Vragen over noodplan ziekenhuizen bij overvloed aan patiënten: "Politiek moet beslissen wie we voorrang geven"

Er komen vragen over het noodplan dat in werking zou treden wanneer het aantal ziekenhuisopnames zou ontsporen. Wanneer er keuzes gemaakt moeten worden over wie recht heeft op een ziekenhuisbed, is het volgens arts Intensieve Zorg Geert Meyfroidt niet aan de zorg om die te maken, maar moet daar politiek over beslist worden. Ook professor Gezondheidsrecht Tom Balthazar gelooft dat de politiek samen met gezaghebbende adviezen uit de gezondheidszorg zo'n kader moet aanbieden. 

Het noodplan van de overheidsdienst Volksgezondheid voor de ziekenhuizen is nu definitief afgeklopt en wordt uitgestuurd naar de ziekenhuizen. Daarin staat onder meer dat ziekenhuizen geen bedden meer zullen reserveren voor coronapatiënten, wanneer de ziekenhuizen overspoeld worden met nieuwe patiënten. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) gelooft niet dat de noodsituatie er snel zal komen, maar vindt het wel goed dat ziekenhuizen voorbereid zijn om te triëren. 

"Tot nu toe hebben we altijd keuzes kunnen maken op wetenschappelijk of medisch niveau, net zoals we dat voor de coronacrisis deden", begint arts Intensieve Zorg Geert Meyfroidt. Hij vindt het niet meer dan normaal dat er een overweging gemaakt wordt over de medische toestand van de persoon. Maar wat als er té veel patiënten komen? Meer dan er bedden zijn? "Als er ethische keuzes gemaakt moeten worden over wie een bed krijgt en wie niet, is het niet aan artsen om die keuze te maken. Daarom wil ik toch oproepen tot een politiek debat, want dit gaat toch over een maatschappelijke belang."

Ethische kwestie

"Zulke niet-medische keuzes gaan dan bijvoorbeeld over leeftijd, vaccinatiestatus of beroep", aldus Meyfroidt. "In Nederland bijvoorbeeld hebben ze beslist mensen met een essentiëler beroep voorrang te geven als het zover komt. Ik hoop vooral dat het niet zover moet komen, maar zoiets kunnen en willen wij als arts niet zelf beslissen." 

Gezondheidsfilosoof Ignaas Devisch vindt het vooral belangrijk dat er uniformiteit is. "Het is belangrijk voor alle patiënten dat ze weten dat ze in elk ziekenhuis op dezelfde manier behandeld worden. Daarom is het goed dat alle ziekenhuizen daarover in overleg gaan", vertelt hij in VTM Nieuws. 

We zitten nog ver van de noodsituatie af, maar deze discussie kan ook nuttig zijn voor de toekomst.

Frank Vermassen, hoofdarts UZ Gent

Ook Frank Vermassen, hoofdarts in het UZ Gent, vindt het belangrijk dat de discussie nu gevoerd wordt. "We zitten al sinds de eerste golf samen met experten en ethische commissies. Daar hebben we al bepaalde criteria vastgelegd om zo te bepalen wie het meeste baat heeft bij opname op intensieve zorg", duidt Vermassen. 

"Op intensieve zorg zijn er technisch veel mogelijkheden om mensen levend te houden, maar we moeten ons afvragen welke zin dat heeft. Wij als artsen kijken daarvoor naar de klinische toestand van de patiënt, maar als men verder wil kijken, zal er een politiek debat moeten gevoerd worden", aldus Vermassen. "Maar we zitten nog ver van de noodsituatie af, maar de discussie kan ook nuttig zijn voor de toekomst."

Intensivist Geert Meyfroidt besprak in VRT NWS Live hoe het noodplan in de praktijk zou kunnen werken, bekijk hier zijn toelichting:

Videospeler inladen...

Politiek debat

"Het kan heel nuttig zijn algemene criteria vast te laten leggen door een politiek debat te organiseren”, zegt ook professor gezondheidsrecht Tom Balthazar van UGent. “Maar als er op individueel niveau echt een beslissing genomen moet worden over de behandeling van patiënten, is het aan de artsen of een college van artsen om te beslissen, zij kunnen de concrete afweging maken en individuele kenmerken van de patiënt beoordelen.” 

Balthazar vindt dat de richtlijnen en raadgevingen die al werden uitgewerkt, zoals over de toegang van de zorg en de planning ervan, een goede leidraad geven aan de artsen. “Verschillende gezaghebbende adviezen van de raad van het Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek onderschreven door de Orde der Artsen en de Hoge Gezondheidsraad, kunnen al een houvast zijn voor artsen." 

Maatschappelijk moet dit debat gevoerd worden en dan kan het best ook wettelijk bekrachtigd worden of toch door een gezaghebbend orgaan tot stand gebracht worden.

Tom Balthazar, professor Gezondheidsrecht UGent

Als er in de noodsituatie toch gewerkt moet worden met niet-medische criteria, dan benadrukt Balthazar dat een maatschappelijk debat aan de orde is. “Maatschappelijk moet dit debat gevoerd worden en dan kan het best ook wettelijk bekrachtigd worden of toch door een gezaghebbend orgaan tot stand gebracht worden.” 

Zo’n wet komt natuurlijk niet op één dag tot stand, dus het is belangrijk dat er een grondig parlementair debat over gevoerd wordt, geeft Meyfroidt aan. Ook Balthazar geeft aan dat dit enkele weken tot maanden kan duren. “Maar we starten natuurlijk niet met een wit blad, er werd door verschillende adviesraden al een nuttig kader gevormd.”

Frank Vermassen (hoofdarts UZ Gent): "Hoe hoog de vijfde golf zal worden in de ziekenhuizen, dat is de grote vraag"

Videospeler inladen...

Meest gelezen