Poolse gerecht start geen onderzoek naar spionage met Pegasus-software, oppositieleider Tusk: "Democratie is in crisis"
Het Poolse gerecht is niet van plan om een onderzoek op te starten naar mogelijke afluistering van verschillende critici van de regering. Zij zouden enkele jaren geleden bespioneerd zijn met de zogeheten Pegasus-software. Oppositiepartij Burgerplatform van ex-premier en voormalig Europees president Donald Tusk eist een parlementaire onderzoekscommissie. "De democratie is in crisis."
Citizen Lab, een onderzoeksproject over cyberbeveiliging van de Universiteit van Toronto, in Canada, onthulde onlangs dat zeker drie critici van de Poolse regering onder leiding van de populistische partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) in 2019 bespioneerd zijn met de zogeheten Pegasus-software van het Israëlische technologiebedrijf NSO Group.
Onder andere de telefoon van senator Krzystof Brezja zou gehackt zijn tijdens de verkiezingscampagne in 2019. Brezja coördineerde toen de campagne van de oppositiepartij Burgerplatorm, die geleid wordt door ex-premier en voormalig Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk.
Ook de telefoon van een advocaat die betrokken is bij gerechtelijke procedures tegen de PiS-partij en die van een onderzoeksrechter die kritisch is ten opzichte van de regeringspartij zouden gehackt zijn. Volgens Citizen Lab werd hun leven via de spionagesoftware "van heel nabij gevolgd" Ewa Wrzosek, de onderzoeksrechter, kreeg in november een bericht van technologiebedrijf Apple dat haar telefoon mogelijk gehackt is met Pegasus-software.
Maar het Poolse gerecht is niet van plan om een onderzoek op te starten, zo maakte het Openbaar Ministerie van het district Warschau bekend. "De enige indicatie dat er een cyberaanval heeft plaatsgevonden, is een bericht van de producent van de telefoon", klinkt het als argument. "Met daarbij de mededeling dat de aantijging ook vals zou kunnen zijn." Bovendien wil Wrzosek haar telefoon niet overhandigen.
Genoeg redenen, vindt het Openbaar Ministerie, om geen onderzoek op te starten. Wrzosek heeft al aangekondigd dat ze in beroep gaat tegen die beslissing.
"Poolse Watergate"
Ook Donald Tusk wil dit mogelijke schandaal niet zomaar laten passeren. De leider van oppositiepartij Burgerplatform wil een parlementaire onderzoekscommissie. Volgens Tusk is dit de "grootste en diepste crisis" voor de Poolse democratie sinds het einde van het communisme, eind jaren 1980.
Poolse media hebben het over het "Poolse Watergate", een verwijzing naar het afluisterschandaal in de Verenigde Staten begin jaren 70, toen bleek dat de Democratische partij werd afgeluisterd. De Republikeinse president Richard Nixon moest toen aftreden.
Dit is nog maar het topje van de ijsberg in Polen
De Poolse premier Mateusz Morawiecki is zich van geen kwaad bewust. Hij beschouwt de onthullingen van Citizen Lab als "fake news" of valse berichtgeving. Volgens een onderzoeker van Citizen Lab zijn de drie namen echter nog maar "het topje van de ijsberg" in Polen en zullen nog meer onthullingen volgen.
NSO Group blijft intussen zeggen dat de software bedoeld is om tegen misdaad, corruptie en terrorisme in te zetten en dat er veiligheidsmechanismen ingebouwd zijn om misbruik te voorkomen.
Uit het onderzoek van Citizen Lab zou echter blijken dat Pegasus wel degelijk misbruikt wordt door de klanten van NSO Group. Honderden academici, advocaten, sociale leiders, journalisten, politici, diplomaten en mensenrechtenactivisten zouden in verschillende landen afgeluisterd zijn met de software. Niet alleen in dictatoriale regimes, maar ook in de Europese Unie. Eerder waren er al onthullingen dat ook in Hongarije telefoons met Pegasus gehackt zouden zijn.