De gasprijs heeft vandaag heel even de recordprijs van 345 euro per megawattuur aangetikt. Dat is maar liefst 20 keer zoveel als een jaar geleden. De onzekerheid door de oorlog in Oekraïne duwt ook de olie- en elektriciteitsprijzen verder de hoogte in en het einde is nog niet in zicht. Energie-expert Filip Van den Abeele vreest dan ook dat er voor vele gezinnen een “bill-shock” zit aan te komen. Hij vreest vooral voor het najaar.
Gasprijs even 20 keer hoger dan een jaar geleden, maar het gevaar zit hem in het najaar: "2022 wordt dikketruienjaar"
Denny Baert
Gepubliceerd:
Terwijl de energieprijzen de afgelopen maanden al vermenigvuldigd waren, schieten ze sinds de inval van het Russische leger in Oekraïne nog steiler de hoogte in.
Terwijl de sterke stijging van de olieprijzen eerder al leidde tot recordprijzen aan de pomp, is de prijs van ruwe olie op de internationale markten nog verder gestegen. De prijs voor een vat Brentolie uit de Noordzee - onze referentie voor de olieprijs - steeg vanochtend tot 140 dollar. Daarmee flirtte de prijs met het absolute record van 147,5 dollar uit 2008.
Op het moment van schrijven is de prijs weer gedaald, naar 125 dollar per vat, maar dat is nog altijd een flinke stijging ten opzichte van eind vorig jaar, toen de prijs nog tussen 70 en 85 dollar schommelde. De huidige stijging zal zich de komende tijd extra laten voelen aan de pomp.
Gasprijs verpulvert record
Maar de sterkste stijger op de energiemarkten is - alweer - de gasprijs. Die verpulvert record na record, stelt financieel-economisch journalist Michaël Van Droogenbroeck vast. “Het is bijna waanzinnig.”
De prijs voor een megawattuur gas op de Nederlandse termijnmarkt - de maatstaf voor gasprijzen in Europa - schoot vandaag door de symbolische grens van 300 euro en tikte zelfs even het absolute record van 345 euro aan.
Daarna is het afgenomen - in de richting van 200 euro - maar als je het vergelijkt met amper een jaar geleden is de prijs vandaag dus maal 20 gegaan. Dat is duidelijk te zien op de grafiek van de zogenoemde Dutch TTF Gas Futures .
Filip Van den Abeele, pijplijningenieur voor de olie- en gasindustrie, volgt de energieprijzen op de voet en stelt met ons vast dat de afgelopen maanden en weken de gasprijs ontploft is. Prijsstijgingen zoals vandaag heeft ook hij niet eerder gezien.
Hij merkt wel op dat we van uitzonderlijk lage prijzen komen. “Gas was de afgelopen jaren spotgoedkoop en bij het begin van de coronacrisis - twee jaar geleden - hebben we een omgekeerde instorting gezien van de olie- en gasprijzen. Maar dit soort bokkensprongen in de prijzen van olie en gas tonen dat we letterlijk in een oorlogssituatie zitten.”
“Er is nog geen embargo op olie uit Rusland,” besluit Filip Van den Abeele, “maar de facto is er wel bijna een embargo”. En dat vertaalt zich dus ook in sterk stijgende prijzen.” En als zo’n embargo er toch zou komen, zullen we de prijzen op korte termijn nog sterker zien stijgen, vreest Van den Abeele.
Gasprijs even 20 keer hoger dan een jaar geleden, maar het gevaar zit hem in het najaar: "2022 wordt dikketruienjaar"
Perfide paradox
De oorlog in Oekraïne veroorzaakt een enorme onzekerheid over de aanvoer van gas uit Rusland. Europa is immers voor 40 procent afhankelijk van de aanvoer van gas uit Rusland, maar tegelijk neemt de Europese Unie ongeziene strafmaatregelen tegen Rusland, omdat het een oorlog is begonnen in Oekraïne.
Dat is “een perfide paradox”, stelt Filip Van den Abeele vast. “Het Westen draait Rusland de duimschroeven aan door heel draconische sancties op te leggen. Als rechtstreeks effect daarvan stijgen de olie- en gasprijzen, die op hun beurt de oorlogskas van Poetin spekken.”
Je begint te merken dat Rusland steeds meer moeite heeft om de olie-export aan de gang te houden.
Anderzijds ziet Van den Abeele dat de sancties wel effect hebben. “Je begint te merken dat Rusland steeds meer moeite heeft om de olie-export aan de gang te houden. Het wordt veel moeilijker om hun olie nog aan de man te brengen.”
Zo heeft het Brits-Nederlandse energieconcern Shell eind vorige week nog een grote partij Russische olie gekocht, met een stevige korting. “Maar voor die aankoop moest Shell het voorbije weekend door het stof kruipen”, ziet Van den Abeele. Het bedrijf liet namelijk met rood op de wangen weten dat het de winst die het maakt op de Russische olie in een hulpfonds voor Oekraïne zal stoppen.
“Er is nog geen embargo op olie uit Rusland,” besluit Filip Van den Abeele, “maar de facto is er wel bijna een embargo”. En dat vertaalt zich dus ook in sterk stijgende prijzen.” En als zo’n embargo er toch zou komen, zullen we de prijzen op korte termijn nog sterker zien stijgen, vreest Van den Abeele.
Shock
De hoge prijzen op de groothandelsmarkten dreigen ook de energieprijzen die de gezinnen betalen nog verder de hoogte in te duwen. Filip Van den Abeele vreest dan ook dat er voor vele gezinnen een “bill-shock” zit aan te komen - een schrikbarend hoge factuur zowel voor olie, gas als elektriciteit. “Voor vele mensen zullen de energieprijzen nog moeilijk behapbaar zijn”, voorspelt hij.
En het échte venijn komt pas over een half jaar, voorziet de ingenieur. “Nu begint de lente, waardoor de temperaturen beginnen te stijgen” en we dus onze huizen minder moeten verwarmen. “Maar ik vrees voor tekorten en heel hoge energieprijzen in de komende winter”, aldus Van den Abeele. “Dus ik vrees dat 2022 wel eens een dikketruienjaar zou kunnen worden.”
Afhankelijkheid
Een oplossing ziet Filip Van den Abeele niet op korte termijn, want deze hele situatie legt pijnlijk bloot dat Europa op dit moment nog heel erg afhankelijk is van Russisch gas. “We kunnen het ons niet eens permitteren om al te draconische maatregelen nemen, omdat we daarmee in ons eigen vel zouden snijden. Eigenlijk is het dus al te laat om nu het roer om te gooien.”
Het is voor Van den Abeele wel duidelijk dat we op termijn onze afhankelijkheid van Rusland moeten verlagen, onder andere door nog meer in te zetten op hernieuwbare energie.
Het enige wat we nu zelf kunnen doen? Wat vaker de fiets nemen in plaats van de auto en de thermostaat in huis een graadje lager zetten. Gaat dat het verschil maken? “Het is de belangrijkste hefboom die we in handen hebben. Mocht iedereen de thermostaat een graadje lager zetten, zou dat toch een beetje zoden aan de dijk zetten, want dan daalt de vraag naar gas.”
