CHECK - Neen, een Afghaanse postbode wordt niet minder belast dan zijn Vlaamse collega

Acteur Andy Peelman trok deze week aandacht door een opmerkelijk interview. In dat gesprek zegt Peelman dat het systeem fout zit wanneer een Afghaanse postbode minder belast wordt dan een "hardwerkende Vlaming". Alleen klopt die stelling niet. Schommelingen in nettoloon zijn mogelijk, maar dat verschil verklaren door afkomst kan niet. VRT NWS kon een loonfiche ook inkijken. 

Kan het dat een postbode met Afghaanse achtergrond maar dertig euro inlevert op zijn brutoloon? En is dat dan structureel minder dan dat van een postbode die al zijn hele leven hier woont en werkt? 

Het was een interview met acteur Andy Peelman, bekend van zijn rollen in VTM-series "De Buurtpolitie" en "Ze zeggen dat...", dat deze week veel stof deed opwaaien. In het gesprek, dat oorspronkelijk in weekblad Primo stond en begin deze week werd overgenomen door Het Laatste Nieuws, maakt de acteur gewag van een systeem dat "hardwerkende Vlamingen benadeelt". 

Peelman heeft het over een brutoloon van 1.870 euro waar netto 1.840 euro van overblijft. Een miniem verschil van dertig euro dus. "Je kan dat die Afghaanse man niet kwalijk nemen. Als wij ons profijt kunnen doen, zullen we het ook niet laten. Maar het is die ongelijkheid die voor onvrede zorgt."

VRT NWS kon een loonfiche van de postbode voor de maand mei 2021 inkijken. Peelman wenste niet in te gaan op de vraag hoe hij aan de fiche is geraakt. In het loonbriefje is sprake van een brutoloon van 1.868,52 euro. Het nettoloon bedraagt 1851,62 euro. Een verschil van net iets minder dan 17 euro dus. Inderdaad weinig. 

Maar dat komt,  zoals vermeld op de fiche, vooral door een hoge regularisatie (soort correctie op het loon van de maand daarvoor, red.) en een RSZ-korting. Die stuwen het nettobedrag op het einde van de maand opnieuw de hoogte in. Van een minimaal verschil is op deze loonfiche dus wel degelijk sprake.  

Andy Peelman verdedigde zich deze week op Instagram. Bekijk die video hieronder:

Videospeler inladen...

Klein verschil theoretisch gezien mogelijk

"Uitzonderlijk", noemt Acerta-loonexperte Kathelijne Verboomen de kleine marge. "Maar theoretisch gezien kan het wel. Een nettoloon is ook niet elke maand hetzelfde. Er zijn bijzonder veel kleine schommelingen die voor verschil kunnen zorgen." 

Zo kan het bijvoorbeeld ook zijn dat boekhouders voor dezelfde job, maar in een verschillende sector, meer of minder nettoloon krijgen. 

"Dat is historisch zo gegroeid", zegt Verboomen. "In de chemie krijg je bijvoorbeeld meer, ook al zit je net als je collega-boekhouder in de zorg gewoon op kantoor. Hetzelfde geldt voor vergoedingen voor nacht- of weekendwerk, of gevarenpremies. Dat maakt op het einde van de maand allemaal een verschil in het nettoloon."

Om er voor te zorgen dat de laagste lonen niet te laag uitvallen, is er destijds beslist dat mensen daarvoor een stuk RSZ kunnen terugkrijgen

Kathelijne Verboomen (Acerta)

Verboomen wijst ook op RSZ-verlagingen die werknemers in de traditioneel lager betaalde sectoren krijgen. "Om er voor te zorgen dat de laagste lonen niet te laag uitvallen, is er destijds beslist dat mensen daarvoor een stuk RSZ kunnen terugkrijgen."  

Strafbaar feit

Maar wat dan met de Afghaanse achtergrond van de man? Speelt die werkelijk mee in de eindafrekening van zijn nettoloon? "Toeslagen en bonussen worden niet uitgekeerd aan andere postbeamten. Een gemiddelde "Vlaamse" postbode staat 550 euro van zijn of haar brutoloon af", beweert Peelman. 

"Dat zou dan een strafbaar feit zijn", reageert Verboomen. "Dat gaat immers in tegen de antidiscriminatiewet." 

Naast staatsecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V), die maandag al zijn virtuele wenkbrauwen fronste op Twitter, denkt ook professor Fiscaal Recht Elly van de Velde (UHasselt) dat zoiets niet kan. "Er zijn inderdaad verschillende belastingsystemen voor niet-rijksinwoners waarbij allerlei parameters voor een verschil in belastbaar inkomen kunnen zorgen. Maar iemand die hier woont en werkt, zoals een postbode dus, wordt beschouwd als rijksinwoner en betaalt dus de gewone Belgische personenbelasting." 

"De fiscus kijkt niet naar uw afkomst, maar naar waar de essentie van iemands arbeid ligt. De eerste reactie van de studenten waar ik les aan geef, moet altijd zijn: nationaliteit doet er niet toe. Een klassieke strikvraag op het examen."

Bpost betreurt dat het in de hetze betrokken geraakte en benadrukt dat het bedrijf in alle opzichten wettelijke en reglementaire regels toepast. "Inclusie en diversiteit zijn primordiaal in onze organisatie en afkomst speelt geen enkele rol bij de bepaling van de verloning of het toekennen van bonussen", laat een woordvoerder weten. 

Conclusie

  • Nettoloon is sterk afhankelijk van verschillende factoren die maandelijks kunnen schommelen.
  • Uitgesteld vakantiegeld, premies of RSZ-kortingen kunnen het nettoloon af en toe dichter bij het brutoloon brengen. 
  • De fiscus houdt geen rekening met nationaliteit of afkomst. 
  • Wie in België woont en werkt betaalt bijdragen volgens de regels van de Belgische personenbelasting.
  • Andere regels hanteren op basis van geslacht, leeftijd, nationaliteit, seksualiteit, geloofsovertuiging, handicap of etnie gaat in tegen de antidiscriminatiewet. 
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.

Meest gelezen