruil voor de vrijlating van gevangenen en een terugtrekking van de buitenlandse troepen beloofden de taliban vredesonderhandelingen met de Afghaanse regering, maar die kwamen er niet. Wel liepen de taliban geleidelijk Afghanistan onder de voet.

Vluchten of niet?

Het is natuurlijk de versie van Ashraf Ghani over de gebeurtenissen van augustus, maar er zijn enkele historische precedenten die licht op zijn beslissingen kunnen doen vallen.

Zo is er de plotse val van het post-communistische regime van Najibullah begin 1992. Twee groepen van verzetsstrijders of "mujaheddin" probeerden toen het machtsvacuüm op te vullen: de Noordelijke Alliantie van de Tadzjieks-Afghaanse leider Ahmad Shah Massood en de Hezb-e-Islami van de beruchte krijgsheer Gulbuddin Hekmatyar. Die laatste slaagde er niet in om Kaboel in te nemen, maar liet de stad wel in puin schieten met raketten.

De gevallen dictator en Sovjetbondgenoot Najibullah slaagde er toen niet in om tijdig te ontsnappen en overleefde jarenlang in het VN-hoofdkwartier in Kaboel. Toen de taliban in 1996 een eerste keer Kaboel innamen, sleurden ze hem - tegen alle diplomatieke conventies in - uit het hoofdkwartier en werd hij op beestachtige manier omgebracht. 

Toch is niet iedereen gaan lopen deze keer: voormalig president Hamid Karzai en minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Abdullah zijn afgelopen zomer in Kaboel gebleven om te onderhandelen met de taliban. 

Meest gelezen