AFP or licensors

Hondenbrein onderscheidt taal van baasje van een onbekende taal

Ga je op reis met je hond? Verhuis je? Spreekt je partner een andere taal? Dat zou je hond wel eens kunnen merken, blijkt uit onderzoek dat gepubliceerd werd in het tijdschrift Neuroimage. De onderzoekers zagen in hersenscans dat de honden andere hersenactiviteit vertoonden wanneer ze luisterden naar het Hongaars tegenover het Spaans.

Wanneer mensen luisteren naar een taal die ze minder goed kennen dan hun moedertaal, zullen hun hersens daar anders op reageren. De activiteit en regio’s waarin die plaatsvindt, verandert zichtbaar op hersenscans. Nu zagen Hongaarse onderzoekers iets vergelijkbaars bij honden, wat erop wijst dat ze – al dan niet bewust – merken dat er een andere taal gesproken wordt.

Het idee om dat te onderzoeken kwam van hoofdonderzoeker Laura V. Cuaya van de Eötvös Loránd Universiteit in Budapest. Ze verhuisde enkele jaren geleden vanuit Mexico naar Hongarije, samen met haar bordercollie Kun-kun. "Ik vroeg me af of mijn hond merkte dat mensen een andere taal spraken toen we verhuisd waren", vertelt ze aan persagentschap Reuters.

Ik vroeg me af of mijn hond merkte dat mensen een andere taal spraken toen we verhuisd waren

Laura V. Cuay, onderzoeker aan de Eötvös Loránd Universiteit in Budapest

Een verhaaltje in de scanner

De onderzoekers trainden 18 honden om rustig in een scanner te blijven liggen. De honden kregen tijdens hun hersenscans stukken uit het bekende boek "De Kleine Prins" te horen. Ofwel werd die tekst voorgelezen in het Hongaars, ofwel in het Spaans. De honden hoorden dus de taal die hun baasje spreekt en een volledig nieuwe taal. Bij de ene hond was het Spaans de taal van het baasje en bij de andere het Hongaars. De secundaire auditieve cortex lichtte anders op wanneer ze luisterden naar hun "eigen" taal of een andere.

Lees verder onder deze foto
Pexels - Helena Lopes

Maar wil dat echt zeggen dat honden talen onderscheiden, of is er iets anders aan de hand? 

De onderzoekers controleerden eerst en vooral of de hersenactiviteit verschilde tussen een opname van de voorgelezen teksten en een “scrambled” montage. In zo’n montage worden ministukjes van 30 milliseconden uit de spraak geknipt en terug aan elkaar geplakt, waardoor de toonhoogte en duur hetzelfde blijven, maar de natuurlijke intonatie en woorden wegvallen. 

Deze techniek gebruiken onderzoekers om te zien of spraak onderscheiden wordt van “niet-spraak”. De primaire auditieve cortex, het deel van de hersenen dat op spraak reageert, toonde aan dat de honden de opnames anders verwerkten. Spraak en niet-spraak worden dus niet op dezelfde manier ‘gehoord’ door honden.

Complexe taal zien we niet bij dieren, maar deze studie suggereert dat dieren toch bepaalde deelaspecten van taal verwerken

Niolas Dirix, gastprofessor aan de Universiteit Gent

Verschillen tussen talen verschillen

Het Spaans en Hongaars hebben een heel ander intonatiepatroon, haalt een van de onderzoekers aan. Misschien helpt dat verschil tussen een zangerige taal en een meer stabiel patroon de honden om het verschil te horen. Het is dus mogelijk dat het hondenbrein niet of minder anders reageert bij talen die meer op elkaar lijken, zoals bijvoorbeeld het Nederlands en het Duits.

Ook bij mensen maakt het namelijk een verschil voor de hersens hoe zeer talen op elkaar lijken. “Pasgeboren kinderen leren taaldiscriminatie heel vroeg in hun ontwikkeling. Baby’s van enkele dagen oud kunnen bijvoorbeeld al twee talen van elkaar onderscheiden, zoals Frans en Engels”, legt gastprofessor Nicolas Dirix van de Universiteit Gent uit. “Het onderscheiden van accenten of talen die dichter bij elkaar liggen, komt pas enkele maanden later”.

Oud en wijs

Wat nog opviel, was dat oudere honden grotere verschillen vertoonden dan jongere, ook volwassen honden. Dat suggereert dat honden door de langere blootstelling aan de auditieve patronen de taal beter leren kennen. Ze leren dus, in zekere zin, de taal van hun baasje met de leeftijd.

Leren dieren echt taal?

“Onderzoek heeft al uitgewezen dat dieren over het algemeen geen complexe taal kunnen produceren. Zelfs bij enkele heel intelligente dieren en na lange training komt het taalniveau niet in de buurt van wat we als mens kunnen”, zegt Dirix. “Maar de vraag hoe diep dieren taal dan wel verwerken, is bijzonder interessant. Deze studie is een indicatie dat sommige dieren toch reageren op bepaalde aspecten van spraak”.

Kort samengevat

Uit hersenscans blijkt dat honden een verschil registreren tussen de taal van hun baasje en een taal die ze niet kennen. Hun brein reageert dus op bepaalde aspecten van taal, meer dan alleen de stem. Dat is vergelijkbaar met wat we zien in de taalverwerving van heel jonge kinderen.

Conclusie?
Honden luisteren naar hun baasje, of toch naar de taal die ze spreken.

Meest gelezen