De rusthuizen op de lijst zijn verspreid over heel Vlaanderen. Een aantal daarvan kwam recent al in de media omdat er wanpraktijken aan het licht kwamen, zoals twee rusthuizen van de groep Orpea in Antwerpen en Oostende, maar ook de de assistentiewoningen in Geraardsbergen waar vorige maand bijna twintig mensen geëvacueerd moesten worden door de slechte leefomstandigheden.

Bij zowat alle voorzieningen op de zwarte lijst is een tekort aan personeel vastgesteld en dan vooral een tekort aan verpleegkundigen. Daardoor krijgen bewoners niet altijd de juiste zorg: wonden worden bijvoorbeeld slecht verzorgd door medewerkers van het rusthuis die niet helemaal de juiste medische kennis hebben, of medicatie van bewoners wordt vergeten of verwisseld. In een aantal woonzorgcentra waren er ook tekorten op vlak van dossieropvolging en infrastructuur.

"Wanneer er meerdere tekorten worden vastgesteld door onze collega's van de Zorginspectie, komen de voorzieningen onder verhoogd toezicht te staan", verduidelijkt Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid. "Dat betekent concreet dat daar nog vaker controles zullen plaatsvinden."

Indien de tekorten niet opgelost worden en er een gevaar blijft bestaan voor de gezondheid van de bewoners, verliezen de voorzieningen in eerste plaats hun erkenning. "Meestal gaat dat over een schorsing van zes maanden, in die periode mogen de voorzieningen dan geen nieuwe bewoners opnemen", verduidelijkt Moonens.

Indien de problemen dan nog niet van de baan zijn, riskeren de voorzieningen op de zwarte lijst tijdelijk of definitief te moeten sluiten. Het agentschap bekijkt ook of ze boetes kan opleggen, die zouden kunnen oplopen tot 25.000 euro. "Maar we moeten nog evalueren in welke gevallen een financiële sanctie zou kunnen opgelegd worden, want het doel van een sanctie moet altijd blijven dat er verbetering komt", besluit Moonens.

Voor een van de voorzieningen is er al een (voornemen tot) schorsing of intrekking van de erkenning. Het gaat om woonzorgcentum Lozanahof in Antwerpen. 

Het woonzorgcentrum, waar op dit moment 180 bewoners verblijven, stond al een tijdje op de zwarte lijst. De Zorginspectie heeft onder meer vragen bij de personeelsaantallen en bij de staat van het gebouw. Nu wil Vlaanderen dus nog een stapje verder gaan en de erkenning van het rusthuis afnemen. 

Uitbater Zorgbedrijf Antwerpen is verrast en gaat in beroep. "De inspectie kwam vorig jaar langs in april en september. Sindsdien hebben wij niks meer gehoord, noch van de Zorginspectie noch van het Agentschap, en dus waren wij begin februari vooral verrast toen plots een brief binnenkwam dat we onze erkenning zouden verliezen", aldus directeur Johan De Muynck.