Liveblog - Pentagon: "Rusland begaat oorlogsmisdaden", Oekraïense gouverneur: "Evacuatiebussen onder vuur genomen"
In de bezette stad Cherson is volgens de Oekraïense autoriteiten een pro-Oekraïense betoging van burgers uiteengedreven. Oekraïne heeft intussen een Russisch ultimatum om Marioepol op te geven, geweigerd. Volgens de Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlands Beleid van de Europese Unie begaat Rusland in die stad "enorme oorlogsmisdaden". Het Amerikaanse ministerie van Defensie zal daar ook bewijzen van proberen te verzamelen. Volg het belangrijkste nieuws in de blog.
IN HET KORT: dag 26 van de oorlog
- In Kiev is afgelopen nacht een bombardement uitgevoerd op een winkelcentrum, er zouden minstens acht doden zijn. Ook in als Charkov is vannacht opnieuw gevochten, en er zouden vandaag ook aanvallen uitgevoerd zijn op de havenstad Odessa.
- Russische en Oekraïense onderhandelaars zouden vandaag nieuwe gesprekken opstarten.
- Sinds het begin van de invasie op 24 februari zijn meer dan 3,3 miljoen Oekraïners hun land al ontvlucht. Dat meldt UNHCR, het vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties.
Bovenaan de liveblog worden de belangrijkste berichten vastgepind, daaronder vind je alle berichten chronologisch.
Liveblog
Pentagon: "Russisch leger pleegt oorlogsmisdaden in Oekraïne"
Het Amerikaanse ministerie van Defensie beschuldigt de Russische troepen in Oekraïne ervan oorlogsmisdaden te plegen. Het Pentagon stelt ook dat het bewijzen daarvoor zal helpen verzamelen.
Volgens Washington voert het Russische leger aanvallen uit waarbij het geen onderscheid maakt tussen militaire en burgerdoelwitten "als deel van een intentionele strategie in het conflict".
Vorige week nog zei de Amerikaanse president Joe Biden dat de Russische president Vladimir Poetin een oorlogsmisdadiger is. Die uitspraak viel heel slecht in Moskou. Vandaag nog werd de Amerikaanse ambassadeur in Rusland ontboden bij de Russische autoriteiten. Hij kreeg er van hen te horen dat de relatie tussen beiden landen "op de rand van de afgrond staat".
Ook de Europese Unie klaagt oorlogsmisdaden door Rusland aan, in het bijzonder dan in de belegerde stad Marioepol.
Oekraïense gouverneur: "Evacuatiebussen met burgers onder vuur genomen"
Volgens de Oekraïense gouverneur van de regio Zaporozje - in het zuiden van Oekraïne - zijn verschillende bussen die burgers evacueerden onder vuur genomen. De gouverneur beschuldigt het Russische leger. Vier kinderen zouden gewond zijn geraakt.
Het bericht wordt gemeld door persagentschap Reuters, dat het nieuws evenwel nog niet kon verifiëren. Rusland heeft steeds ontkend dat het burgers viseert.
Zelenski wil mogelijk compromis met Rusland eerst voor te leggen aan bevolking in referendum
De Oekraïense president Zelenski heeft op de Oekraïense openbare omroep aangekondigd dat hij een mogelijk compromis met Rusland eerst in een referendum voor zal leggen aan de Oekraïense bevolking, vooraleer het goed te keuren.
"Onze mensen zullen zich moeten kunnen uitspreken over bepaalde compromissen, wat die ook zullen zijn. Dat zal bepaald worden door onze gesprekken en door het begrip tussen Oekraïne en Rusland", zegt Zelenski.
Vlaamse directeur van museum in Kiev: "Poetin zegt dat Oekraïne geen eigen culturele waarde heeft, daar gaan wij tegen in"
De directeur van het museum voor moderne kunst in Kiev is een Vlaming. Hij verblijft sinds de oorlog in Antwerpen. Een man met een bloedend hart én een missie. "Toen Poetin de oorlog begon, zei hij dat Oekraïne geen land is en geen eigen culturele waarde heeft. Daar gaan wij tegen in", aldus Björn Geldhof.
