Videospeler inladen...

Btw-verlaging gas en elektriciteit, stookoliecheque en accijnsverlaging op brandstof: regering bereikt energieakkoord

De federale regering heeft een akkoord bereikt over de aanpak van de hoge energieprijzen. Zo komt er tot eind september een verlaging van de btw op elektriciteit en op gas naar 6 procent. Voor de gebruikers van stookolie komt er een cheque van 200 euro. Aan de pomp gaan de accijnzen voor diesel en benzine met 0,175 euro per liter omlaag. Ook het brede sociale tarief wordt verlengd tot einde september.

"Soms heb je het gevoel dat er geen einde aan de crisissen komt", verzuchtte premier Alexander De Croo (Open VLD) vanochtend op de persconferentie over de nieuwe energiemaatregelen. "Maar net zoals tijdens de covidperiode komt deze regering met maatregelen, die ervoor zorgen dat we ons hier door kunnen slaan."

Herbekijk hier de toelichting van premier De Croo bij het nieuwe energieakkoord:

Videospeler inladen...
  • Er komt een tijdelijke verlaging van btw op elektriciteit en gas van 21 naar 6 procent. Voor elektriciteit is die al ingegaan, de btw-verlaging op gas gaat in vanaf april. De maatregel loopt tot 30 september, met een evaluatie halfweg september. Of er een verlenging in zit, zal afhangen van de hoogte van de prijzen. Als die prijzen tegen dan aan het zakken zijn, zal een deel van het btw-voordeel teniet worden gedaan door hogere accijnzen (bijvoorbeeld meer voor grote bedrijven of meer voor gas dan voor elektriciteit) via een "slimme btw-heffing".
  • Maar zowat een derde van de Vlamingen en de helft van de Walen verwarmen nog met stookolie en ook die prijzen zijn geëxplodeerd. Voor die gebruikers komt er een tegemoetkoming in de vorm van een cheque van 200 euro. De 200 euro wordt toegekend per domicilie, per adres dus, en komt bovenop de eerdere verwarmingspremie van 100 euro. 

Hebben alle regeringspartijen gekregen wat ze wilden?

Iedereen heeft wat moeten toegeven, zegt VRT NWS-Wetstraatjournalist Johny Vansevenant in "De ochtend" op Radio 1. "CD&V-minister van Financiën Van Peteghem wilde een verlaging van de accijnzen op benzine en diesel van 24 cent. Nu is het 17,5 cent geworden. De socialisten hadden gevraagd om de btw op gas en elektriciteit voor altijd te verlagen tot 6 procent. De maatregel is voorlopig beperkt tot eind september. De liberalen wilden de extra uitgaven beperken tot de meerinkomsten, maar er is toch weer een gat in de begroting geslagen van ruim 200 miljoen. De groenen wilden de treintickets goedkoper maken, maar die maatregel is beperkt tot een bevriezing van de prijs van de tickets zodat een geplande verhoging in juni niet doorgaat."

  • Voor diesel en benzine worden de accijnzen verlaagd met 0,175 euro per liter. Een tank van 60 liter zal daarmee 10,5 euro minder kosten. De maatregel gaat dit weekend in en wordt midden juni geëvalueerd. Vanaf 1,7 euro per liter treedt een cliquetsysteem in werking. Dat betekent dat de accijnzen vanaf dat prijsniveau weer stijgen.
  • Bovenstaande maatregel geldt natuurlijk niet voor wie CNG of LPG tankt, want daarop zijn geen accijnzen. Er komt ook geen verlaging van de btw op CNG of LPG.
  • Het uitgebreide sociaal tarief wordt verlengd tot 30 september. Midden september zal dat wel opnieuw worden geëvalueerd.
  • De prijs van treintickets wordt bevroren zodat een geplande prijsverhoging in juni niet doorgaat.
  • De mogelijkheid van tijdelijke werkloosheid wordt verlengd tot 30 juni voor bedrijven waar de productie stilvalt of er bevoorradingsproblemen zijn door de oorlog in Oekraïne.

Minister van Financiën Van Peteghem (CD&) somde alle nieuwe maatregelen op:

Videospeler inladen...

De energiemaatregelen kosten 1,33 miljard euro. Dat is een kleine 300 miljoen euro meer dan wat de overheid aan extra ontvangsten heeft door de hogere energieprijzen (1,08 miljard euro). In februari nam de regering ook al voor ruim een miljard euro aan energiemaatregelen, zoals de 100 euro verwarmingspremie en drie maanden lagere btw op elektriciteit. Ook toen werd het overgrote deel met de meerkinkomsten betaald.

"Europa moet probleem structureel aanpakken"

"Het verlagen van btw en accijnzen is nodig: die maatregelen moet je nu nemen", zegt premier De Croo. "Maar onderliggend is er een ander probleem: de groothandelsgasmarkt is totaal irrationeel geworden. De prijzen die je nu ziet, reflecteren een schaarste op de markt, maar die schaarste is er niet." Hij wordt daarin bijgetreden door minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen).

Herbekijk hier wat minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) zei over het energieakkoord:

Videospeler inladen...

Beiden benadrukken dat ons land een pleidooi heeft gehouden voor bijkomende maatregelen op Europees niveau. Zo is aan de Europese Commissie gevraagd om drie soorten maatregelen te onderzoeken. "Ten eerste het afromen van de overwinsten van bepaalde energieproducenten, ten tweede een gegroepeerde Europese aankoop van gas en ten derde bekijken of je een plafond kunt invoeren op de groothandelsprijzen."

"Ik geloof in de vrije markt, maar als die vrije markt totaal losstaat van de realiteit, moet je ingrijpen", zegt De Croo."Anders zit je in de far west en betalen we daar allemaal de factuur van." Hij verwacht dat de Europese Commissie volgende week oplossingen zal voorstellen "die de kern van het probleem aanpakken."

En wat met de kernuitstap?

De laatste weken leek het erop dat de twee jongste kerncentrales vanaf 2025 toch langer zouden openblijven. Wanneer wordt die beslissing genomen?

"Een vicepremier zei gisteren de indruk te hebben dat premier De Croo die beslissing wil nemen op vrijdag 18 maart, zoals in december beslist was", vertelt Vansevenant. "Morgenmiddag is er nog een kernkabinet waar die timing definitief wordt vastgelegd. Vrijdag zou de princiepsbeslissing genomen worden. Er is sprake van een verlenging van 10 jaar van de 2 jongste kerncentrales."

De groenen vragen in ruil maatregelen om het verbruik van fossiele brandstoffen in te perken, goedkopere treintickets en extra investeringen in het spoor en lagere btw op warmtepompen, zonnepanelen en renovatiewerken. Of in de woorden van Vansevenant: "Dat wordt ook nog flink wat getouwtrek."

Bekijk hieronder het interview van Michaël Van Droogenbroeck met minister van Energie Tine Van der Straeten (Groen).

Videospeler inladen...

Bekijk hieronder de reactie van Tom Van Grieken van oppositiepartij Vlaams Belang.

Videospeler inladen...

Herbeluister hier het gesprek met Johny Vansevenant in "De ochtend" op Radio 1:

Meest gelezen