(c) Copyright 2021, dpa (www.dpa.de). Alle Rechte vorbehalten

Meer besmettingen en toch soepelere testregels: krijgt omikron vrij spel? "Begrijpelijk, maar blijft risico"

Ondanks het stijgende aantal besmettingen met de nieuwe omikronvariant, zal het test- en quarantainebeleid vanaf maandag versoepeld worden. Dat gebeurt zowel in de scholen als in de bredere samenleving. Maar is dat wel zo’n goed idee? Zal de omikronvariant zo vrij spel krijgen? Experten begrijpen waarom de regels versoepeld worden, maar houden hun hart vast.

Het zijn de ministers van Volksgezondheid die de knoop doorhakten en de test- en quarantainemaatregelen vanaf 10 januari zullen versoepelen. Daarvoor hebben ze twee duidelijke redenen: de druk op de testcentra en laboratoria wordt te groot door de meer besmettelijke omikronvariant, en bedrijven dreigen stil te vallen omdat te veel werknemers in quarantaine moeten. 

Goede argumenten, vinden de ministers, om het aantal PCR-testen af te bouwen en ook de quarantaine- en isolatieperiodes in te korten. Maar geven we zo niet te veel zuurstof aan het virus? 

Begrijpelijk, maar risicovol

“Ik denk dat je weinig experten vindt die dit zouden aanraden als strategie”, steekt viroloog Marc Van Ranst van wal. “Maar ik begrijp wel waarom het gebeurt. Uiteindelijk gaan we ook naar een situatie moeten evolueren waar we minder PCR-testen doen. We kunnen het niet eeuwig volhouden om meerdere miljoenen per dag aan testen te besteden.”

We kunnen het niet eeuwig volhouden om meerdere miljoenen per dag aan testen te besteden
Viroloog Marc Van Ranst

Dat vindt ook Geert Molenberghs, biostatisticus aan UHasselt en KU Leuven. “Het is beter om de besmettingen zo goed mogelijk op te volgen, maar als het niet meer kan, dan kan het niet meer. In het najaar van 2020 hebben we het testbeleid ook moeten aanpassen omdat de capaciteit niet meer kon volgen.”

Ook Margot Cloet van Zorgnet-Icuro beseft dat de ministers voor een moeilijke keuze stonden. “Ik denk dat er op dit moment in de samenleving geen andere optie is. Maar is het daarom de goede maatregel? Qua druk op de zorg denk ik dat absoluut niet.”

“We kijken er zelf met een dubbel gevoel naar. Enerzijds dreigen we ook in de zorg kopje onder te gaan als te veel zorgpersoneel in quarantaine moet. Maar anderzijds is het bang afwachten wat het effect gaat zijn op het aantal besmettingen, de druk op de ziekenhuizen en de kwetsbare mensen.”

picture alliance / SVEN SIMON

Effect afwachten

Cloet vreest dat de omikronvariant zich op deze manier eenvoudiger zal kunnen verspreiden. “Ik heb de indruk dat het virus als een lopend vuurtje door onze samenleving gaat, maar dat we onvoldoende zicht hebben op wat het effect zal zijn. Het zou kunnen dat het de volgende maanden bijzonder moeilijk gaat worden. Ik ben toch bang dat we in de ziekenhuizen weer keuzes zullen moeten maken tussen COVID- en niet-COVID-patiënten.”

Volgens Geert Molenberghs is het niet zo zwart-wit. “Ook met een volledig draaiend testbeleid zijn er heel veel gevallen die we missen. Eerder dan dat we ofwel alles opvolgen ofwel het virus vrij spel geven, zullen we nu iets minder detecteren.”

Het is niet zwart-wit. Ook met een volledig draaiend testbeleid missen we gevallen
Biostatisticus Geert Molenberghs

Viroloog Van Ranst is eveneens optimistischer. “Gelukkig zullen mensen nog altijd op de hoogte gebracht worden van een hoogrisicocontact en kunnen ze dan zelf hun gedrag aanpassen. Want dat je niet in quarantaine of getest móet worden, wil niet zeggen dat je geen zelftest kan afnemen of voorzichtig kan zijn als je in contact komt met andere mensen.”

Voorzichtigheid in het onderwijs

Ook in het onderwijs is dat volgens hem belangrijk. "In het basisonderwijs zal de versoepeling weinig effect hebben. Als je twee besmettingen hebt, is het gewoon een dag of twee wachten vooraleer er dat vier of vijf zijn."

Het middelbaar onderwijs vindt Van Ranst problematischer. "Daar zegt men dat gevaccineerden niet meer in quarantaine moeten na een hoogrisicocontact. Maar we weten dat je ondanks vaccinatie besmet kan raken en het virus kan overdragen. Hier gaat men meer moeten controleren op foutloos maskergebruik en voorzichtig zijn."

Molenberghs benadrukt dat er ondertussen extra maatregelen gelden in het onderwijs. “Er wordt meer ingezet op ventilatie en de mondmaskers zijn ingevoerd. Tegen die achtergrond kan de versoepeling in de scholen dus eigenlijk wel.”

ROBIN UTRECHT

Meer zelftesten

Bovendien zal er meer ingezet worden op zelftesten, om vroeger uit quarantaine te mogen bijvoorbeeld. Volgens Van Ranst kunnen die zeker nuttig zijn. “Zo’n zelftest is in staat om de besmettelijkheid correct in te schatten. Wanneer de PCR-test positief is bijvoorbeeld, maar de zelftest negatief, dan is de kans klein dat die persoon besmettelijk of erg besmettelijk is voor zijn omgeving.”

Ook Margot Cloet ziet het nut van zelftesten in. Ze vindt het goed dat leerlingen sterk aangeraden wordt om op zondag een zelftest te doen. "Die zelftesten kunnen een belangrijke rol spelen als ze ingeburgerd raken en je ze regelmatig doet."

Besluit

Hoewel er dus toch een aantal veiligheidsmaatregelen worden ingebouwd, is het afwachten hoe groot het effect van het versoepelen van het test- en quarantainebeleid zal zijn. Wordt vervolgd.

Meest gelezen