"Het musem staat er nog. Wij hebben er een beperkte beveiliging kunnen installeren, maar tegen tanks en kruisraketten kan je niets doen. We hebben werken zo veel mogelijk in veiligheid gebracht." Details over dat laatste wil de Vlaamse museumdirecteur niet geven, uit veiligheidsoverwegingen.
Bekijk de reportage uit "Terzake":
“Situatie in Kiev is gevaarlijker dan de afgelopen weken”
Volgens Hans-Jaap Melissen, correspondent in de Oekraïense hoofdstad Kiev, is de situatie er nu gevaarlijker dan de afgelopen weken. Vorige nacht nog bombardeerden de Russen er een winkelcentrum. "Ik werd er wakker van, een paar zware explosies. Ik zit op zo'n 6 kilometer van die locatie, maar in zo'n stille nacht krijg je dat buitengewoon goed mee. Pas toen het licht werd en de avondklok voorbij was, kon ik er zelf gaan kijken. En dan zag ik die enorme verwoesting", vertelt Melissen.
Moskou verklaart dat het winkelcentrum een militair doelwit was. "Wat me opviel, was dat er naast die shopping mall veel militaire activiteit was. Ik zag zelf een raket vertrekken richting de Russische linie. Dus hetgeen Moskou zegt over een militair doelwit klopt mogelijk", aldus correspondent Melissen.
"Er zijn steeds meer beschietingen op bepaalde stukken van Kiev", gaat Melissen verder. "Het neemt toe. Of dat betekent dat er vervolgens een grote aanval komt, denk ik nog niet. Mogelijk heeft het ook te maken met druk zetten op de gesprekken tussen Rusland en Oekraïne die nog steeds plaatsvinden."
Bekijk de live interventie van correspondent Hans-Jaap Melissen in "Terzake":
EU ambieert 5.000 man sterke militaire reactiemacht
De Europese Unie wil tegen 2025 een 5.000 man sterke militaire reactiemacht op de been brengen. Het initiatief vormt één van de blikvangers van een nieuwe strategische veiligheidsvisie die de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie in Brussel hebben goedgekeurd.
Aan de goedkeuring van het Strategic Compass, zoals de strategie in Europese kringen wordt genoemd, ging twee jaar werk vooraf. Het richt de blik op de hele internationale veiligheidsomgeving en bestrijkt de periode tot 2030, maar het 47 pagina's tellende eindresultaat is onvermijdelijk sterk beïnvloed door de recente Russische militaire invasie in Oekraïne en de diepgaande impact ervan op de Europese veiligheidsarchitectuur.
"Dit is niet ons antwoord op de oorlog in Oekraïne, maar wel een deel van het antwoord, want het moet ons militair sterker maken", zo lichtte de hoge vertegenwoordiger van het Europeese buitenlands beleid Josep Borrell voor aanvang van het beraad toe. Het gaat er niet enkel om meer te besteden aan defensie en de operationele slagkracht te versterken, maar ook om die inspanningen beter te coördineren op Europees niveau.
Blikvanger van de strategie is de oprichting van een snelle reactiemacht, die tot 5.000 manschappen moet tellen en bijvoorbeeld ingezet kan worden voor de evacuatie van Europese burgers uit conflictgebieden. Tegen 2025 zou deze interventiemacht operationeel moeten zijn. De reactiemacht moet een alternatief vormen voor de 1.500 man sterke battlegroups die vijftien jaar geleden in de steigers werden gezet, maar wegens een gebrek aan politieke wil en adequate financiering nooit werden ingezet.
