Energiefacturen blijven fors stijgen: contracten gemiddeld 36 procent duurder dan in december

De meeste mensen die deze maand een voorschotfactuur voor gas en elektriciteit in de bus krijgen, betalen daarvoor gemiddeld ruim 36 procent meer dan in december. Dat blijkt uit een berekening van VRT NWS, waarbij we alle energiecontracten onder de loep namen. Na een eerste forse stijging vorig najaar, stijgen de prijzen nu zo mogelijk nog forser. En beterschap lijkt niet meteen in zicht.

"In maart komt de eindafrekening voor gas, dus ik houd mijn hart vast. Onze vakantieplannen zijn in elk geval veranderd", vertelt Katia T. onze redactie. Haar laatste voorschotfactuur van haar energieleverancier bedraagt namelijk plots 630 euro, terwijl het een maand eerder nog maar 275 euro was.

Ze is niet alleen. Bij de redactie kwamen talloze voorbeelden binnen, van alleenstaande ouders van wie de factuur van 50 euro plots boven de 100 steeg, tot gezinnen die honderden euro's meer moeten betalen (lees onderaan dit artikel enkele voorbeelden).  Bij zo goed als alle energieleveranciers -op één uitzondering na- traden er forse prijsverhogingen op.

Uit onderzoek van onze redactie blijkt dat wie een nieuw energiecontract afsluit begin dit jaar, daarvoor gemiddeld maar liefst 36 procent meer betaalt dan vorige maand. Maar ook de tussentijdse voorschotten voor de variabele contracten gaan met 36% de hoogte in. De gasfacturen staan het meest onder druk: die stijgen met ruim 47 procent. Voor elektriciteit betaalt een gemiddeld Vlaams gezin nu 25 procent meer dan in december. Samen komt dat nu jaarlijks voor gas en elektriciteit op ruim 5.400 euro, in december was dat nog geen 3.900 euro. Een stijging van ruim 1.500 euro op jaarbasis, of dus 125 euro per maand éxtra.

Voor gas betaal je gemiddeld ruim 47 procent meer dan in december vorig jaar. Voor elektriciteit is dat 25 procent

Bij sommige leveranciers komt er op de gasfactuur in één klap zelfs bijna 70 procent bij.  Er zijn gezinnen die hun jaarlijkse energierekening met 2.000 euro zien stijgen.  

Zowel gas als elektriciteit worden duurder

Onze redactie vergeleek alle gas- en elektriciteitscontracten op de Vlaamse markt in december 2021 met die van januari 2022 voor elk product (soort contract) afzonderlijk.

Een elektriciteitscontract voor een gemiddeld gezin bedroeg in december 2021 ca. 1.420 euro op jaarbasis. Hetzelfde contract bedraagt in januari 2022 gemiddeld 1.780 euro, een verschil van 360 euro per jaar. Dat is dus een verhoging van ruim 25 procent.

Eén leverancier - verschillende producten

Een leverancier biedt voor elektriciteit soms verschillende producten (types contracten) aan. Daardoor kan een leverancier als één van de goedkoopste én als één van de duurste uit de bus komen. Bij prijsvergelijkingen is het dus van belang om elk product afzonderlijk te bekijken.

Een gascontract voor een gemiddeld gezin bedroeg in december 2021 zo'n 2.465 euro op jaarbasis. Hetzelfde contract bedraagt in januari 2022 gemiddeld ca. 3.645 euro, een verschil van zowat 1.180 euro per jaar. Dat is dus bijna 48 procent hoger dan in december.

 De VREG (Vlaamse Regulator voor de Elektriciteits- en Gasmarkt) erkent de enorme prijsstijgingen. Aan VRT NWS stelt woordvoerder Leen Vandezande: "Iemand die zowel elektriciteit als aardgas verbruikt kwam vorig jaar voor zijn totaalfactuur nog onder de 2.000 euro uit, en nu zit dat ongeveer rond de 5.500 euro."

3.500 euro erbij op één jaar tijd, dus. Want de facturen zijn al veel langer aan het stijgen dan vandaag. De huidige forse kwartaalverhoging (in één klap maar liefst 1.500 euro erbij) is de zoveelste in een lange reeks. Vorig najaar al moesten Belgische gezinnen al een stijging van gemiddeld 700 euro incasseren. Maar eigenlijk zijn de prijzen al sinds de zomer aan het stijgen en het ziet er niet naar uit dat er snel een einde aan zal komen.

Bekijk hieronder het verslag over de nieuwe prijsvergelijking van de VREG uit "Het Journaal":

Videospeler inladen...

Waar komt die forse stijging vandaan?

Dat er een grote stijging is, vindt energie-expert Ruben Baetens van 3E logisch. "De gasprijzen schommelen enorm, maar we waren de voorbije vijf à zes jaar eigenlijk lage energieprijzen gewend", zegt hij. "De gasprijs stond anderhalf jaar geleden door de coronacrisis historisch laag, met ongeveer 10 euro per megawattuur."

"Onlangs stond de prijs dan weer historisch hoog, met 180 euro per megawattuur", gaat de expert voort. "Zopas is het weer gezakt naar 80 euro, ditmaal door het warme weer voor de tijd van het jaar. De prijs wordt nu geschat voor het komende jaar, dus is het logisch dat die veel hoger staat. Maar als klant is dat natuurlijk schrikken." 

