Van Eurovisie tot opera, van Biënnale tot Hermitage: ook culturele gevolgen van oorlog tegen Oekraïne
Poetingetrouwe artiesten worden gecanceld in het westen en er zijn nog meer gevolgen voor kunst en cultuur. Nieuwe films als "The Batman" zijn niet meer te zien in Russische bioscopen; popgroepen op wereldtournee slaan Moskou over. De Russische en Oekraïense paviljoenen op de Biënnale van Venetië blijven leeg. Een overzicht.
Muziek
Verschillende Russische wereldsterren in de klassieke muziek staan heel dicht bij president Poetin, hebben zich niet uitgesproken tegen de invasie van Oekraïne en betalen daar een hoge prijs voor.
Topdirigent Valeri Gergiev is nagenoeg al zijn internationale opdrachten kwijtgeraakt de voorbije dagen, van de Scala in Milaan tot zijn vaste betrekking als dirigent van het Filharmonisch Orkest van München. Het Filharmonisch orkest van Rotterdam verbreekt alle samenwerking met Gergiev. "Na de Russische inval in Oekraïne vorige week is Valeri Gergiev gevraagd om openlijk afstand te nemen van het handelen van president Poetin in Oekraïne. Gisteravond is er contact met Gergiev geweest en in dit gesprek is de kloof onoverbrugbaar gebleken," laat Rotterdam weten. Ook zangeres Anna Netrebko of pianist Denis Matsuev worden internationaal geboycot.
Verschillende bands die concerten hadden gepland in Rusland op hun wereldtournees, hebben die geschrapt, zoals Iggy Pop, Nick Cave & The Bad Seeds, Franz Ferdinand, Green Day of Louis Tomlinson (ex-One Direction). Ook de Belgische band Balthazar zal begin mei niet optreden in Sint-Petersburg en Moskou.
Vorige week werd Rusland al geschrapt voor het komende Eurovisiesongfestival in Italië. Een unicum. Organisator EBU, de koepel van Europese openbare omroepen, wees Rusland de deur na een oproep van de Oekraïense nationale omroep, gesteund door acht andere landen.
Beeldende kunst
Op de Biënnale van Venetië, vanaf april, blijft het Russische paviljoen dicht. Het artistieke team zegt dat "er geen plaats is voor kunst terwijl burgers omkomen door raketten of Russische betogers worden verstikt”. De organisatie van de Biënnale prijst het ontslag van de Russische kunstenaars en commissaris als “een nobele daad van moed” . Ook het Oekraïense paviljoen blijft leeg; die kunstenaars hadden vorige week het werk al stilgelegd.
Het Hermitage-museum in Amsterdam, een afdeling van het Hermitage in het Russische Sint-Petersburg, spreekt zich uit tegen de oorlog: “Stichting Hermitage Amsterdam is ontzet over de inval in Oekraïne. We veroordelen deze ten zeerste.”
Er blijven veel vragen over tentoonstellingen met Russische kunst in het westen, zoals de Mozorov-collectie in de Fondation Louis Vuitton in Parijs, verlengd tot begin april. Of wat er zal gebeuren met bruiklenen vanuit westerse aan Russische musea.
Film
Grote westerse filmbedrijven als Disney, Sony of Warner Brothers gaan hun nieuwe films niet verdelen in Rusland. "Als gevolg van de niet-geprovoceerde invasie in Oekraïne en de tragische humanitaire crisis, schorten we de filmreleases in Russische bioscopen op," meldt Disney. Geen "The batman", "Turning red" of "Morbius" dus in de Russische bioscopen, uit protest tegen de oorlog tegen Oekraïne.
De Oekraïense Filmacademie deed een oproep om Russische films te boycotten voor internationale festivals en prijzen. De European Film Academy (EFA) schaart zich nu achter die vraag; Russische films komen niet in aanmerking voor de European Film Awards.
De Oekraïense regisseur Sergei Loznitsa, die in Cannes bekroond werd voor zijn film "Donbass" (2018), had erover geklaagd dat de EFA te laat reageerde. De absurde tragikomedie "Donbass" speelt de hele maand maart in cinema Sphinx in Gent; de opbrengst gaat naar Oekraïne via het Rode Kruis.
Podium
Het beroemde Bolsjoiballet uit Rusland is gecanceld in het Verenigd Koninkrijk, onder meer in de Londense Royal Opera. In eigen land schrapt de schouwburg in Kortrijk een uitvoering van het "Zwanenmeer" door het Russische Festival Ballet uit Sint-Petersburg. Laurent Hilaire, de Franse balletdirecteur van het Stanislavskitheater in Moskou, heeft ontslag genomen uit zijn functie.
Media
De Russische staatszender RT (Russia Today) is van de kabel gehaald in ons land en de rest van de Europese Unie. YouTube zal de informatie van Russische staatsmedia als RT of Sputnik niet meer verspreiden, heeft Google aangekondigd, de eigenaar van YouTube. De platformen van Meta - Facebook, Instagram en WhatsApp - doen hetzelfde.