Europese robotjeep dan toch niet naar Mars dit jaar? Sancties tegen Rusland brengen lancering in gevaar
De gevolgen van de oorlog in Oekraïne worden voelbaar tot in de ruimte. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA laat weten dat de langverwachte lancering van een eigen robotwagen op de planeet Mars waarschijnlijk opnieuw moet worden uitgesteld. De Marsmissie is een nauwe samenwerking met de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos. De sancties tegen Rusland maken een lancering in september "heel onwaarschijnlijk", zegt ESA.
ESA droomt al jaren van een eigen Marswagentje op de rode planeet, maar de lancering ervan is al verschillende keren uitgesteld. 2018 werd 2020, maar toen gooide de coronapandemie roet in het eten. 2020 werd september 2022, en opnieuw lijkt een spelbreker roet in het eten te gooien: de oorlog in Oekraïne.
Het tweede deel van de ExoMars-missie, die de Europese Rosalind Franklin Rover naar Mars moet brengen, is een samenwerking met de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos. De Russen zijn verantwoordelijk voor de bouw van het onderzoeksplatform dat mee gelanceerd wordt. De lancering zelf gebeurt in principe ook met een Russische Proton-M-raket vanop de Russische lanceerbasis Bajkonoer in Kazachstan.
Maar de lancering dit jaar wordt heel onwaarschijnlijkt, zo heeft directeur-generaal Josef Aschbacher van ESA bekendgemaakt na een bijeenkomst met de 22 Europese lidstaten. "Alle opties worden bekeken en een formele beslissing naar de lidstaten wordt voorbereid", klinkt het.
ESA zegt "de menselijke slachtoffers en de tragische gevolgen van de oorlog in Oekraïne te betreuren", en absolute prioriteit te geven aan het nemen van de gepaste beslissingen. "Niet alleen ten behoeve van de mensen die in de programma's betrokken zijn, maar ook in volle eerbied voor onze Europese waarden."
Aschbacher beklemtoont dat ESA de door de lidstaten aan Rusland opgelegde sancties "volledig implementeert". "Wij bekijken de gevolgen voor elke van de in samenwerking met het Russische ruimtevaartbureau Roskosmos lopende programma's en stemmen onze beslissingen af op die van onze lidstaten, in nauwe coördinatie met de industriële en internationale partners (in het bijzonder met de NASA inzake het Internationaal Ruimtestation ISS)."
Bij de ExoMars-missie zijn ook heel wat Belgische bedrijven en wetenschappers betrokken. Zo is één van de instrumenten op het Russische onderzoeksplatform ontwikkeld door de Koninklijke Belgische Sterrenwacht en de Université Catholique de Louvain (UCL). Het wordt normaal gezien het allereerste Belgische instrument dat op Mars zal landen.
Vorige weekend maakte Roskosmos ook al bekend dat het al zijn personeel weghaalt van de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana, waar regelmatig Russische Sojoez-raketten gelanceerd worden. Die zouden normaal gezien in april nog 2 satellieten naar de ruimte voeren voor het Europese navigatiesysteem Galileo.