AFP or licensors

"Historisch vonnis": hoge officier van Syrische regime veroordeeld tot levenslang in Duitsland

In de Duitse stad Koblenz is een voormalige kolonel van de geheime dienst in Syrië veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens misdaden tegen de menselijkheid. De rechtbank acht de man schuldig aan de dood en marteling van gedetineerden in een beruchte gevangenis in de buurt van Damascus. De zaak wordt gezien als een mijlpaal in de Syrische burgeroorlog: voor het eerst krijgt een hoge officier van het regime van de Syrische president Assad levenslang in Europa. Familieleden van gevangenen die werden  gefolterd of gedood woonden het proces bij. Ze hopen dat het een "eerste stap naar gerechtigheid wordt voor ontelbare andere slachtoffers". 

De 58-jarige gewezen kolonel Anwar Raslan, een hoge officier van het regime van de Syrische president Bashar al-Assad, is door de rechtbank van Koblenz schuldig bevonden aan de foltering van 4.000 gevangenen en de dood van tientallen van hen in een beruchte gevangenis in Damascus, tussen 2011 en 2012.

Anwar Raslan leidde de verhoren in detentiecentrum 251, ook wel bekend als de Al-Khatib-gevangenis in Douma in de buurt van de Syrische hoofdstad Damascus. In die gevangenis worden (vermeende) tegenstanders van het regime opgesloten. Na het grootschalige protest dat in het voorjaar van 2011 uitbrak tegen het regime van Assad, kwamen veel opgepakte demonstranten hier terecht.

“Dit proces heeft het systematische martelen en doden door de Syrische overheid blootgelegd”, zegt Whitney Martina Nosakhare van Human Rights Watch in “Terzake”:

Videospeler inladen...

Misdaden tegen de menselijkheid

Raslan vluchtte in 2012 het land uit en vroeg asiel aan in Duitsland. Daar werd hij in 2019 gearresteerd, net als een ander gewezen lid van de Syrische geheime dienst, Eyad al-Gharib. 

Het proces tegen beide mannen begon in april 2020. Gharib, een lagere officier die terechtstond als medeverdachte, werd eerder al veroordeeld. In februari vorig jaar kreeg hij 4,5 jaar cel opgelegd voor misdaden tegen de menselijkheid.

Raslan is nu dus veroordeeld tot levenslang. Zijn advocaten hadden gevraagd om vrijspraak, omdat hij zelf niemand gemarteld of gedood zou hebben en in 2012 naar de oppositie zou zijn overgelopen. Ze kunnen nog tegen de uitspraak in beroep gaan.

Universele jurisdictie

Het is opvallend dat een Duitse rechtbank zich over de zaak uitspreekt en niet het Internationaal Strafhof in Den Haag. Maar de Duitse wetgeving voorziet de mogelijkheid om ook misdaden tegen de menselijkheid die gepleegd werden buiten Duitsland te bestraffen (de zogeheten universele jurisdictie). Bovendien is een zaak voor het internationaal Strafhof in Den Haag niet mogelijk, omdat Rusland en China in de VN-Veiligheidsraad onderzoek in Syrië tegenhouden.

Familieleden houden foto's vast van hun verwanten die gefolterd of gedood werden in gevangenissen van het Syrische regime.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch ziet de uitspraak als een baken van hoop in de strijd voor gerechtigheid in Syrië. "Het vonnis is een doorbraak voor Syrische slachtoffers en de Duitse justitie om de muur van straffeloosheid te doorbreken. Andere landen zouden het voorbeeld van Duitsland moeten volgen en actief inspanningen moeten doen om ernstige misdrijven in Syrië te vervolgen."

Volgens mensenrechtenorganisaties werden meer dan 100.000 Syrische burgers in staatsgevangenissen gemarteld, of "verdwenen" ze. Ook nu zitten nog duizenden mensen vast.

"Het vonnis van vandaag is belangrijk voor alle Syriërs die geleden hebben en nog altijd lijden onder de misdrijven van het regime van Assad", reageert Ruham Hawash, die zelf gemarteld werd in detentiecentrum 251 en getuigde tijdens het proces. "Dit is slechts het begin, maar voor ons, betrokkenen, is het een eerste stap richting vrijheid, waardigheid en gerechtigheid." 

Meest gelezen