In isolatie door corona: wanneer kan je er veilig uit en hoe pak je het daarna het best aan? Je vragen beantwoord

Elke dag raken ruim 20.000 Belgen besmet met het coronavirus nu de heel besmettelijke omikronvariant steeds meer terrein wint. Dat betekent dus ook tienduizenden mensen die elke week in isolatie moeten om anderen niet te besmetten. VRT NWS krijgt veel vragen binnen rond de isolatieperiode en wat erna te doen, en vroeg viroloog Steven Van Gucht van Sciensano in "De wereld vandaag" naar antwoorden. "Meteen erna gaan werken kan, maar wees extra voorzichtig." 

Beluister hier het volledige gesprek met Steven Van Gucht, en lees door onder het audiobalkje voor een samenvatting van de verschillende vragen en antwoorden. 

De isolatieperiode is ingekort van 10 naar 7 dagen. Kan je na die 7 dagen gerust zijn dat je niet meer besmettelijk bent? 

Je kan niet 100 procent zeker zijn, zegt Steven Van Gucht. Maar het is zo dat de meeste mensen het meest besmettelijk zijn in het begin, in de twee dagen vóór de eerste symptomen en de drie dagen erna. "Maar het virus kan toch een tijdje in het lichaam blijven. We zien dat zo'n 20 procent van de mensen ook nog op dag 8, 9 of 10 soms nog kleine hoeveelheden virus kunnen uitscheiden. We weten niet hoe besmettelijk dat nog is, maar je kan het niet helemaal uitsluiten." 

Je bent het meest besmettelijk in de twee dagen voor en de drie dagen na de eerste symptomen

Viroloog Steven Van Gucht (Sciensano)

Hoe pak je het aan als je na dag 7 uit isolatie komt? 

Wees daarom extra voorzichtig in de eerste dagen na de isolatieperiode, benadrukt Van Gucht. Naar het werk gaan kan, maar draag dan de hele tijd een masker. Ga nog niet op bezoek bij kwetsbare personen of in een woonzorgcentrum. 

Mag je meteen opnieuw gaan sporten?

Het is belangrijk dat je je goed voelt, omdat je lichaam goed hersteld moet zijn na de besmetting. Je mag je lichaam niet te snel te zwaar belasten: "Zeker als je zware klachten had, is het goed om even een rustpauze in te lassen", zegt Van Gucht. Bij goed herstel kan sporten dus wel, maar wees in de eerste dagen nog voorzichtig in contacten met anderen. 

Moet je volledig vrij zijn van symptomen om je isolatie te beëindigen? Wat als je bijvoorbeeld nog moet hoesten?

Het antwoord is niet zo makkelijk, vindt Van Gucht, omdat het gevoel vaak subjectief is. Koorts kan je makkelijk meten: je moet zeker drie dagen koortsvrij zijn om uit isolatie te kunnen komen. Wat hoesten betreft, is het lastiger om een parameter te definiëren. "Bij een stevige, diepe hoest, blijf je best thuis omdat je dan nog altijd ziek bent. 

Maar bij andere symptomen is het een ander verhaal. Wat bij een (lichtere) kriebelhoest, zich nog wat vermoeid voelen, of reukverlies dat nog wat aanhoudt? "Dat zijn zaken waar je niet op kan wachten. Ga dan maar uit isolatie na dag 7", zegt Van Gucht. 

Bij een stevige, diepe hoest na 7 dagen blijf je beter nog thuis. Bij een kriebelhoest of nog wat vermoeidheid kan je weer naar buiten

Het Covid Safe Ticket (CST) gaat nog niet mee met de ingekorte isolatieperiode. Het kleurt pas opnieuw groen op dag 11, en dus niet op dag 8. Waarom niet, en hoe daarmee omgaan? 

"De precieze reden kennen we niet, maar het is niet slecht om nog enkele dagen voorzichtig te zijn net na de ingekorte quarantaine", reageert Van Gucht. 

Sommige mensen laten zich zich na een positieve zelftest niet "officieel" testen om zo te vermijden dat ze tien dagen uit het officiële circuit moeten stappen, maar Van Gucht raadt aan om dat te vermijden: "Waarom? We gaan nu nog enkele moeilijke weken hebben, maar daarna gaat het opklaren. Als we met ons allen ons best doen, gaan we het voor de zorgsector een stuk draaglijker kunnen houden, en dan hoeven we niet strenger in te grijpen. We doen het nu bijvoorbeeld met zachtere maatregelen dan Nederland, maar rekenen wel op de goodwill van de mensen." 

