Jonas Hamers / ImageGlobe

Inflatie op hoogste peil in bijna 40 jaar: hoe komt dat en wat betekent dat precies voor jouw portemonnee?

Het inflatiecijfer is in januari opgelopen tot 7,6 procent. Dat is het hoogste cijfer sinds 1983. Waar komt die stijging vandaan? Wat betekent dat voor je portemonnee? En gaan de lonen nu stijgen? Een antwoord op jouw vragen. 

"De inflatie swingt de pan uit", "torenhoge inflatie", "inflatie maakt leven opnieuw duurder", ... Het zijn zinnen die je in titels van nieuwsartikels vaak terugvindt. Maar wat betekent die hoge inflatie nu precies? Waar zal je het voelen? En blijft de inflatie nog lang zo hoog? Onze financieel expert, Steven Rombaut, zocht het uit.

Wat is inflatie?

"Inflatie geeft het tempo aan waarop het leven duurder wordt", legt Steven Rombaut uit, financieel expert bij VRT NWS. "Het cijfer wordt berekend aan de hand van een korf van producten, waarvan wordt verondersteld dat jij en ik die producten regelmatig kopen. Die korf wordt geregeld aangepast. Een aantal jaar geleden werd de dvd-speler bijvoorbeeld vervangen door een streamingabonnement." 

"De FOD Economie gaat aan de hand van die korf maandelijks monitoren wat nu duurder en goedkoper is geworden. En dat leidt dan tot een cijfer: de inflatie."

Wat betekent dit nu concreet?

Op dit moment ligt het inflatiecijfer zeer hoog: op 7,6 procent. "Dat betekent dat januari dit jaar 7,6 procent duurder is dan januari vorig jaar", duidt Rombaut. 

"Als je vorig jaar dus een aantal van de producten uit de korf kocht voor 100 euro, dan moet je voor diezelfde producten nu 107,6 euro betalen." Een forse stijging dus. 

Waar kan ik het precies aan merken?

"In de winkel kan je het bijvoorbeeld merken aan de prijs van voeding. Die is toch wel fors gestegen. Ook alcoholische dranken zijn bijvoorbeeld duurder geworden", weet Rombaut. "Maar ook een aantal verzekeringen zijn gestegen in prijs; ziekteverzekeringen bijvoorbeeld."

Toch hoeft inflatie niet te betekenen dat alles meteen duurder wordt. "Als je online op zoek gaat naar vliegtuigtickets, zal je merken dat die goedkoper zijn geworden, zelfs tot 10 procent."

Hoe komt het dat de inflatie zo hoog is?

Volgens Rombaut heeft dat vooral met de stijgende energieprijzen te maken. "Denk aan aardgas, elektriciteit, stookolie, die prijzen zijn het voorbije jaar fors gestegen. Als we de cijfers erbij halen, dan zien we dat aardgas nu 150 procent duurder is dan een jaar geleden, elektriciteit 70 procent en stookolie bijna 50 procent." 

"De prijzen blijven bovendien stijgen, en dan is het niet onlogisch dat de inflatie ook de hoogte ingaat. Toch spreken we nu wel over een uitzonderlijk cijfer. Het is sinds 1983 geleden, dus ongeveer 39 jaar, dat de inflatie nog zo hoog is geweest", blikt hij terug. Toen bedroeg de inflatie 7,9 procent.

Maar het zijn niet alleen de energieprijzen die de inflatie de hoogte injagen, aldus Rombaut. "Dat zien we aan de hand van de kerninflatie. Dat is de inflatie zonder energie en verse voeding. We zien dat die ook bijna 3 procent bedraagt." Volgens Rombaut moeten we daarvoor onder andere kijken naar bedrijven die hun duurdere grondstoffen en energie doorrekenen aan hun klanten.

Jonas Hamers / ImageGlobe

Als het leven duurder wordt, gaat ons loon dan ook stijgen?

"Ja", deelt Rombaut het goede nieuws mee. "Dat gebeurt onder meer aan de hand van de spilindex. Als de korf van producten een bepaald ijkpunt bereikt, is de spilindex overschreden. Dat is al gebeurd in augustus en december, en het zal waarschijnlijk nog eens gebeuren in februari."

"De maand daarop, in maart, zullen de sociale uitkeringen omhooggaan en in april zullen dan de lonen van het overheidspersoneel stijgen met 2 procent." En ook de lonen van mensen die in de privésector werken, zullen omhooggaan, verzekert Rombaut. Wanneer dat gebeurt hangt af van de akkoorden die er gesloten zijn binnen de sector.

Hoelang blijft de inflatie zo hoog?

Toch nog wel een tijdje, vreest Rombaut. "Maar het zal niet blijven duren. De inflatie is vooral te wijten aan de hoge energieprijzen en zelfs als die hoog blijven, zal dat binnen een jaar verwerkt zitten in de inflatie. De prijzen zouden nog meer moeten stijgen om ook volgend jaar een hoge inflatie te hebben", legt hij uit.

"Maar zelfs met een inflatie van 0 procent en stabiele energieprijzen op dit niveau komen heel wat mensen in de problemen om hun facturen te betalen. Het zou nog beter zijn als er iets aan de hoge energieprijzen wordt gedaan", besluit hij.

Bekijk hier de volledige "VRT NWS Live" met journalist Steven Rombaut. Hij legt onder andere nog uit waarom de ideale inflatie 2 procent bedraagt:

Deze video is niet meer beschikbaar. We beschikken momenteel niet over de rechten om deze video aan te bieden.

Hier kan je beluisteren hoe de hoge inflatie in 1983 werd opgelost. Een gesprek uit "De wereld vandaag" op Radio 1 met Erik Buyst, historisch econoom (KU Leuven):

Meest gelezen