Videospeler inladen...

"Niet structureel", "vijgen na Pasen", "niets voor ondernemers": energieakkoord niet op applaus onthaald

Het energieakkoord dat de federale regering gisteravond heeft bereikt, wordt bij verschillende belangengroepen niet meteen op applaus onthaald. Overal is te horen dat het goed is dat er iets wordt gedaan om de energieprijzen te temperen, maar ook dat het too little, too late is. “Een btw-verlaging op gas, na de winter? Dat zijn vijgen na Pasen. Maar alle beetjes helpen”, klinkt het bijvoorbeeld bij consumentenorganisatie Test Aankoop.

Om de uit de pan rijzende energieprijzen te temperen, kondigt de federale regering een pakket van maatregelen aan. Zo wordt na de btw-verlaging op elektriciteit ook de verbruiksbelasting op gas tijdelijk verlaagd van 21 naar 6 procent. Tegelijk worden de accijnzen op diesel en benzine met 0,175 euro per liter verlaagd.  

Ook het uitgebreide sociaal tarief wordt verlengd, waardoor 1 miljoen gezinnen recht hebben op sociale tarieven op hun energiefactuur. Dat laatst vindt Caroline Van der Hoeven, van het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding alvast een goede beslissing. “Dat zal wel wat ademruimte geven aan een miljoen gezinnen om hun facturen te kunnen betalen.”

Van der Hoeven vreest wel dat de problemen in september niet opgelost zullen zijn. “Dus vinden we het jammer dat er geen structurele maatregel van gemaakt is; dat is absoluut nodig, zeker na corona en de huidige energiecrisis.” 

Het Netwerk stelt ook vast dat een steeds grotere groep mensen uit de lagere middenklasse, die niet onder de voorwaarden vallen voor het sociaal tarief, in de problemen komen om hun energiefactuur te betalen. De organisatie mist maatregelen om hen te helpen. 

“Er zijn wel andere maatregelen, zoals de verlaging van de BTW, maar dat is absoluut onvoldoende om hen te helpen om hun energiefactuur te kunnen blijven betalen en hen te beschermen tegen armoede. Daar maken we ons heel grote zorgen over.”

“Vijgen na Pasen”

Ook consumentenorganisatie Test Aankoop maakt zich zorgen over deze laatste groep. De organisatie vindt het goed dat de regering nu eindelijk maatregelen treft. 

“Het zal ook nodig zijn,” zegt woordvoerder Simon November, “want vele mensen worden in hun koopkracht geraakt, ook mensen die het voordien vrij comfortabel hadden.” Anderzijds vindt November dat de regering te laat in actie is geschoten. “Een btw-verlaging op gas, na de winter, dat zijn vijgen na Pasen.”

Het dreigen ook bijna letterlijk vijgen na Pasen te worden (Pasen valt dit jaar op 17 april): terwijl de regering belooft dat de btw op gas vanaf april verlaagd zal worden, vrezen de energieleveranciers dat dit praktisch onhaalbaar wordt. Marc Van den Bosch van Febeg, de federatie van energiebedrijven, vraagt nog even tijd, zodat de gasleveranciers hun facturatie kunnen aanpassen. 

Omdat op dit moment de facturen voor april al worden klaargemaakt, stelt Van den Bosch voor om voor de voorschotfacturen voor april nog 21 procent btw aan te rekenen, eventueel ook voor de facturen van mei. 

“Daarna kunnen we het verschil dan verrekenen in de eindafrekeningen zodat de klant ook iedere euro zal krijgen die de regering belooft.” Hetzelfde gebeurde eerder dit jaar, toen de btw op elektriciteit werd verlaagd. 

Brandstofprijzen

Wat de brandstofprijzen betreft, had Johan Mattart, algemeen directeur van de Belgische federatie van Brandstoffenhandelaars BRAFCO, liever gezien dat de accijnzen nog verder verlaagd werden. 

