James Arthur Photography

Geen Moderna-vaccins meer voor eerste prikken bij 30 jaar en jonger, wel nog voor de boosters

Het vaccin van Moderna wordt niet meer toegediend voor de basisvaccinatie voor wie 30 jaar is of jonger. Het Modernavaccin verhoogt in vergelijking met het Pfizervaccin de kans op een ontsteking van de hartspier bij jonge mannen. Voor boosterprikken kan Moderna wel nog worden toegediend aan die leeftijdsgroep. Nochtans zijn al onze buurlanden ook daar al mee gestopt. "Het is niet omdat een buurland dat doet, dat wij blindelings volgen", klinkt het.

Het Moderna-vaccin kon tot voor kort voor iedereen vanaf 12 jaar gebruikt worden. Daar is het ook voor goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau EMA. Toch heeft de taskforce vaccinatie sinds vorige maand een leeftijdslimiet ingesteld. Enkel wie 31 jaar of ouder is, kan Moderna nog krijgen voor een eerste en tweede prik. Ze volgen daarmee een advies van de Hoge Gezondheidsraad.

Het advies gaat grotendeels over de boostercampagne, maar raakt ook enkele nieuwe inzichten over de gewone vaccinaties aan. Zo raadt de Hoge Gezondheidsraad aan om het vaccin van Pfizer aan te bieden voor de basisvaccinatie onder de 31 jaar. En dus niet meer Spikevax (red. de merknaam van het vaccin van Moderna).

Het advies heeft te maken met bevindingen in Scandinavië en Frankrijk. Daar is een licht verhoogd risico op ontsteking van de hartspier en het hartzakje vastgesteld na een eerste vaccinatie met Moderna bij jonge mannen, in vergelijking met het Pfizer-vaccin. "Er zijn ook gevallen van bekend in ons land", zegt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) daarover in "De ochtend" op Radio 1. Van Damme is ook lid van de taskforce vaccinatie.

Bijsturing in de luwte

De bijsturing dateert al van eind vorig jaar. Opmerkelijk, want in tegenstelling tot bijvoorbeeld de aanpassing van de vaccinatiestrategie na de bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin een tijd terug, is hier nauwelijks ruchtbaarheid aan gegeven. "De aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad zijn vrij beschikbaar", zegt Van Damme daarover. "Heel wat mensen zijn daarvan op de hoogte, zeker in de vaccinatiecentra."

We moeten het niet overroepen

Vaccinoloog Pierre Van Damme

Van Damme benadrukt voorts dat het om een milde vorm van hartspierontsteking gaat. "Sommige patiënten worden gehospitaliseerd, maar het is behandelbaar en die mensen herstellen daarvan", zegt hij. "We moeten het niet overroepen, maar we hebben een alternatief met een ander vaccin: het vaccin van Pfizer. Daarom dat dit nu wordt aanbevolen."

De Hoge Gezondheidsraad laat Moderna wel nog steeds toe voor de boostercampagne voor wie jonger is dan 31 jaar oud. "Na de boosterprikken zien we die ontstekingen minder voorkomen", zegt  Van Damme nog. Al kan het uit voorzorg natuurlijk geen kwaad om alsnog voor de Pfizer-vaccins te kiezen voor de boostercampagne voor wie jonger is dan 31 jaar.

"Elk land maakt eigen afweging"

Al onze buurlanden volgen intussen dat voorzorgsprincipe en gebruiken Moderna ook niet meer voor de boostercampagne voor die leeftijdsgroep. "Het is niet omdat een buurland dat doet, dat wij blindelings volgen", zegt Gudrun Briat van de taskforce vaccinatie daarover aan persagentschap Belga." Elk land beslist dit na advies van zijn experten. Het is een afweging die je moet maken."

Briat noemt de keuze van die landen eerder politieke beslissingen dan wetenschappelijke. "In bepaalde landen is er al een sterkere afwijzende houding tegenover vaccinatie, waardoor het beleid ook extra voorzichtig wordt", zegt ze. "Dat zijn geen wetenschappelijke maar politieke argumenten."

Het is niet omdat een buurland dat doet, dat wij blindelings volgen
Gudrun Briat, taskforce vaccinatie

Het Agentschap Zorg en Gezondheid, dat in Vlaanderen instaat voor de vaccinatiecampagne, zegt dat de keuze voor Moderna als boostervaccin vooral het gevolg is van een aantal toevalligheden. Zo zijn er meer vaccins van Moderna voorradig en heeft Pfizer - in tegenstelling tot Moderna - wel al een kindervariant van zijn vaccin, die afgetrokken wordt van het totale aantal dosissen die ons land krijgt. 

Voor de Pfizerboosters is daarnaast een volledige dosis nodig, voor Moderna volstaat een halve dosis. Hierdoor verdubbelt de voorraad beschikbare vaccins. "Moderna zal gebruikt worden voor de rest van de boostercampagne, tenzij de wetenschappelijke inzichten over het gebruik veranderen", aldus Joris Moonens, woordvoerder van het Agentschap Zorg en Gezondheid.

"Koorts, kortademigheid en pijn in de hartstreek mogelijke symptomen"

Mensen die recent werden ingeënt met Moderna, hoeven zich volgens cardioloog Steven Droogmans (UZ Brussel) weinig zorgen te maken. “Myocarditis – een ontsteking van de hartspier – en pericarditis – een ontsteking van het hartzakje – komen zelden voor na vaccinatie. Mensen die het toch krijgen, genezen snel en zonder complicaties.”

Volgens Droogmans treedt de ontsteking snel na de toediening van de eerste dosis toe. “Meestal na één à twee dagen, maximaal na één à twee weken. Het is niet zo dat iemand die pakweg drie maanden geleden gevaccineerd werd, vandaag nog myocarditis of pericarditis ontwikkelt.” 

“Symptomen die op een ontsteking wijzen, zijn koorts, een grieperig gevoel, kortademigheid en pijn in de hartstreek door een drukkend, beklemmend of stekend gevoel”, duidt Droogmans. “Mensen met specifiek pericarditis voelen een scherpe pijn bij het inademen, die erger wordt wanneer je gaat liggen en betert wanneer je voorover buigt. Een fysisch onderzoek, elektrocardiogram en bloedonderzoek geven uitsluitsel.” Wie toch een ontsteking van de hartspier en/of het hartzakje ontwikkelt, komt er volgens Droogmans meestal met enkele dagen rust en ontstekingswerende medicatie vanaf.

Beluister hier het gesprek in "De ochtend" met Van Damme. Het gaat eerst over de kindervaccinaties en daarna pas over Moderna:

Meest gelezen