"Het is moeilijk te zeggen of er aan het einde van de rit werkelijk zo'n hoge factuur zal liggen, of dat het uiteindelijk beter zal meevallen".

Vaste tariefplannen verdwijnen stilaan

Nog een opvallend gevolg van de stijging, is dat sommige leveranciers hun formules met vaste tarieven stopzetten. Daardoor moeten klanten met een vast contract overstappen naar een variabel tariefplan of een andere leverancier zoeken.

"Nog maar vijf van de zeventien actieve leveranciers in Vlaanderen bieden vaste contracten aan gezinnen aan", meldt Leen Vandezande, woordvoerder van de Vlaamse Regulator voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG).

In maart komt de eindafrekening voor gas, dus ik houd mijn hart vast. Onze vakantieplannen zijn in elk geval veranderd

Katia T., klant bij Eneco

Vast versus variabel tariefplan

Bij een "vast" contract wordt er een maandbedrag vastgelegd op het moment waarop het contract wordt afgesloten. Dat bedrag verandert niet gedurende de loop van het contract: een voordeel als de energieprijzen plots stijgen dus, een nadeel wanneer ze zakken. 

Bij een variabel contract wordt er om de drie maanden (of tegenwoordig soms zelfs om de maand) een nieuw tarief bepaald, gebaseerd op de gas- en elektriciteitsprijzen van de voorbije periode. Als de dagprijzen op de energiemarkten in die periode heel hoog waren, kunnen de tarieven van de variabele contracten met tientallen procenten de hoogte ingaan, met alle gevolgen van dien. 

Toekomst onvoorspelbaar

Gewoonlijk ligt de energieprijs hoger tijdens en kort na de winter, omdat er dan meer vraag is. Gedurende de lente en de zomer zakt de prijs meestal terug omdat de vraag zakt. Maar een daling is nog niet direct in zicht, zeggen bronnen binnen de energieleveranciers.  

Dat bevestigt Baetens: "Het zal sowieso een zwaar jaar worden. Maar het is onmogelijk om te weten hoe de prijzen in de zomer of volgend jaar zullen evolueren."

Kan de overheid ingrijpen?

Sinds begin dit jaar worden de verlaagde tarieven en korting toegepast die onze verschillende regeringen instelden om de prijsstijgingen te milderen. Die bedragen samen voor een gemiddeld gezin 105 euro per jaar. Maar die korting zit al verwerkt in de stijging van 1.500 euro. De inspanningen van de Vlaamse en federale regering worden dus helemaal weggeveegd door de torenhoge gas- en elektriciteitsprijzen. 

Sterk ingrijpen vanuit de overheid is moeilijk, volgens Baetens. "In ons land kan je de gasprijs niet bevriezen (zoals in Frankrijk) omdat de leveranciers hier geen staatsbedrijven zijn." Hij ziet wel een oplossing in een tijdelijke verlaging van de taksen op elektriciteit. "Als die tijdelijk verlaagd worden, zou dat toch 300 à 400 euro besparing kunnen opleveren per gemiddeld gezin. Dat is nog lang niet de volledige stijging, maar het scheelt al. Alleen vraagt dat een akkoord tussen de verschillende overheden."

Het verhaal van Kenny

Kenny D.N. is klant bij energieleverancier MEGA met een variabel tarief.
Zijn voorschotfacturen:

  • Tussen mei 2021 en december 2021: 295 euro
  • Januari 2022: voorstel van MEGA voor 998 euro
Dat is dus plots een voorschotfactuur die 3,4 keer hoger ligt. Kenny laat weten dat hij het voorstel weigert. Als hij dit bedrag maandelijks moet betalen, houdt hij na afbetaling van zijn lening nog 250 euro per maand over. Hij maakt zich dan ook grote zorgen.

Het verhaal van Katia

Katia T. is klant bij energieleverancier Eneco met een vast elektriciteitstarief en variabel gastarief. 
Haar voorschotfacturen:

  • Tussen april 2021 en oktober 2021: 162 euro
  • November 2021: 275 euro
  • December 2021: 630 euro
Op een maand tijd werd haar factuur dus 2,3 maal duurder, en tegenover enkele maanden geleden zelfs 3,9 keer.

Het verhaal van Chantal

Chantal D. was klant bij energieleverancier MEGA.
Haar voorschotfacturen:

  • Tussen oktober 2020 en oktober 2021: 176 euro
  • November 2021: 335 euro.
    Ze kon dat zelf aanpassen, maar naar minimum 313 euro.
  • Acht januari 2022: 498 euro (aangekondigd door MEGA)

Ze besloot onmiddellijk te veranderen van leverancier. Het beste voorstel dat ze op vergelijkingssites vond, is een maandbedrag van 454 euro bij leverancier Luminus, nog steeds dertig procent hoger dan dat van november. Intussen deed Eneco een voorstel rond de 435 euro.

Haar voorschot steeg op een maand tijd dus met de helft.

De ene na de andere prijsstijging kreeg Wouter Murath de afgelopen maanden over zich heen. Hij deed zijn verhaal in "Het journaal".

Videospeler inladen...

Meest gelezen