“Volgens het Europees minimum kan dit tot 33 cent per liter diesel en en tot 35 à 36 cent voor een liter benzine. Dus er was nog meer mogelijk, maar alle beetjes helpen.” Mattart begrijpt wel dat de regering niet zover is gegaan, omdat dat te veel geld zou kosten aan de overheid.

Mattart rekent even voor wat de aangekondigde accijnsdaling oplevert: “Als je rekening houdt met een tankbeurt van 60 liter, aan 17,5 cent korting, heb je 10,5 euro korting.”

"Meer dan ontgoochelend"

Ondernemersorganisatie Unizo vindt het een goede zaak dat de prijzen voor benzine en diesel aan de pomp worden getemperd, omdat dit voor bedrijven temperend werkt op de kosten voor tankkaarten en het gebruik van bijvoorbeeld bestelwagens.

Anderzijds stelt Unizo-topman Danny Van Assche vast dat de ondernemers rechtstreeks weinig tot niets hebben aan de btw-verlaging op gas. “Het enige dat je hebt, is een temperend effect op de loonindexering.” 

“Maar aan de eigenlijke energiefacturen voor bedrijven verandert niets. Er is alleen aangegeven dat dit op termijn verder kan worden bekeken en dat is toch meer dan ontgoochelend,  want bedrijven kijken op dit moment op een vermenigvuldiging van hun energiefacturen, maar aan dat probleem wordt op dit moment nog niets gedaan.”

De regering heeft aan de Nationale Bank gevraagd om de gevolgen van de stijgende energie- en grondstoffenprijzen verder te onderzoeken alvorens maatregelen voor ondernemingen te nemen. Van Assche noemt dat onbegrijpelijk. 

"We snappen niet waar men op wacht. De situatie bij de bedrijven is minstens even precair als bij de gezinnen", klinkt het. Uit een eigen bevraging zou 62 procent van de ondernemers te lijden hebben onder de sterke stijging van grondstofprijzen en 29 procent kampen met vertraagd of duurder transport.

Beluister hier de reactie van Unizo-topman Danny Van Assche in "De ochtend" op Radio 1:

Werkgeversorganisatie VBO ziet eveneens positieve en negatieve kanten aan het akkoord. De maatregelen om de factuur voor verwarming en brandstof te verlagen noemt het VBO alvast "goede initiatieven op korte termijn". Ook de verlenging van het soepel systeem voor tijdelijke werkloosheid tot einde juni wordt positief onthaald.

"Maar na deze eerste trap van een drietrapsraket moeten er nog twee fases volgen. De komende dagen verwachten we duidelijkheid over de toekomstige energiemix", zegt VBO-topman Pieter Timmermans. Lees: een beslissing over de kernuitstap.

"En vervolgens toont deze crisis nog maar eens aan dat we dringend goed moeten nadenken over wat de impact van energie en eventuele tweede-ronde-effecten op de loonprijsspiraal en bijgevolg de competitiviteit van Belgische bedrijven zal hebben", besluit Timmermans.

Meer op korte termijn

Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen zit op dezelfde lijn en noemt de maatregelen een goede eerste stap om de energiefactuur voor gezinnen te verlagen, maar voor bedrijven moet er meer gebeuren "en dit op korte termijn", klinkt het. 

"Ook ondernemingen kreunen onder de sterk stijgende energierekeningen. Ze kunnen die meestal niet of slechts gedeeltelijk doorrekenen." Voka-topman Hans Maertens wil dat ook de accijnzen op gas en elektriciteit voor bedrijven verlaagd worden.

Net als het VBO dringt Maertens erop aan dat de federale regering deze week nog beslist over de levensduurverlenging van - wat hem betreft - minstens twee kerncentrales. Daarnaast zijn ook beslissingen nodig om de transitie naar een meer duurzame energievoorziening te versnellen", aldus de Voka-topman.

Meest gelezen