Nieuwe telling toont aan: een derde van alle dak- en thuislozen is een vrouw, een kwart is een kind
Kinderen vormen 26 procent van alle personen die geen eigen dak boven het hoofd hebben. Dat blijkt uit een nieuwe telling door de universiteiten KU Leuven en UCLouvain, met steun van de Koning Boudewijnstichting. Ook is een derde van alle getelde dak- of thuislozen vrouw. “De tellingen doorbreken het stereotype beeld van een alleenstaande man met verslavingsproblematiek”, zeggen de onderzoekers.
In Charleroi alleen al hebben zo’n 200 kinderen geen eigen dak boven het hoofd. In Namen zijn het er 272, en in Zuid-West-Vlaanderen zelfs 479.
Dat blijkt uit een onderzoek van de universiteiten KU Leuven en UCLouvain in Charleroi, Namen, Zuid-West-Vlaanderen en de eerstelijnszone BraVio rond Vilvoorde. Vorig jaar telden ze er tien maanden lang alle dak- en thuisloze personen. In het totaal gaat het om 3.847 mensen die niet zelf voor een woning kunnen zorgen. Dat zijn er veel meer dan verwacht.
Niet al die mensen beantwoorden trouwens aan het traditionele beeld van de dakloze die de nacht op de straat moet doorbrengen. Zij zijn er natuurlijk, maar vooral in de grote steden - in het geval van deze telling Charleroi en Namen. Het gaat ook om mensen die overnachten in tenten, kraakpanden of garageboxen, of die onderdak vinden in opvangcentra.
Zij zijn soms erg zichtbaar in het straatbeeld, maar ze vormen slechts de top van de ijsberg. De meerderheid van de dak- en thuislozen vindt onderdak bij vrienden of familie, een situatie die de onderzoekers “verborgen dakloosheid” noemen en waar in verhouding vaker kinderen en vrouwen in belanden. Kinderen vinden ook vaak onderdak in opvanghuizen en transitwoningen.
Meer nog dan voor volwassenen is de situatie voor kinderen nefast. Hoewel de meesten dus niet op straat slapen, is hun leefsituatie wél erg instabiel. Dat geldt trouwens ook voor jongvolwassenen, goed voor een vijfde van alle getelde personen.
Ook veel vrouwen, maar minder lang
Nog opvallend: 30 tot 35 procent van alle getelde personen is vrouw. Zij raken vaak op de dool door relatieproblemen of familiaal geweld.
Als alleenstaande moeder kan ze haar kinderen niet bij haar laten overnachten. Een woning vinden met voldoende slaapkamers op de private huurmarkt is erg moeilijk
“Vrouw werd dakloos na een relatiebreuk”, zo leest een van de (geanonimiseerde) casussen in het rapport. “Hierdoor was ze genoodzaakt om tijdelijk in een crisiskamer van het OCMW te verblijven en om een leefloon aan te vragen. Als alleenstaande moeder kan ze nog steeds haar kinderen niet bij haar laten overnachten. Een woning vinden met voldoende slaapkamers voor haar en haar kinderen op de private huurmarkt is erg moeilijk aangezien ze over een beperkt inkomen beschikt.”
Eén lichtpuntje: voor die vrouwen duurt hun thuisloze situatie, in vergelijking met mannen, doorgaans minder lang.
De resultaten bevestigen de bevindingen van tellingen die een jaar eerder, in 2020, werden uitgevoerd in Aarlen, Luik, Gent en de provincie Limburg. De bedoeling is dat de situatie de volgende jaren verder in kaart wordt gebracht. Daarvoor zullen er nieuwe tellingen plaatsvinden in het hele land, onder andere in zeven Vlaamse regio's, maar ook in de Duitstalige gemeenschap.
"Ik had nog mijn vast werk toen ik in moeilijkheden geraakt ben." Een dakloze in Kortrijk vertelt hoe hij in de miserie terechtgekomen is.