In quarantaine zonder een officiële test raad ik af, ook al betekent het langer wachten op een groen CST

Ben je zelf "veilig" als je na een besmetting uit isolatie komt (en dus antilichamen hebt), en welke regels volg je best nog?  

Nee, het betekent niet dat je niet opnieuw besmet kan raken, zeker met omikron. "We zien soms tweede of zelfs derde besmettingen met omikron, dus wees voorzichtig", stipt Van Gucht aan. 

In de eerste weken en maanden na een besmetting, moet je na een hoogrisicocontact heel voorzichtig blijven, onderstreept Van Gucht, hoewel je dus officieel niet in quarantaine moet. "Ga niet naar een woonzorgcentrum, ga niet op café of restaurant. Ga ervan uit dat je na zo'n hoogrisicocontact besmet bent, en vermijd dan dicht contact met anderen."  

Ga niet op café of restaurant na een hoogrisicocontact

Moet je je opnieuw laten testen als je symptomen hebt kort na een besmetting? 

Ja, want de omikronvariant kan makkelijk de eerste verdedigingslijn van antilichamen omzeilen en een herbesmetting veroorzaken. 

Maar kies tijdens de eerste acht weken na een besmetting liever voor een zelftest. Een PCR-test is immers zo gevoelig dat die positief zou kunnen blijken nog altijd op basis van die oude besmetting. "Ga in dit geval voor een sneltest, die heeft het probleem niet van de PCR-test in dit geval."  

Ook kort na een eerdere besmetting moet je je laten testen bij symptomen, maar vermijd dan een PCR-test

Is het misschien een idee om de boosterprik een paar maanden uit te stellen na een besmetting - die toch een soort immuniteit oplevert - om zo nog langer immuun te kunnen blijven? 

Steven Van Gucht is er geen voorstander van, en misschien is het sop de kool niet waard, zegt hij: "Probeer gewoon op je uitnodiging in te gaan. Nu moeten we onze immuniteit zo hoog mogelijk houden, want we zitten met enorm veel viruscirculatie. Over enkele maanden zal dat wellicht heel wat minder zijn, en het is nu dat we de boost nodig hebben - een boosterprik werkt ook goed en beschermt veel beter dan als je er geen zou nemen, of nooit gevaccineerd bent. Je kan je laten boosteren 14 dagen nadat je genezen bent of positief getest hebt. Ik zou zeggen: doe het dan gewoon." 

Stel je boosterprik niet uit als het niet echt nodig is

Kan je te veel antilichamen aanmaken door een combinatie van een besmetting en een boosterprik? 

Nee, ons lichaam houdt een plafond op het aantal antilichamen. "We testen onszelf in het lab ook regelmatig en zien dat antilichamen op een bepaald moment een plateau bereiken. Een keer te veel vaccineren kan in theorie geen kwaad, maar ons lichaam zal zeggen: het is voldoende, we hebben ons best gedaan." 

Maar een boosterprik helpt echt wel tegen bijvoorbeeld een herbesmetting. Als we veel antistoffen tegen corona in het bloed hebben, sijpelen die beter door naar de neus en de keel en kunnen ze daar al het virus gaan afblokken.

Wie antistoffen in neus en keel heeft, is nog beter beschermd

Wanneer mogen we de piek verwachten van de vijfde golf? 

In principe kan dat over één of twee weken zijn. "De modellen hebben het over half januari, maar moeten misschien bijgesteld worden. Hoe dan ook, het zou misschien snel kunnen komen. Bij omikron is de generatietijd, de tijd tussen de nieuwe gevallen, korter. Besmettingen volgen elkaar sneller op dan bij vorige varianten en daardoor krijg je sneller een piek. Hopelijk gaan we dan ook sneller naar beneden." 

De belasting op ziekenhuizen zal uiteraard wel nog mee omhoog gaan. Zelfs als de belasting op intensieve zorg relatief zou meevallen, is er nog de belasting op de algemene ziekenhuisbedden, waarschuwt Van Gucht. 

Meest gelezen