Copyright stedelijk museum 't Gasthuys

BEKIJK: Expo 50 jaar carnavalsaffiches in Aalst: "Een wandeling doorheen het verleden"

Aalst is dé carnavalstad bij uitstek en dat bewijst de stad nu ook met een tijdelijke tentoonstelling waar carnavalsaffiches van de afgelopen 50 jaar worden getoond. Die tonen de geschiedenis van het carnaval en zijn traditionele affiches van 1970 tot 2020. 

Aalst Carnaval kan dit jaar niet doorgaan tot grote spijt van de carnavalisten. Er worden wel kleinschalige evenementen op poten gezet, zoals een minicarnaval in sommige cafés. Maar een spectaculair en kleurrijk gebeuren kan het ook dit jaar niet worden door corona. Maar dat weerhoudt de stad er niet van om de trots op hun carnaval toch te tonen. Dat doet ze nu met een tijdelijke tentoonstelling vol carnavalsaffiches van de afgelopen 50 jaar.

Een affiche uit 1978
Copyright stedelijk museum 't Gasthuys

"50 jaar carnavalsaffiches naast elkaar zien, is als een wandeling doorheen het verleden", zegt schepen Karim Van Overmeire (N-VA). En de stijl veranderde ook doorheen de jaren: "Bepaalde elementen keren vaak terug, maar er is toch een duidelijke verandering in de gebruikte stijl. Ik kan me voorstellen dat bepaalde affiches bij mensen herinneringen oproepen en dat het dus voor veel Aalstenaars een prettig weerzien moet zijn met deze stukken carnavalsverleden."

De oudste officiële carnavalsaffiche die het museum in het bezit heeft dateert van 1970.
Copyright stedelijk museum 't Gasthuys

Het verleden dat getoond wordt in deze tijdelijke expo is nog maar van de afgelopen 50 jaar, want het carnaval bestaat al veel langer. Er is zelfs sprake van een dergelijke viering in 1432. De Aalstenaars zijn dus al heel lang bezig met feestjes te bouwen. De traditie van een jaarlijkse affiche, die dan het uithangbord is van het feest, bestaat ook al lang: de eerste carnavalsaffiche in deze traditie dateert uit 1923. Dat was het jaar waarin de eerste officiële carnavalsstoet uitging.

Blijkbaar waren de cafébazen in de jaren 70 niet te spreken over de prijsverhogingen door de BTW
Conservator Luc Geeroms

Op de tentoonstelling zijn ook activistisch getinte affiches te zien die de maatschappelijke situatie van toen illustreren. "Zo hangt er een affiche van een staking van de cafés", zegt conservator van het stedelijk museum 't Gasthuys Luc Geeroms. "Er staat een verwijzing naar de BTW op waardoor die dateert van iets na 1971. Blijkbaar waren de cafébazen toen niet te spreken over de prijsverhogingen door de BTW, en er werd opgeroepen tot een staking."

Aankondigingsaffiches

Maar vóór dat er een traditie ontstond van de jaarlijkse carnavalsaffiche waren er ook al andere: "Dat waren eerder aankondigingen van de carnavalsfestiviteiten", zegt conservator Geeroms: "Je ziet het grote verschil met de latere affiches die veel illustratiever zijn." De oudste affiche die het museum in zijn bezit heeft, dateert van 1879 en is er zo een. Die zijn te zien, naast de tijdelijke expo, in de vaste collectie van het museum waar de geschiedenis van Aalst en het carnaval te zien zijn.

De oudste aankondigingsaffiche in het bezit van het museum 't Gasthuys uit 1879.
Copyright stedelijk museum 't Gasthuys

De kunstenaars van de affiches

Affiches kunnen natuurlijk niet gemaakt worden zonder dat er een kunstenaar bij komt te kijken. Jef Van den Steen (1929-1998) was een rasechte Aalstenaar en carnavalist en ontwierp 4 van deze officiële carnavalsaffiches. Zijn werk is gekenmerkt door het gebruik van een pen, inkt en gouache op papier. Hij schonk deze aan de stad Aalst en ze zijn in het bezit van het stedelijk museum.

Een affiche uit 1988, ontworpen door kunstenaar Jef Van den Steen.
Copyright stedelijk museum 't Gasthuys
Een affiche uit 1992, van de hand van kunstenaar Kurt Heerman.
Copyright stedelijk museum 't Gasthuys

Naast de affiches van carnaval zijn er ook te zien van nevenactiviteiten. Dat kan gaan van kinderbals, schoolwedstrijden, prinsenverkiezingen en veel meer. 

De tijdelijke tentoonstelling, die dus bovenop de vaste collectie komt, is gratis te bezichtigen vanaf 5 februari tot 6 maart 2022 in 't Gasthuys - Stedelijk Museum. De expo kwam tot stand in samenwerking met het Stadsarchief Aalst en het DAK, het Dokumentatiecentrum voor Aalst Karnaval.

Meest gelezen