Nieuwe "armloze" dinosoort ontdekt in noorden van Argentinië
Argentijnse paleontologen hebben de vondst aangekondigd van een nieuw soort dinosauriër, een type met heel erg kleine armpjes maar daarom niet minder gevaarlijk. Het dier zou een van de gevaarlijkste roofdieren van zijn tijd zijn geweest, of zoals enkele Engelstalige media titelen "armless but not harmless". De ontdekking werpt weer nieuw licht op de geografische evolutie van de dinosauriërs in Zuid-Amerika.
Onderzoekers ontdekten de overblijfselen van een schedel in het noorden van het land, in de Los Blanquitos-formatie bij Amblayo. Op basis van detailonderzoek op de schedel oordelen ze dat hij tot groep van de abelisauridae hoort. Die liepen op twee poten en hadden bijzonder kleine armpjes, kleiner nog dan de gevreesde Tyrannosaurus rex die wel eens vaker wordt opgevoerd in films. Maar deze schedel heeft enkele duidelijk afwijkende kenmerken.
De dino in kwestie kreeg de naam Guemesia ochoai mee en liep zo'n 70 miljoen jaar geleden op het Zuid-Amerikaanse continent rond. Abelisauridae kwamen wel vaker voor, onder meer in het huidige India, Europa, Afrika en Zuid-Amerika, en toch kreeg deze soort van de wetenschappers dus het label "nieuw" mee.
Het is immers de eerste keer dat zo'n type schedel gevonden is in het noordwesten van Argentinië, en vergeleken met schedels van andere abelisauridae is de hersenpan opvallend klein. Het zou om een van de kleinste schedelpannen ooit gaan binnen de familie, op 70 procent van de normale grootte voor abelisauridae - al bestaat daar nog discussie over, omdat het eventueel over een jong dier zou kunnen gaan. Bovendien had dit exemplaar geen hoorns.
Werkloze armpjes?
Abelisauridae hadden zo kleine armpjes dat ze wellicht werkloos op hun borst bengelden. De armpjes hadden geen polsbeen of een beweegbaar ellebooggewricht en lieten niet toe dingen vast te nemen, denken wetenschappers. Ze hadden zelfs geen klauwen, zo bleek uit eerder onderzoek van abelisauridae in Patagonië, dieper naar het zuiden in Argentinië.
Dat betekent evenwel niet dat ze niet gevaarlijk waren, integendeel zelfs. Net zoals de T-rex hadden ze bijzonder sterke kaken met vlijmscherpe tanden die ze succesvol inzetten tijdens de jacht. Abelisauridae waren vleeseters die prooien konden doden die groter waren dan zijzelf. Ze behoorden daarom tot een van de meest gevreesde roofdieren van hun tijd.
Nieuwe soorten bij opsplitsen van Gondwana
Omdat er enkel een schedel is ontdekt, kunnen onderzoekers niet zeggen welke andere kenmerken G. ochoai precies had. Een bericht van het Natural History Museum (NHM) in Engeland vergelijkt het dier met de verwante Carnotaurus sastrei, die bovenaan staat afgebeeld in de hoofdfoto.
Dit exemplaar vertoont heel ongewone kenmerken
"De nieuwe dinosaurus vertoont heel ongewone kenmerken", zegt paleontoloog Anjali Goswami van het NHM in Engeland, die ook mede-auteur is van de studie. "Het dier heeft verschillende belangrijke kenmerken die doen veronderstellen dat het om een nieuwe soort gaat. Dit verschaft ons ook belangrijke informatie over een gebied waar we nog niet zo veel over weten."
"Het toont aan dat dino's die in dit gebied leefden redelijk verschilden van dino's in andere delen van Argentinië. Dit versterkt het idee dat er in het Krijt verschillende leefgebieden bestonden in Zuid-Amerika." De nieuw ontdekte soort heeft wellicht dus een gemeenschappelijke voorouder met andere abelisauridae.
Volgens wetenschappers zouden dinosaurussen en met name de abelisauridae in Zuid-Amerika verscheidener geweest zijn dan eerst werd aangenomen. Toen het zuidelijke supercontinent Gondwana begon te splitsen, moeten abelisauridae zich hebben kunnen aanpassen aan verschillende geïsoleerde ecosystemen. Maar waarom ze precies zulke kleine en nutteloze voorarmpjes ontwikkelden, is nog niet helemaal uitgeklaard.