Rusland zet punt achter vredesonderhandelingen met Japan
Rusland trekt zich terug uit vredesonderhandelingen met Japan en schort een aantal gezamenlijke economische projecten op. Moskou reageert zo op de strenge sancties die Japan heeft getroffen na de invasie van Oekraïne. Japan steunt voluit de sancties die tegen Rusland zijn getroffen binnen het kader van de G7, de belangrijkste westerse industrielanden.
Officieel is de Tweede Wereldoorlog tussen Rusland en Japan nooit geëindigd. Japan weigert om een vredesverdrag te tekenen als het niet de Koerilen terugkrijgt. Dat is een kleine eilandengroep ten noorden van het Japanse eiland Hokkaido. De Sovjet-Unie had die eilanden in 1945 bezet. Sindsdien wordt op tal van vlakken gepraat en zijn er beloftes gemaakt over een teruggave van een aantal van die eilanden, maar dat is er nooit van gekomen.
Vorig jaar had de Russische president Vladimir Poetin het nog absurd genoemd dat er nog altijd geen vredesverdrag is met Japan. Volgens sommige analisten neemt Rusland de beloften over teruggave niet ernstig en heeft het die altijd gebruikt om economische concessie van Japan te verkrijgen en in een -niet erg succesvolle- poging om Japan los te weken van de Verenigde Staten.
Vluchtelingen kunnen zich nu ook online aanmelden voor afspraak om zich te registreren
Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen sinds vanavond ook online een afspraak maken voor het vorige week geopende registratiecentrum op de Heizel in Brussel. Dat laat de woordvoerster van bevoegd staatssecretaris Sammy Mahdi (CD&V) weten. De site, register-ukraine.be, is vooral bedoeld voor vluchtelingen die al een onderkomen in België hebben bij bijvoorbeeld familie of vrienden.
Op de site zullen ze een dag en een uur kunnen reserveren voor een afspraak, zodat ze geen uren in de rij moeten staan. Het nieuwe aanmeldsysteem zou soelaas moeten bieden voor de lange wachtrijen die de voorbije dagen nu en dan te zien waren.
Staatssecretaris Mahdi meldde eerder vandaag op Twitter al dat er 24 extra loketten werden geopend. Daarmee moet de capaciteit verhogen naar ruim 3.000 registraties op een dag. Mahdi zei toen ook dat al 958 personen werden geregistreerd op dat moment.
Oekraïens meisje dat "Let it go" zong in bunker, brengt pakkende versie van Oekraïense volkslied voor vol stadion in Polen
Eind vorige maand zong het Oekraïense meisje Amelia in een bunker in Kiev het Disneyliedje "Let it go" van de film “Frozen”. De beelden van haar optreden gingen de wereld rond. Ondertussen is Amelia naar Polen gevlucht. En daar heeft het meisje tijdens een benefietavond in een bomvolle Atlas Arena in Lodz een pakkende versie van het Oekraïense nationale volkslied gezongen.
Bekijk de beelden:
Pro-Oekraïense manifestatie van burgers in Cherson "uiteengedreven met schoten"
Een pro-Oekraïense manifestatie van inwoners in de bezette stad Cherson is uiteengedreven door Russische troepen, die daarvoor schoten hebben gelost. Er is ook sprake van traangas, automatische wapens en granaten. Dat melden althans de Oekraïense autoriteiten.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba veroordeelde op Twitter "Russische oorlogsmisdadigers (die) het vuur openden op ongewapende mensen die vreedzaam demonstreerden tegen de indringers".
Op beelden is te zien hoe demonstranten oprukken naar het centrum van het Vrijheidsplein en hoe militairen hen tegelijkertijd tegemoet komen en het vuur openen. Rusland heeft nog niet gereageerd, maar Moskou ontkent steeds dat het leger burgers viseert.
Zeker een persoon is gewond geraakt, melden lokale media. Cherson is de eerste grote stad die in handen is gevallen van de Russen na de invasie in Oekraïne op 24 februari.
