Foto: Belga

Nooit 100 procent garantie op eerlijke chocolade: "Factcheckers" toont kinderarbeid op cacaoplantage   

De vier multinationals waar bijna al onze chocolade vandaan komt, kunnen niet garanderen dat er geen kinderarbeid gemoeid is met de chocolade in onze winkelrekken. Dat blijkt uit een nieuwe aflevering van het Eén-programma "Factcheckers", waarin Thomas Vanderveken onderzoekt of er kinderhanden gemoeid zijn met chocoladeproducten die wij eten. Ondanks labels die faire cacaoproductie beloven, is het niet helemaal te controleren of er nergens in de productieketen kinderarbeid gebeurde.

In derde aflevering van het Eén-programma "Factcheckers", die vanavond wordt uitgezonden, leidt de zoektocht van Thomas hem tot in Afrika. Hij wil te weten komen of de chocolade die in de Belgische supermarkten wordt verkocht, gemaakt is met kinderarbeid. Hij had artikels gelezen waarin werd beweerd dat er, vooral in Ghana en Ivoorkust, kinderen tewerkgesteld worden in de chocoladeproductie. 

"Ik weet wel dat mijn factcheck de wereld niet gaat veranderen, maar kinderarbeid? Daar kan je toch niet blind voor zijn", steekt Thomas van wal in de reportage. "Ik moest weten of de chocolade die wij hier eten gemaakt is met kinderarbeid. Ik wil gewoon geen reep kopen waar kinderen voor afgezien hebben", gaat Thomas verder.

Ik moest weten of de chocolade die wij hier eten gemaakt is met kinderarbeid. Ik wil gewoon geen reep kopen waar kinderen voor afgezien hebben

Thomas Vanderveken, Factcheckers

Hoe kan je dat weten? Thomas bekijkt grondig de verpakkingen van chocolade uit de supermarkt en vindt op de achterkant telkens een label dat wijst op duurzame en eerlijke handel, zoals "Cocoa plan" en "Cocoa life". "Niets mis met die labels, allemaal goede bedoelingen”, zegt Thomas Vanderveken daarover in de reportage. "Elk merk heeft zowat zijn eigen label. Maar geven die ook garantie", vraagt Thomas zich af. Dus zit er maar één ding op: het vragen aan de producenten.

Geen commentaar

Het merendeel van het aanbod aan chocolade komt van slechts vier grote multinationals: Mars, Nestlé, Mondelēz en The Hershey Company. De rest van de chocolade op de markt wordt geproduceerd door enkele kleinere bedrijven. Thomas richtte zich dan ook op de vier grote kleppers en vroeg een interview. 

Thomas Vanderveken gaat bij de vier grote chocoladeproducenten aankloppen en krijgt nergens een gesprek.

Videospeler inladen...

Via mail kreeg hij uiteindelijk te horen dat een bedrijf nooit 100 procent kan garanderen dat een product helemaal kinderarbeidvrij is.

Dus gingen de factcheckers zelf op zoek naar bronnen. Een Ghanese fixer getuigt anoniem dat kinderarbeid wel degelijk voorkomt en gaat op pad met een verborgen camera. Hij bezorgde deze beelden aan Thomas. 

Een informant bezorgt beelden van kinderarbeid op een cacaoplantage in Ghana. Deze beelden zijn niet rechtstreeks gelinkt aan Belgische chocoladeproducten of chocoladeproducenten.

Videospeler inladen...

Wat kan je eraan doen?

Volgens Miki Mistrati, een Deense documentairemaker waar Thomas in de aflevering mee praat, kan je als klant kiezen voor chocolade van kleinere bedrijven die wel degelijk een eerlijke keten kunnen garanderen. Maar daar zal je dan wel meer geld voor moeten neertellen. "Als ik zeker zou weten dat het eerlijk gemaakt is, zou ik met plezier tot het dubbele betalen", getuigt een Vlaming in het programma.

Sector: "Al veel inspanningen gedaan"

Choprabisco, de vertegenwoordiger van de Belgische chocoladeproducenten, ontkent in een schriftelijke reactie aan onze redactie niet dat er kinderarbeid kán voorkomen in de productieketen.

"Kinderarbeid is een globaal probleem ten gevolge van armoede en beperkt bewustzijn over de gezondheidsgevaren voor kinderen", verklaart de organisatie. "Daardoor kan vandaag helaas geen enkel bedrijf dat cacaobonen uit West-Afrika inkoopt, garanderen dat zij het risico op kinderarbeid volledig uitsluiten." 

Er is een hoge nood aan samenwerking en afspraken met de regeringen, lokale gemeenschappen, ngo’s, bedrijven

"Er is een hoge nood aan samenwerking en afspraken met de regeringen, lokale gemeenschappen, ngo’s, bedrijven... om het probleem structureel op te lossen", aldus Choprabisco. De organisatie is dan ook vragende partij voor Europese regelgeving rond mensenrechten. 

De sector heeft naar eigen zeggen al veel inspanningen gedaan, onder andere door sinds 2018 het "Beyond Chocolate partnership" op te richten. "Volgens het jaarverslag 2020 van het Beyond Chocolate Partnership hebben al 51 procent van de 950.000 cacaoboerenfamilies die vallen onder certificeringsstandaarden of duurzaamheidsprogramma's van Beyond Chocolate partners een kinderbeschermingssysteem."

Herbekijk de aflevering van "Factcheckers" op VRT NU.

Meest gelezen