CHECK - Neen, Australische nieuwszender meldt niet dat Queen Elizabeth ontwormingsmiddel neemt tegen corona
Een montagefout van het Australische actuaprogramma "A current affair" leidt tot wereldwijde verwarring. In een item over de covidbesmetting van de Britse koningin Elizabeth werd kort het beeld van een doosje antiparasitair geneesmiddel getoond. Hoewel het netwerk ondertussen toegaf dat het om een fout ging, gaat het het filmpje het internet rond. Verschillende vaccinsceptici zien er hun grote gelijk in. Zij promoten al langer het ontwormingsmiddel ivermectine als geneesmiddel tegen COVID-19.
Koningin Elizabeth (95) heeft corona opgelopen. Dat was maandag de insteek van een nieuwsreportage van het Australische actuaprogramma A Current Affair. Maar wanneer een voice-over de behandelingsmogelijkheden bespreekt, gaat het mis. Een journalist parafraseert de Brits-Australische arts Mukesh Haikerwal. Die zou zeggen dat een patiënt met de leeftijd van de Queen zich best zou isoleren en mogelijk baat heeft bij nieuwe medicijnen die in Australië werden goedgekeurd. Vervolgens toont de montage een seconde lang een foto van een doosje Stromectol, een medicijn dat 3 milligram van het ontwormings- en anti-schurftmiddel ivermectine bevat.
Bekijk hier het bewuste fragment. Na 19 seconden komt het medicijn dat ivermectine bevat in beeld. Een menselijke montagefout, zo meldde het programma achteraf.
Het fragment ging daarop een eigen leven leiden in verschillende groepen met vaccincritici. Niet in het minst in Australië zelf. Onder meer het rechts-conservatieve parlementslid en Q-anonvolger George Christensen deelde het filmpje met zijn volgers. Senator Gerard Rennick haalde op Facebook zelfs het op een na hoogste aantal interacties voor die dag toen hij zich afvroeg wat "Channel 9 weet wat wij niet weten."
Ook bij ons kreeg het fragment gehoor. Dinsdag pikte de Nederlanse coronascepticus Willem Engel het bijvoorbeeld op. Zijn tweet, die meer dan honderd keer gedeeld werd, kreeg ook nog eens een retweet van Forum voor Democratievoorzitter Thierry Baudet. Baudet heeft op Twitter meer dan 273.000 volgers en werpt zich al enige tijd op als verdediger van allerlei complottheorieën. Net zoals voormalig Amerikaans president Donald Trump deed, promoot ook hij allerlei geneesmiddelen waarvan de werking niet bewezen is.
Menselijke fout
Ivermectine, een ontwormingsmiddel voor onder andere paarden en runderen, is een van die medicijnen zonder duidelijk aantoonbare werking tegen covid. Desondanks duikt het de klok rond op als alternatief geneesmiddel. Zelfs in die mate dat de Amerikaanse Food and Drug Administration in september nog een waarschuwing naar de bevolking uitstuurde: "Je bent geen koe. Je bent geen paard. Serieus allemaal. Stop ermee." Daarnaast wordt het gebruikt bij behandelingen tegen schurft.
Dat A Current Affair het medicijn toch in verband bracht met Queen Elizabeth gaat om een menselijke vergissing in de montagecel. Het achterliggende netwerk Nine News bracht op haar website al een rechtzetting naar buiten. Daarin excuseert het zich en zegt dat het de bedoeling was het wél goedgekeurde geneesmiddel Sotrovimab in beeld te brengen.
Dokter Mukesh Haikerwal benadrukt ook dat hij op geen enkel moment in de uitzending ivermectine vernoemde. Sterker, hij somde geen enkel medicijn specifiek op, maar doelde met "nieuwe medicijnen die goedgekeurd zijn" naar eigen zeggen op Sotrovimab. Ivermectine staat trouwens niet op de lijst met door het Australische ministerie van Gezondheid aanbevolen middelen tegen COVID-19.
A Current Affair heeft het bewuste beeld inmiddels uit de uitzending geknipt en een aangepaste versie online geplaatst. Dokter Haikerwal liet op Twitter weten dankbaar te zijn voor de oplettendheid van 'goede mensen'. Hij duidde ook nogmaals dat vaccinatie een eerste stap is om de ernst van ziektesymptomen drastisch in te perken.
Conclusie
- A Current Afair maakte een menselijke montagefout door per ongeluk een beeld van een medicijn met ivermectine te tonen. Het excuseerde zich voor mogelijke verwarring.
- Het ontwormingsmiddel ivermectine is niet erkend als medicijn tegen corona.
- Ivermectine werd nooit in de uitzending vermeld.
- Sotrovimab, een geneesmiddel met antilichamen, wordt wel gebruikt om corona te bestrijden. Dit is ook waar dokter Mukesh Haikerwal op doelde.
- Vaccinatie blijft aangewezen om ernstige symptomen te vermijden.
- VRT NWS beschikt niet over de medische gegevens van Queen Elizabeth II en kan dus geen conclusie trekken over gebruikte medicijnen.
- Wij beoordelen deze claim als niet waar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.