AP 2018

Anne Frank Fonds: "Nieuw onderzoek over verraad familie zit vol feitelijke onjuistheden, grenst aan een complottheorie"

Het Zwitserse Anne Frank Fonds is bijzonder kritisch over de conclusies van het internationale onderzoeksteam dat de inval in het Achterhuis in 1944 heeft onderzocht. "Op bijna elke pagina staan feitelijke onjuistheden", vindt het Fonds. Volgens hen grenst de conclusie dat de familie tijdens de Tweede Wereldoorlog verraden zou zijn door de Joodse notaris Arnold van den Bergh aan een complottheorie. 

Het was groot nieuws vorige week. Een nieuw onderzoek had de conclusie getrokken dat de vooraanstaande Amsterdamse notaris Arnold van den Bergh het onderduikadres van de familie Frank aan de Duitsers zou doorgegeven hebben om de veiligheid van zijn eigen gezin te garanderen. 

Een internationaal onderzoeksteam van 23 personen  had kunstmatige intelligentie en moderne onderzoekstheorieën ingezet om alle informatiebronnen opnieuw naast elkaar te leggen en zo tot deze conclusie te komen. 

Wie zijn Anne en Otto Frank ?

Anne Frank is wereldberoemd geworden met het dagboek "Het achterhuis" dat ze schreef toen ze tijdens Wereldoorlog II samen met haar familie ondergedoken leefde in het Achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam. De ingang naar hun woonruimtes zat verscholen achter een boekenkast. 

Op 4 augustus 1944 werd de familie Frank ontdekt. Ze werden daarna gedeporteerd naar het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau. Anne stierf in februari 1945 aan tyfus in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Ze was 15 jaar. 

Haar dagboek werd na haar dood gepubliceerd, het is een van de meest gelezen boeken ter wereld. Anne Frank is een symbool geworden voor de Holocaust, de systematische vervolging en genocide van 6 miljoen Joden tijdens WO II. Vader Otto was het enige lid van het gezin dat WO II overleefde, hij stierf in 1980. 

De onderzoekers gaven zelf aan dat ze geen definitief bewijs konden voorleggen, maar zeiden wel dat hun theorie "een waarschijnlijkheidspercentage van 85% had". Van den Bergh zou de familie Frank verraden hebben om zichzelf en zijn eigen gezin te redden van deportatie. 

Al vrij snel na de voorstelling van het nieuwe onderzoek werden er door Nederlandse experts kritische kanttekeningen bij hun conclusie en de onderzoeksmethoden gezet.  

Directeur Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting uit Amsterdam noemde de resultaten van het onderzoek "een nieuw perspectief", waar "nog enkele belangrijke puzzelstukken ontbreken". Omdat er nog verschillende vervolgvragen beantwoord moeten worden, zag hij de theorie als een basis voor verder onderzoek.

Stichting of Fonds? 

De Anne Frank Stichting uit Amsterdam en het Anne Frank Fonds uit Basel zijn allebei opgericht door vader Otto.  De Stichting werd opgericht om het Achterhuis te behouden en de idealen van Anne Frank uit te dragen.

Het Fonds beheert de auteursrechten van haar werk. Beide organisaties kennen soms een wat moeizame relatie. 

Het onderzoeksteam heeft aan het begin van het project met beide instellingen contact opgenomen. Het Fonds weigerde medewerking en op verzoeken om hun archief te gebruiken werd niet ingegaan. 

John D. Goldsmith van het Zwitserse Anne Frank Fonds is echter veel kritischer. "We hadden gehoopt op serieus en op feiten gebaseerd onderzoek", reageert hij teleurgesteld in de Zwitserse krant Blick. Volgens hem is er geen wetenschappelijk bewijs geleverd in het "commerciële" onderzoek. 

Hij vindt het storend dat internationaal zal blijven hangen dat "een Jood door een Jood is verraden". Hij noemt die theorie koren op de molen van antisemieten (mensen die Joden haten, red.), zeker omdat in de internationale media de kritiek op het boek minder fel klinkt. "In Nederland waren de reacties vernietigend, maar de lezer in Minnesota of in Chili denkt nu: Anne Frank is door een Jood verraden. De gevolgen daarvan zullen we nog jaren moeten rechtzetten. Het grenst aan een complottheorie om een bewering te doen die als feit wordt opgepakt. En complottheorieën blijven lang hangen, weten we."

Meest gelezen